Lộ trình truy xuất nguồn gốc nông, lâm, thủy sản đến năm 2035

Chế biến tôm đông lạnh xuất khẩu tại Công ty thủy sản Minh Phú (Cà Mau). Ảnh tư liệu - minh họa: Vũ Sinh/TTXVN

Theo đó, đến hết năm 2026, Bộ xây dựng và thí điểm Hệ thống truy xuất nguồn gốc nông sản, trước mắt áp dụng với quả sầu riêng. Từ 1/7/2026, hệ thống được đánh giá, hoàn thiện và triển khai với hầu hết nông sản quan trọng làm thực phẩm, bảo đảm thông tin tối thiểu về nông hộ, vùng sản xuất, quá trình sản xuất – thu hoạch và truy xuất bằng mã QR.

Song song đó, ban hành chuẩn dữ liệu truy xuất nguồn gốc thống nhất toàn quốc, thí điểm nhật ký vùng trồng, nhật ký canh tác, kiểm soát đầu vào; hoàn thiện cơ chế, chính sách, hạ tầng kỹ thuật để hệ thống vận hành ổn định, an toàn và hiệu quả.

Giai đoạn 2027–2030, Hệ thống truy xuất nguồn gốc nông sản được nâng cấp, hoàn thiện toàn diện, cho phép ghi nhận và quản lý thông tin xuyên suốt các khâu từ sản xuất, thu mua, sơ chế – đóng gói, vận chuyển đến phân phối, truy xuất bằng mã QR.

Ngành tập trung đầu tư hạ tầng số, bảo đảm an toàn, an ninh thông tin; kết nối, đồng bộ dữ liệu với Cổng truy xuất nguồn gốc quốc gia và các cơ sở dữ liệu liên quan, hình thành hệ thống liên thông hoàn chỉnh. Đồng thời, xây dựng danh mục nông sản chủ lực bắt buộc truy xuất, hoàn thiện cơ chế, chính sách và vận hành cơ sở dữ liệu truy xuất tập trung dùng chung cho nông, lâm, thủy sản.

Trên nền dữ liệu chuẩn hóa, triển khai các công cụ phân tích, giám sát, cảnh báo sớm, từng bước ứng dụng trí tuệ nhân tạo (AI) phục vụ quản lý chất lượng, an toàn thực phẩm và thị trường; tăng cường tuyên truyền, nâng cao nhận thức xã hội về truy xuất nguồn gốc gắn với an toàn thực phẩm.

Đến năm 2035, Bộ Nông nghiệp và Môi trường hoàn thiện toàn diện Hệ thống truy xuất nguồn gốc nông sản (hạ tầng, phần mềm, cơ sở dữ liệu), cập nhật đầy đủ tất cả sản phẩm, hàng hóa nông sản và vật tư nông nghiệp thuộc phạm vi quản lý, hình thành chuỗi truy xuất nguồn gốc hoàn chỉnh.

Hệ thống được kết nối đồng bộ, thông suốt với Cổng thông tin truy xuất nguồn gốc quốc gia, hệ thống của các địa phương và các cơ sở dữ liệu quốc gia khác; mở rộng cho doanh nghiệp, tổ chức, cá nhân trong lĩnh vực nông nghiệp tham gia triển khai, qua đó bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng, nâng cao niềm tin xã hội đối với chất lượng, an toàn thực phẩm và nguồn gốc nông sản Việt Nam.
Trên nền tảng đó, từng bước hình thành hệ sinh thái dữ liệu và ứng dụng số dựa trên truy xuất nguồn gốc, thúc đẩy đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số nông nghiệp, nâng cao hiệu quả quản lý nhà nước và năng lực cạnh tranh của nông sản Việt Nam.

Để đạt mục tiêu trên, Bộ Nông nghiệp và Môi trường sẽ hoàn thiện hệ thống văn bản pháp lý, tài liệu hướng dẫn về truy xuất nguồn gốc nông sản; xây dựng hoặc thuê dịch vụ, hạ tầng, trang thiết bị để triển khai Hệ thống truy xuất nguồn gốc nông sản.

Bộ Nông nghiệp và Môi trường sẽ tăng cường hợp tác quốc tế, phối hợp với các đối tác nước ngoài và tổ chức cấp mã số, mã vạch quốc tế để tiếp nhận, chuyển giao công nghệ, hướng tới công nhận hệ thống và thừa nhận lẫn nhau kết quả truy xuất nguồn gốc. Đồng thời, thúc đẩy công nhận lẫn nhau về kết quả kiểm nghiệm nông sản giữa Việt Nam và các nước xuất khẩu, nhập khẩu, nhằm giảm trùng lặp thủ tục, rút ngắn thời gian thông quan, tạo thuận lợi cho thương mại.

Bộ đẩy mạnh tập huấn, tuyên truyền nhằm nâng cao nhận thức về sản phẩm an toàn và lợi ích của truy xuất nguồn gốc; đồng thời phổ biến tiêu chuẩn, quy chuẩn kỹ thuật, hướng dẫn doanh nghiệp xây dựng, vận hành và chuẩn hóa hệ thống truy xuất, bảo đảm minh bạch thông tin.

Bích Hồng (TTXVN)