Liên hợp quốc thành lập Hội đồng Khoa học quốc tế đầu tiên về AI
Ngày 12/2, Đại hội đồng Liên hợp quốc chính thức bổ nhiệm 40 thành viên vào Hội đồng Khoa học quốc tế độc lập về Trí tuệ nhân tạo AI, đánh dấu bước đi quan trọng trong nỗ lực định hình khuôn khổ quản trị toàn cầu đối với công nghệ đang phát triển nhanh nhất hiện nay.
Hội đồng khoa học quốc tế độc lập về AI là nhóm đa ngành quy tụ các chuyên gia hàng đầu thế giới, được lựa chọn trong số hơn 2.600 ứng viên trên cơ sở bảo đảm cân bằng về địa lý và giới. Các thành viên tham gia với tư cách cá nhân nhằm bảo đảm tính độc lập, khách quan trong hoạt động chuyên môn.
Nhiệm vụ trọng tâm của Hội đồng là cung cấp các đánh giá khoa học dựa trên bằng chứng về cơ hội, rủi ro và những tác động kinh tế - xã hội của AI, đồng thời đóng góp vào tiến trình Đối thoại Toàn cầu mới về Quản trị AI. Nhiệm kỳ của các thành viên trong hội đồng kéo dài ba năm, từ 12/2/2026 đến 11/2/2029.
Liên hợp quốc thành lập Hội đồng Khoa học quốc tế đầu tiên về AI. Ảnh: Reuters
Được thành lập theo nghị quyết năm 2025 của Đại hội đồng Liên hợp quốc, Hội đồng khoa học quốc tế độc lập về AI được xem là cơ quan khoa học toàn cầu đầu tiên thuộc loại hình này trong hệ thống Liên hợp quốc. Theo cơ chế hoạt động, Hội đồng sẽ công bố các báo cáo thường niên tổng hợp, phân tích những nghiên cứu hiện có, qua đó góp phần thu hẹp khoảng cách tri thức giữa các quốc gia, đặc biệt trong bối cảnh năng lực công nghệ còn chênh lệch. Đánh giá ý nghĩa của việc thành lập Hội đồng khoa học quốc tế độc lập đầu tiên về AI, Tổng Thư ký Liên hợp quốc Antonio Guterres nhấn mạnh đây là nền tảng quan trọng hướng tới sự hiểu biết khoa học toàn cầu về AI:
“Đây sẽ là tổ chức khoa học toàn cầu, hoàn toàn độc lập đầu tiên chuyên trách việc thu hẹp khoảng cách kiến thức về trí tuệ nhân tạo và đánh giá tác động thực sự của trí tuệ nhân tạo đối với nền kinh tế và xã hội. Và điều này không thể cấp bách hơn. Trí tuệ nhân tạo đang phát triển với tốc độ chóng mặt. Không một quốc gia nào có thể nhìn thấy toàn cảnh một mình”.
Nhiều nước đã hoan nghênh việc thành lập Hội đồng Khoa học quốc tế độc lập về AI và việc bổ nhiệm các thành viên. Đại diện Uruguay, thay mặt Nhóm 77 và Trung Quốc, kêu gọi xây dựng một khuôn khổ quốc tế toàn diện nhằm bảo đảm sự tham gia công bằng của các nước đang phát triển trong tiến trình định hình quản trị AI. Quan điểm này cũng được Liên minh châu Âu và nhiều quốc gia khác ủng hộ, nhấn mạnh rằng niềm tin, tính độc lập và sự nghiêm ngặt khoa học sẽ là yếu tố quyết định tính hợp pháp và hiệu quả hoạt động của Hội đồng khoa học quốc tế về AI.
Dù còn những khác biệt quan điểm, việc Hội đồng Khoa học quốc tế độc lập về AI chính thức được kiện toàn và chuẩn bị đi vào hoạt động vẫn được đánh giá là bước tiến đáng kể trong nỗ lực xây dựng một nền quản trị AI dựa trên bằng chứng khoa học, bao trùm và đa phương, phù hợp với những biến chuyển sâu rộng mà công nghệ này đang tạo ra trên toàn cầu.
