Loạt chính sách mới có hiệu lực từ tháng 8/2026

Bước sang tháng 8/2026, hàng loạt nghị định, thông tư và quyết định mới chính thức có hiệu lực. Nhiều quy định gắn chặt với đời sống hằng ngày, từ việc đưa chó ra nơi công cộng, mang điện thoại vào phiên tòa đến sử dụng thiết bị an toàn khi chở trẻ em trên ô tô.

Hình minh họa (AI)

Bên cạnh đó, các chính sách liên quan đến vay vốn ngân hàng, dịch vụ công trên VNeID, vận tải đường bộ, kinh doanh hàng miễn thuế, đấu thầu và xử phạt đất đai cũng có nhiều thay đổi đáng chú ý.

Mang điện thoại vào phiên tòa phải được cho phép

Từ ngày 1/8/2026, nội quy mới đối với phiên tòa, phiên họp bắt đầu được áp dụng.

Theo quy định, người tham gia hoặc tham dự phiên tòa không được tự ý mang điện thoại, máy tính bảng, máy tính xách tay, đồng hồ thông minh và các thiết bị có khả năng ghi âm, ghi hình, thu phát dữ liệu vào phòng xử án, trừ trường hợp được Thẩm phán chủ tọa phiên tòa hoặc người chủ trì phiên họp cho phép.

Việc sử dụng thiết bị điện tử để tra cứu hồ sơ, tài liệu, chứng cứ hoặc ghi âm, ghi hình phải tuân theo sự điều hành của chủ tọa.

Ghi âm lời nói có thể được thực hiện trong thời gian diễn ra phiên tòa khi được chấp thuận. Trong khi đó, ghi hình về nguyên tắc chỉ được thực hiện tại thời điểm khai mạc và tuyên án hoặc công bố quyết định.

Người tham dự cũng không được truyền phát trực tiếp phiên tòa lên mạng xã hội hoặc sử dụng nội dung ghi âm, ghi hình làm ảnh hưởng đến quyền, lợi ích hợp pháp của những người tham gia tố tụng.

Không rọ mõm hoặc xích giữ chó có thể bị phạt đến 2 triệu đồng

Nghị định 204/2026/NĐ-CP về xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực thú y có hiệu lực từ ngày 1/8/2026.

Một trong những nội dung tác động trực tiếp đến người dân là mức phạt từ 1–2 triệu đồng đối với hành vi không đeo rọ mõm cho chó hoặc không xích giữ, không có người dắt khi đưa chó ra nơi công cộng.

Mức phạt tương tự cũng được áp dụng đối với trường hợp không tiêm vaccine phòng bệnh dại cho động vật thuộc diện bắt buộc phải tiêm phòng.

Ngoài ra, hành vi vứt động vật mắc bệnh, động vật chết do bệnh và sản phẩm của chúng ra môi trường có thể bị phạt đến 6 triệu đồng. Việc sử dụng thuốc thú y không rõ nguồn gốc, hết hạn hoặc chưa được cấp phép cũng bị xử lý với mức phạt cao hơn.

Người nuôi chó, mèo nên chủ động kiểm tra lịch tiêm phòng và chuẩn bị dây xích, rọ mõm phù hợp trước khi đưa vật nuôi ra công viên, đường phố hoặc những nơi tập trung đông người.

Tăng xử phạt vi phạm trong lĩnh vực chăn nuôi

Từ ngày 5/8/2026, Nghị định 211/2026/NĐ-CP quy định xử phạt vi phạm hành chính về chăn nuôi chính thức có hiệu lực.

Mức phạt tiền tối đa được quy định là 100 triệu đồng đối với cá nhân và 200 triệu đồng đối với tổ chức.

Các hành vi vi phạm liên quan đến giống vật nuôi, thức ăn chăn nuôi, sản phẩm xử lý chất thải, điều kiện sản xuất, kinh doanh và nhập khẩu có thể bị phạt tiền, đình chỉ hoạt động hoặc buộc thu hồi, tiêu hủy sản phẩm.

Đáng chú ý, hành vi sản xuất, mua bán hoặc nhập khẩu thức ăn chăn nuôi có chứa hóa chất, sản phẩm sinh học, vi sinh vật thuộc danh mục cấm có thể bị phạt đến 100 triệu đồng đối với cá nhân. Mức phạt dành cho tổ chức thông thường bằng hai lần mức phạt đối với cá nhân.

Thay đổi quy định về hoạt động vận tải đường bộ

Nghị định 218/2026/NĐ-CP có hiệu lực từ ngày 10/8/2026, sửa đổi một số quy định về hoạt động vận tải đường bộ.

Quy định mới điều chỉnh thủ tục cấp giấy phép kinh doanh vận tải, quản lý xe hợp đồng, hợp đồng vận tải, danh sách hành khách và trách nhiệm của đơn vị kinh doanh vận tải.

Hồ sơ điện tử, bản sao điện tử được chứng thực hoặc thông tin đã có trong cơ sở dữ liệu nhà nước có thể được khai thác để giảm giấy tờ phải nộp lại.

Doanh nghiệp, hợp tác xã vận tải phải bố trí người trực tiếp điều hành hoạt động vận tải, đồng thời thành lập hoặc phân công bộ phận quản lý an toàn theo từng loại hình kinh doanh.

Đối với xe hợp đồng, danh sách hành khách và hợp đồng vận tải phải bảo đảm đúng quy định. Việc đón thêm người không có tên trong danh sách hoặc tổ chức vận chuyển không đúng nội dung hợp đồng có thể bị xử lý.

Thay đổi mức xử phạt khi ô tô không có thiết bị an toàn cho trẻ

Từ ngày 15/8/2026, quy định xử phạt liên quan đến thiết bị an toàn cho trẻ em trên ô tô có sự điều chỉnh.

Người điều khiển ô tô chở trẻ dưới 10 tuổi, đồng thời có chiều cao dưới 1,35 m nhưng không sử dụng thiết bị an toàn phù hợp cho trẻ sẽ bị phạt cảnh cáo. Quy định này không áp dụng đối với ô tô kinh doanh vận tải hành khách.

Tuy nhiên, người điều khiển vẫn có thể bị phạt từ 800.000 đồng đến 1 triệu đồng nếu để trẻ thuộc nhóm tuổi, chiều cao nêu trên ngồi cùng hàng ghế với người lái xe. Ngoại lệ được áp dụng đối với loại ô tô chỉ có một hàng ghế.

Thiết bị an toàn có thể là ghế trẻ em, nôi trẻ em hoặc đệm nâng phù hợp với chiều cao, cân nặng và độ tuổi của trẻ.

Việc chuyển từ phạt tiền sang cảnh cáo đối với lỗi không có thiết bị an toàn không đồng nghĩa quy định bắt buộc đã bị bãi bỏ. Người lái xe vẫn phải bảo đảm trẻ được bố trí vị trí ngồi an toàn và sử dụng thiết bị phù hợp.

Hoàn thành tích hợp thông tin trên VNeID có thể được giảm phí

Nghị quyết 66.22/2026/NQ-CP về phát triển công dân số có hiệu lực từ ngày 15/8/2026.

Theo đó, công dân hoàn thành tích hợp năm loại thông tin, giấy tờ cơ bản trên VNeID và thực hiện thủ tục hành chính đáp ứng các điều kiện quy định có thể được miễn hoặc giảm phí, lệ phí tương ứng.

Mức ưu đãi được hiển thị trên tài khoản định danh điện tử và có thể được chia sẻ với Cổng Dịch vụ công quốc gia cùng các hệ thống giải quyết thủ tục hành chính.

Người cao tuổi, người khuyết tật, đồng bào dân tộc thiểu số hoặc người đồng thời thuộc nhiều nhóm được hưởng chính sách ưu đãi sẽ được áp dụng mức có lợi nhất.

VNeID cũng được phát triển để hỗ trợ nộp hồ sơ trực tuyến, sử dụng chữ ký số và liên kết tài khoản thanh toán, ví điện tử, thẻ ngân hàng hoặc tài khoản tiền di động phục vụ thanh toán dịch vụ công và chi trả an sinh xã hội.

Tuy nhiên, việc miễn hoặc giảm phí không được áp dụng tự động cho tất cả người dùng VNeID. Công dân phải hoàn thành việc tích hợp thông tin và thực hiện đúng nhóm thủ tục đáp ứng điều kiện.

Khoản vay giá trị nhỏ được nâng lên tối đa 400 triệu đồng

Thông tư 29/2026/TT-NHNN có hiệu lực từ ngày 15/8/2026, sửa đổi quy định về hoạt động cho vay của các tổ chức tín dụng.

Theo quy định mới, khoản vay có giá trị nhỏ được xác định là khoản vay không vượt quá 200 triệu đồng tại quỹ tín dụng nhân dân và không vượt quá 400 triệu đồng tại các tổ chức tín dụng khác.

Trước đây, mức xác định khoản vay có giá trị nhỏ được áp dụng chung ở ngưỡng không quá 100 triệu đồng.

Thông tư mới cũng bổ sung quy định đối với hoạt động cho vay bằng phương tiện điện tử. Tổ chức tín dụng phải xây dựng giới hạn dư nợ đối với từng khách hàng và áp dụng biện pháp nhận biết, xác minh thông tin phù hợp.

Mức 200 triệu đồng hoặc 400 triệu đồng là tiêu chí phân loại khoản vay có giá trị nhỏ, không phải hạn mức mà khách hàng đương nhiên được giải ngân. Việc cho vay vẫn phụ thuộc vào nhu cầu sử dụng vốn, khả năng tài chính, lịch sử tín dụng và quy trình thẩm định của từng đơn vị.

Quản lý chặt các hệ thống AI có rủi ro cao

Từ ngày 15/8/2026, Danh mục hệ thống trí tuệ nhân tạo có rủi ro cao chính thức được áp dụng.

Các hệ thống nằm trong danh mục chủ yếu hoạt động trong những lĩnh vực có thể tác động lớn đến tính mạng, sức khỏe, quyền lợi của cá nhân, lợi ích công cộng hoặc an ninh quốc gia.

Những nhóm đáng chú ý gồm AI tự động kiểm tra, xếp hạng người học; AI hỗ trợ phẫu thuật; AI tự động quyết định cấp tín dụng; AI nhận dạng sinh trắc học phục vụ tố tụng và các hệ thống tự hành, điều hành giao thông.

Việc được xếp vào nhóm rủi ro cao không đồng nghĩa hệ thống AI bị cấm hoạt động. Tuy nhiên, nhà cung cấp và đơn vị triển khai phải thực hiện nghĩa vụ đánh giá, kiểm soát rủi ro, bảo đảm khả năng giám sát và can thiệp của con người.

Các hệ thống đã đưa vào hoạt động trước ngày 15/8/2026 được áp dụng lộ trình chuyển tiếp để hoàn thành yêu cầu tuân thủ.

Quy định mới về kinh doanh hàng miễn thuế

Nghị định 273/2026/NĐ-CP có hiệu lực từ ngày 21/8/2026, quy định về quản lý, thủ tục, kiểm tra và giám sát hải quan đối với hoạt động kinh doanh hàng miễn thuế.

Đối tượng áp dụng gồm người xuất cảnh, nhập cảnh, quá cảnh, hành khách trên các chuyến bay quốc tế, thuyền viên, người được hưởng quyền ưu đãi, miễn trừ và doanh nghiệp kinh doanh hàng miễn thuế.

Hàng hóa đưa vào cửa hàng miễn thuế phải được lưu giữ, quản lý và giám sát theo quy định. Các sản phẩm thuốc lá, xì gà, rượu và bia phải được dán tem hàng miễn thuế trước khi bày bán hoặc giao cho người mua.

Người mua có thể thanh toán bằng đồng Việt Nam, USD, EUR hoặc đồng tiền của quốc gia có chung biên giới đất liền với địa điểm đặt cửa hàng miễn thuế tại khu vực biên giới.

Nhà đầu tư ứng dụng công nghệ cao được hưởng ưu đãi

Cũng từ ngày 21/8/2026, Nghị định 274/2026/NĐ-CP về lựa chọn nhà đầu tư thực hiện dự án đầu tư kinh doanh bắt đầu được áp dụng.

Nhà đầu tư đưa ra giải pháp ứng dụng công nghệ tiên tiến, công nghệ cao, công nghệ thân thiện với môi trường hoặc kỹ thuật tốt nhất để giảm thiểu ô nhiễm có thể được hưởng mức ưu đãi 5% khi đánh giá hồ sơ dự thầu.

Nhà đầu tư cam kết chuyển giao công nghệ hoặc thực hiện hoạt động thuộc danh mục công nghệ cao, công nghệ chiến lược và công nghệ khuyến khích chuyển giao có thể được hưởng mức ưu đãi 2%.

Doanh nghiệp khoa học và công nghệ, doanh nghiệp khởi nghiệp sáng tạo, trung tâm đổi mới sáng tạo và doanh nghiệp công nghệ cao cũng thuộc nhóm có thể được hưởng ưu đãi khi tham gia lựa chọn nhà đầu tư.

Thay đổi quy định xử phạt vi phạm đất đai

Nghị định 281/2026/NĐ-CP có hiệu lực từ ngày 31/8/2026, sửa đổi một số quy định về xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực đất đai.

Theo quy định mới, trường hợp vợ và chồng có chung quyền sử dụng đất thì việc xử phạt được áp dụng như đối với một cá nhân.

Nghị định bổ sung các biện pháp khắc phục hậu quả như buộc khôi phục tình trạng ban đầu của đất, khôi phục mốc địa giới, thực hiện lại thủ tục hành chính và nộp lại giấy tờ giả hoặc giấy tờ bị tẩy xóa, sửa chữa.

Hành vi không thực hiện đăng ký biến động đất đai thuộc các trường hợp phải đăng ký có thể bị phạt từ 2–3 triệu đồng, trừ một số trường hợp được loại trừ theo quy định mới.

Khoản lợi bất hợp pháp có được từ việc sử dụng đất sau vi phạm phải nộp vào ngân sách nhà nước. Nếu nhiều tổ chức, cá nhân cùng thực hiện hành vi vi phạm trên một thửa đất, khoản tiền này được phân chia cho những người cùng vi phạm.

Người dân cần chuẩn bị gì trước tháng 8/2026?

Chủ vật nuôi cần kiểm tra việc tiêm phòng bệnh dại, chuẩn bị dây xích và rọ mõm khi đưa chó ra nơi công cộng.

Các gia đình có trẻ nhỏ nên lựa chọn ghế trẻ em hoặc đệm nâng phù hợp, đồng thời không bố trí trẻ dưới 10 tuổi và thấp dưới 1,35 m ngồi cùng hàng ghế với người lái.

Người thường xuyên sử dụng dịch vụ công nên cập nhật giấy tờ trên VNeID và kiểm tra điều kiện hưởng miễn, giảm phí trước khi nộp hồ sơ.

Doanh nghiệp vận tải, chăn nuôi, công nghệ, đấu thầu và kinh doanh hàng miễn thuế cần rà soát lại hồ sơ, quy trình nội bộ để bảo đảm tuân thủ từ đúng ngày văn bản có hiệu lực.

Đối với đất đai, người sử dụng đất nên kiểm tra những trường hợp phải đăng ký biến động, tránh để quá thời hạn dẫn đến bị xử phạt và buộc thực hiện biện pháp khắc phục hậu quả.

Infographic (AI)