Liên Hợp Quốc: 800 triệu thanh niên có nguy cơ không tìm được việc làm

Thanh niên ở thủ đô Damascus (Syria) học các kỹ năng mới để nâng cao cơ hội việc làm của mình. Ảnh: UNICEF/Khalil Ashawi

Khoảng cách lớn giữa nhu cầu và khả năng tạo việc làm

Theo UNDP, trong 15 năm tới, khoảng 1,2 tỷ thanh niên tại các nền kinh tế đang phát triển sẽ hoàn thành việc học và bước vào thị trường lao động, nhưng dự kiến chỉ khoảng 400 triệu người tìm được việc làm.

Phát biểu trực tuyến từ Bangkok (Thái Lan) tại cuộc họp báo ở New York ngày 13/10, Tổng Giám đốc UNDP Alexander De Croo nhấn mạnh: “Những con số này phải là hồi chuông cảnh tỉnh đối với tất cả chúng ta”.

Ông De Croo cho rằng khoảng cách giữa số người gia nhập thị trường lao động và số việc làm được tạo ra xuất phát từ các yếu tố nhân khẩu học cũng như công nghệ hiện nay. Tuy nhiên, đây không phải kết cục tất yếu mà là vấn đề cần được giải quyết thông qua chính sách.

“Tạo việc làm thực sự là con đường bền vững duy nhất để người dân thoát nghèo”, ông khẳng định. Theo người đứng đầu UNDP, ngay cả khi trí tuệ nhân tạo (AI) phát triển nhanh chóng, các lĩnh vực chăm sóc, nông nghiệp và du lịch vẫn có khả năng tạo ra nhiều việc làm.

Ba cú sốc thu hẹp dư địa phát triển

Ông De Croo nhận định nhiều quốc gia đang phát triển phải đồng thời đối mặt với ba cú sốc: chi phí năng lượng cao, một trong những đợt El Niño mạnh nhất kể từ năm 1950 và chi phí vay vốn ở mức rất cao.

Giá năng lượng gia tăng làm tăng chi phí sản xuất, kinh doanh, trong khi thời tiết cực đoan gây sức ép lên sinh kế và hoạt động kinh tế. Cùng lúc, nghĩa vụ trả lãi vay lớn khiến các chính phủ có ít nguồn lực hơn để đầu tư cho phát triển và hỗ trợ tạo việc làm.

Theo báo cáo mang tên No Time to Recover của UNDP, tỷ lệ chi trả lãi vay trên thu ngân sách tại các nước đang phát triển hiện có mức trung vị là 9,5%. Báo cáo cũng cho biết số người sống trong nghèo đa chiều đã tăng trở lại lần đầu tiên kể từ năm 2010.

Những sức ép này làm gia tăng thách thức đối với các nền kinh tế đang cần mở rộng cơ hội việc làm để đáp ứng lực lượng lao động trẻ ngày càng đông.

Thúc đẩy đầu tư và kết nối kỹ năng với nhu cầu tuyển dụng

Để hỗ trợ các quốc gia ứng phó, UNDP đang triển khai hai chương trình nhằm thúc đẩy đầu tư và tạo việc làm. Chương trình Investment Accelerator hỗ trợ các chính phủ cải thiện quy định về đầu tư và thúc đẩy triển khai những dự án đã sẵn sàng thu hút vốn. Trong khi đó, Jobs for Prosperity Facility tập trung xác định các ngành có khả năng tạo nhiều việc làm, kết nối kỹ năng của người lao động với nhu cầu của doanh nghiệp và tháo gỡ rào cản tuyển dụng. Theo thông tin được công bố, hai chương trình nhận được sự hỗ trợ của Nhóm Ngân hàng Thế giới, Ngân hàng Đầu tư châu Âu và Ngân hàng Tái thiết và Phát triển châu Âu, với các hoạt động thí điểm tại Nepal, Yemen, Haiti, Lebanon và Ghana.

Cảnh báo của UNDP được đưa ra trong bối cảnh thị trường lao động thanh niên còn nhiều khó khăn. Theo Tổ chức Lao động Quốc tế (ILO), tỷ lệ thất nghiệp thanh niên toàn cầu năm 2025 ở mức 12,4%, trong khi khoảng 260 triệu thanh niên không có việc làm, không đi học và không tham gia đào tạo.