Loạt cơ chế để Hà Nội chuyển toàn bộ taxi sang xe điện trước năm 2030

Taxi Xanh SM sử dụng xe điện để kinh doanh vận tải. (Ảnh: Việt Hùng/Vietnam+)

Thành phố Hà Nội đã đưa ra lộ trình trước năm 2030 phải chuyển đổi hoàn toàn các xe taxi chạy xăng, dầu sang xe sử dụng điện, năng lượng xanh. Để hiện thực hóa mục tiêu này, các doanh nghiệp taxi cũng cần các cơ chế, chính sách hỗ trợ chuyển đổi, phương án đầu tư trạm sạc.

Doanh nghiệp taxi còn nhiều băn khoăn

Trong kế hoạch chuyển đổi phương tiện taxi sử dụng nhiên liệu hóa thạch sang sử dụng điện, năng lượng xanh, thành phố Hà Nội đã đưa ra lộ trình chậm nhất đến năm 2030, hoàn thành chuyển đổi toàn bộ xe taxi chạy xăng, dầu sang xe taxi sử dụng điện, năng lượng xanh trên địa bàn thành phố.

Cụ thể, căn cứ hiện trạng các đơn vị, phương tiện kinh doanh vận tải hành khách bằng xe taxi và ý kiến của các đơn vị về lộ trình chuyển đổi, năm 2026, lượng phương tiện taxi chuyển đổi đạt 63-64%; năm 2027 đạt 68-70%; năm 2028 đạt 74-77%; năm 2029 đạt 88-96%; năm 2030 đạt 100%.

Sau năm 2030, thành phố Hà Nội tập trung hoàn thiện và duy trì các điều kiện khai thác ổn định đối với xe taxi sử dụng điện, năng lượng xanh, trong đó ưu tiên nâng cao khả năng tiếp cận hạ tầng sạc, điểm dừng, đỗ và tổ chức giao thông phù hợp với đặc thù vận hành của phương tiện sử dụng điện, năng lượng xanh.

Theo thống kê của Sở Xây dựng, tính đến đầu năm 2026, trên địa bàn thành phố có 8.743 xe taxi sử dụng điện. Trong năm nay, Hà Nội sẽ có thêm từ 950-1.154 xe chuyển đổi, nâng tổng số phương tiện taxi chuyển sang sử dụng năng lượng sạch là từ 9.693-9.897 xe, đạt tỷ lệ 63-64% tổng số taxi đang hoạt động trên địa bàn thành phố theo đúng như kế hoạch chuyển đổi mà thành phố đã đề ra.

Liên quan đến vấn đề này, theo ông Nguyễn Công Hùng, Chủ tịch Hiệp hội Taxi Hà Nội, Phó Chủ tịch Hiệp hội Vận tải ôtô Việt Nam đánh giá chủ trương của thành phố Hà Nội chuyển đổi taxi sử dụng nhiên liệu hóa thạch sang sử dụng điện, năng lượng xanh là rất cần thiết với mục tiêu hướng tới giảm thiểu ô nhiễm môi trường, đảm bảo sức khỏe cộng đồng.

Tuy nhiên, ông Hùng thừa nhận, taxi là ngành có biên lợi nhuận mỏng, vòng quay vốn chậm, nên cần có các hình thức hỗ trợ doanh nghiệp trong quá trình chuyển đổi.

Thành phố Hà Nội đã đưa ra lộ trình trước năm 2030 phải chuyển đổi hoàn toàn các xe taxi chạy xăng, dầu sang xe sử dụng điện, năng lượng xanh. (Ảnh: PV/Vietnam+)

Theo ông Hùng, sau khi Hà Nội lập vùng phát thải, giá trị thanh lý xe càng thấp và không có người mua, phải đẩy đi các tỉnh và ảnh hưởng báo cáo tài chính rất xấu của doanh nghiệp và các ngân hàng tiến hành thu hạn mức cho vay dẫn đến các hãng taxi khi thực hiện chuyển đổi xe điện sẽ gặp rất nhiều khó khăn, áp lực tài chính.

Vị Chủ tịch Hiệp hội taxi Hà Nội phân tích thêm, nếu đầu tư xe xăng, dầu khoảng 500 triệu đồng phải sau 5-7 năm giá trị khấu hao sẽ quy đổi được ra số tiền nhưng với xe điện thì chưa xác định được do đây là sản phẩm mới.

“Sau 5 năm, xe điện phải thay hệ thống pin, ngốn ít nhất 140-150 triệu và lúc đó phương tiện liệu có bán được 150 triệu không? chưa tính đến các linh phụ kiện lắp ráp phải thay thế, chi phí sửa chữa, bảo dưỡng. Pin cũ của xe mang đi đâu để xử lý, chưa cơ quan nào chịu trách nhiệm, ai thu gom hay doanh nghiệp phải chịu?,” ông Hùng nêu vấn đề.

Khẳng định hiện nay các doanh nghiệp đang làm tính khả thi dự án chuyển đổi xe để vay tiền với Quỹ Đầu tư phát triển thành phố Hà Nội, ông Hùng cũng chỉ ra khó khăn khi các đơn vị taxi đang gặp vướng mắc không có tài sản đảm bảo thì quỹ chỉ cho vay tối đa 40% với lãi suất 4,98%/năm. Doanh nghiệp taxi muốn vay nhiều hơn phải có ngân hàng phải đứng ra bảo lãnh tín dụng với Quỹ này.

Từ đó, ông kiến nghị cho các doanh nghiệp taxi vay tài sản và thế chấp chính bằng xe điện để tái đầu tư phương tiện; miễn lệ phí chuyển đổi biển số cũ sang xe mới; miễn thuế thu nhập doanh nghiệp trong 3 năm; khoanh nợ bảo hiểm, thuế nợ cũ và cho phép nộp dần.

Nhiều cơ chế, chính sách hỗ trợ chuyển đổi taxi điện

Bên cạnh đó, các doanh nghiệp taxi cũng bày tỏ lo ngại lớn nhất chính là hạ tầng trạm sạc. Taxi hoạt động với tần suất cao, thời gian dừng nghỉ ngắn, nếu phải xếp hàng chờ sạc, hiệu suất khai thác sẽ giảm đáng kể.

Theo ông Hùng, thành phố Hà Nội đã xây dựng kế hoạch phát triển 15.000 hạ tầng trạm sạc và báo cáo nghiên cứu quỹ đất nhưng cũng thận trọng triển khai từng bước, nếu không có kế hoạch mở rộng hạ tầng đồng bộ, nguy cơ quá tải là hiện hữu.

“Thành phố nên có lộ trình công bố bản đồ quy hoạch trạm sạc theo từng giai đoạn, đồng thời khuyến khích xã hội hóa đầu tư, nhưng phải có cơ chế chia sẻ rủi ro, giá thuê đất hợp lý. Doanh nghiệp taxi vẫn đang kỳ vọng thành phố chỉ đạo tích cực đầu tư trạm sạc, đồng thời có kế hoạch tự chủ đầu tư trạm sạc nhằm đỡ phụ thuộc,” Chủ tịch Hiệp hội Taxi Hà Nội nhấn mạnh.

Bến xe Giáp Bát sẽ miễn phí xe cá nhân, taxi, xe công nghệ khi vào bến đón khách. (Ảnh: PV/Vietnam+)

Ông Hùng cũng tiết lộ, Hà Nội hiện có khoảng 50.000-60.000 xe hợp đồng nhưng hoạt động như xe taxi nhưng không phải niêm yết giá cước, tính tiền theo quy định; chưa kể còn 5.000-7.000 xe taxi “dù” ngoại tỉnh chạy tại thành phố, điều này tạo ra sự cạnh tranh bất bình đẳng, không minh bạch và lành mạnh.

Đề cập đến các cơ chế, chính sách thúc đẩy chuyển đổi phương tiện taxi sử dụng điện, năng lượng xanh, Hà Nội đưa ra kế hoạch hỗ trợ một phần lãi suất vay ngân hàng thương mại đối với các hợp đồng vay phục vụ chuyển đổi taxi điện; tạo điều kiện để các đơn vị này tiếp cận các nguồn vốn ưu đãi từ Quỹ Đầu tư phát triển Thành phố và các quỹ liên quan theo quy định; hỗ trợ vốn vay, chi phí giải phóng mặt bằng… cho đơn vị đầu tư hạ tầng trạm sạc công cộng.

Bên cạnh đó, thành phố Hà Nội rà soát, xây dựng và phát triển hệ thống trạm sạc điện; ưu tiên phát triển hạ tầng sạc tại khu vực đô thị trung tâm, tuyến vành đai, sân bay, nhà ga, bến xe và các đầu mối giao thông quan trọng; khuyến khích tận dụng bãi đỗ xe công cộng và trạm xăng dầu hiện hữu để bố trí trạm, trụ sạc điện; dành quỹ đất, vị trí phù hợp cho trạm sạc và điểm dừng đỗ đón trả khách cho xe taxi, kết hợp hạ tầng trạm sạc cho taxi điện; kiến nghị cấp có thẩm quyền xem xét kéo dài chính sách ưu đãi lệ phí trước bạ (miễn 100%) với xe taxi điện…/.

(Vietnam+)