Liên minh Mecca họp khẩn ở Mỹ bàn cách hỗ trợ Saudi Arabia sau khi bị tấn công

Ngày 7/8/2026, tại thành phố Mecca, Thái tử Saudi Arabia Mohammed bin Salman (giữa, phía trước) cùng Thủ tướng Pakistan Shehbaz Sharif (phải) và Tổng thống Thổ Nhĩ Kỳ Recep Tayyip Erdogan đã ký hiệp định phòng thủ giữa ba nước. Ảnh: AA/TTXVN phát

Tại cuộc họp, ngoại trưởng ba nước Saudi Arabia, Pakistan và Thổ Nhĩ Kỳ đã thảo luận việc thu xếp một cuộc họp khẩn giữa tổng tham mưu trưởng quân đội ba nước nhằm xem xét các biện pháp hỗ trợ Saudi Arabia theo hiệp ước phòng thủ Mecca.

Hãng thông tấn Anadolu của Thổ Nhĩ Kỳ hôm 25/9 cho biết thông tin nêu trên được báo Saudi Gazette cùng ngày đưa tin.

Theo Saudi Gazette, Hoàng tử Faisal bin Farhan, ông Ishaq Dar và ông Hakan Fidan đã tiến hành tham vấn tại trụ sở Phái đoàn thường trực Saudi Arabia tại Liên hợp quốc ở New York (Mỹ).

Các ngoại trưởng đã xem xét công tác chuẩn bị đang được tiến hành cho cuộc họp giữa tổng tham mưu trưởng ba nước nhằm xem xét các cơ chế hỗ trợ Saudi Arabia phù hợp với những cam kết theo hiệp ước phòng thủ Mecca.

Hiệp ước phòng thủ Mecca quy định rằng một cuộc tấn công nhằm vào bất kỳ một bên nào tham gia thỏa thuận sẽ được coi là một cuộc tấn công nhằm vào tất cả các bên.

Trong cuộc gặp, các ngoại trưởng đã “lên án mạnh mẽ” các cuộc tấn công nhằm vào Mecca cũng như các cơ sở dân sự và kinh tế tại Saudi Arabia.

Các ngoại trưởng đã thảo luận những diễn biến mới nhất trong khu vực và nhấn mạnh tầm quan trọng của việc tuân thủ luật pháp quốc tế, duy trì quan hệ láng giềng tốt đẹp, tôn trọng lẫn nhau đối với chủ quyền quốc gia và không can thiệp vào công việc nội bộ của các nước.

Các ngoại trưởng cũng nhấn mạnh tầm quan trọng của việc bảo đảm an ninh và tự do hàng hải.

Các ngoại trưởng tái khẳng định cam kết nỗ lực hướng tới hòa bình và ổn định bền vững trong khu vực, ủng hộ các nỗ lực giảm căng thẳng và thúc đẩy các giải pháp hòa bình cho những cuộc khủng hoảng đang diễn ra.

Ngoại trưởng Thổ Nhĩ Kỳ Hakan Fidan. Ảnh: Kyodo/TTXVN

Trước đó, Ngoại trưởng Thổ Nhĩ Kỳ Hakan Fidan cho biết Liên minh Mecca gồm ba nước Thổ Nhĩ Kỳ, Saudi Arabia và Pakistan đã đạt tới một giai đoạn tiến triển cao, với các nỗ lực đang được triển khai nhằm thành lập bộ chỉ huy và bố trí nhân sự, đồng thời mô tả sáng kiến này là một "nền tảng thực sự có khả năng làm thay đổi cuộc chơi".

Phát biểu hôm 19/9 với đài truyền hình NTV của Thổ Nhĩ Kỳ về chính sách đối ngoại và các diễn biến trong khu vực, ông Fidan cho biết đằng sau Liên minh Mecca có "một ý chí rất mạnh mẽ" và Ankara đang nỗ lực biến ý chí chính trị đó thành hành động.

Ông Fidan nói: "Liên minh Mecca thực sự đang ở một giai đoạn tốt. Một ý chí rất mạnh mẽ đã được thể hiện. Chúng tôi đang nỗ lực hết sức để biến ý chí này thành hành động” và nhấn mạnh rằng: "Liên minh Mecca sẽ là một nền tảng thực sự có khả năng làm thay đổi cuộc chơi".

Theo Ngoại trưởng Thổ Nhĩ Kỳ, các bước đi nhằm thể chế hóa Liên minh Mecca đang được triển khai, đặc biệt là việc thành lập một ban thư ký theo dự kiến trong thỏa thuận và một bộ chỉ huy quân sự trực thuộc liên minh.

Ông Fidan cho biết công tác chuẩn bị chi tiết cho cả hai cơ cấu này "gần như đã hoàn tất" và ba nước đã đạt được nhận thức chung về cách thức vận hành.

Quan chức ngoại giao hàng đầu của Thổ Nhĩ Kỳ nói: "Hiện đang có những bước đi hướng tới thể chế hóa. Đặc biệt, công việc thành lập ban thư ký được đề cập trong thỏa thuận và đưa một bộ chỉ huy quân sự trực thuộc vào hoạt động gần như đã hoàn tất. Chúng tôi đã đạt được nhận thức chung. Từ giờ trở đi, giai đoạn còn lại là cử nhân sự tới và đưa bộ chỉ huy vào hoạt động. Tôi hài lòng với tiến trình trong vấn đề này".

Theo ông Fidan, sau khi hoàn tất các bước thể chế hóa, ba nước sáng lập có thể tiến hành thảo luận về việc kết nạp các thành viên mới và hiện nay, đã có một quyết định mang tính nguyên tắc như vậy bởi Tổng thống Thổ Nhĩ Kỳ Recep Tayyip Erdoğan đã nói điều này ngay từ đầu.

Ngoại trưởng Thổ Nhĩ Kỳ nhấn mạnh: “Nếu liên minh không mở rộng thì đây sẽ không phải là một không gian liên minh. Khi đó, chúng tôi sẽ chỉ tạo ra một khối. Tầm nhìn khu vực của chúng tôi là tập hợp càng nhiều quốc gia trong khu vực càng tốt và thiết lập một không gian phòng thủ chung”.

Ông Fidan cho rằng: "Không gian phòng thủ này không nhằm chống lại các lực lượng bên ngoài; mục tiêu là giải quyết tốt hơn các vấn đề bên trong khu vực thông qua việc các nước trong khu vực tự làm chủ, đồng thời tạo ra một môi trường tin cậy chưa từng tồn tại trước đây nhằm ngăn chặn những cuộc khủng hoảng mới xuất hiện. Điểm xuất phát cơ bản của tất cả những điều này là tìm kiếm các giải pháp khu vực cho những vấn đề của khu vực".

Ông Fidan nhấn mạnh rằng Liên minh Mecca không nhằm tạo ra một khối khu vực mới để chống lại các quốc gia khác mà nhằm thiết lập một khuôn khổ phòng thủ chung dựa trên nguyên tắc các nước trong khu vực tự làm chủ.

"Đây là một liên minh mở cửa cho các quốc gia trong khu vực", Ngoại trưởng Thổ Nhĩ Kỳ nói.