Loạt nhà hàng nổi tại TPHCM: Giấy phép trên bờ, kinh doanh dưới sông

Chống tham nhũng, lãng phí, tiêu cực

Theo cơ quan chức năng địa phương, các nhà hàng nổi kinh doanh ăn uống kết hợp nuôi trồng thuỷ sản trên sông hoạt động phát sinh từ trước ngày 01/7/2025.

Công trình "nhà hàng nổi " - Bè hào cá Năm Thắng trên sông Rạng, xã Long Sơn của HTX Dịch vụ Thuỷ sản Đức Thịnh chưa được cấp quyền thuê giao đất mặt nước theo quy định. Ảnh: Chính Kỳ.

Khép lại thời kỳ “núp bóng” kế hoạch cũ

Cung cấp thông tin về thực trạng hàng trăm lồng bè nuôi trồng thủy sản, các nhà hàng nổi tự phát trên sông ở TP.HCM mà Báo Nhà báo và Công luận đã phản ánh, Chi cục Thuỷ sản và Kiểm ngư TP.HCM (Sở NN&MT TP.HCM) cho biết: hoạt động nuôi lồng bè tại khu vực Long Sơn, Chà Và, sông Dinh, sông Rạng và các khu vực lân cận đã hình thành từ nhiều năm, gắn với điều kiện tự nhiên, sinh kế của người dân cũng như quá trình phát triển kinh tế, xã hội của địa phương.

Theo đó, để đưa hoạt động nuôi lồng bè vào quản lý, trước đây UBND tỉnh Bà Rịa - Vũng Tàu (khi chưa sáp nhập vào TP.HCM) đã ban hành Quyết định số 795/QĐ-UBND ngày 26/3/2021 về Kế hoạch khoanh vùng nuôi thủy sản lồng bè, nuôi nhuyễn thể hai mảnh vỏ trên sông thuộc địa bàn tỉnh giai đoạn 2021- 2025.

Tuy nhiên việc ban hành Quyết định số 795 chỉ là bước tổ chức, sắp xếp hoạt động nuôi lồng bè đã hình thành trên thực tế theo không gian, nhằm quản lý quy mô, mật độ và từng bước đưa hoạt động nuôi vào khuôn khổ quản lý nhà nước chứ không phải là việc cấp phép riêng cho từng cơ sở và không thay thế các thủ tục về đất đai, mặt nước, môi trường, giao thông đường thủy và các điều kiện pháp lý khác.

Đặc biệt thời kỳ thực hiện Kế hoạch theo Quyết định số 795 cũng đã kết thúc vào cuối năm 2025.

Ông Lê Tôn Cường (ảnh đứng) - Phó Chi cục trưởng, Chi cục Thuỷ sản và Kiểm ngư TP.HCM cung cấp thông tin liên quan thực trạng hàng trăm lồng bè nuôi trồng thủy sản, các nhà hàng nổi tự phát trên sông ở TP.HCM. Ảnh: Chính Kỳ.

Do đó, từ năm 2026, việc quản lý, tổ chức lại hoạt động nuôi lồng bè cần được tiếp tục rà soát, đánh giá trên cơ sở quy hoạch, kế hoạch, chương trình, đề án và các quy định pháp luật hiện hành.

Ngoài ra, theo Chi cục Thuỷ sản và Kiểm ngư TP.HCM: Sở NN&MT đã chủ động ban hành Công văn gửi cơ quan có thẩm quyền để trao đổi, xin hướng dẫn về việc sử dụng đất có mặt nước phục vụ nuôi trồng thủy sản.

Trả lời nội dung này, theo ý kiến của Cục Quản lý đất đai (Bộ NN&MT) tại văn bản số 2757/QLĐĐ-QHGĐ ngày 12/6/2026: Pháp luật về đất đai chỉ quy định việc giao hoặc cho thuê đối với “đất nuôi trồng thủy sản” hoặc “đất có mặt nước chuyên dùng”, không quy định về việc “cho thuê mặt nước”.

Hệ thống lồng bè, nhà nổi dày đặc trên sông Chà Và, xã Long Sơn, TP.HCM. Ảnh: Chính Kỳ.

Cơ quan quản lý nhấn mạnh, việc xác định loại đất để giao hay cho thuê phải căn cứ theo mục đích, đối tượng sử dụng và hình thức tiếp cận đất đai theo quy định của pháp luật về đất đai.

Đây là cơ sở quan trọng để Sở NN&MT tiếp tục rà soát, thống nhất phương thức tổ chức thực hiện đối với hoạt động nuôi trồng thủy sản bằng lồng bè trên sông, bảo đảm phù hợp với quy định pháp luật về đất đai và các quy định pháp luật có liên quan.

Giấy phép trên đất liền, nhưng hoạt động lại trên sông?

Đối với hoạt động nhà hàng nổi và các cơ sở kinh doanh dịch vụ trên mặt nước, Chi cục Thuỷ sản và Kiểm ngư TP.HCM cho biết đây là nội dung liên quan nhưng có tính chất khác biệt so với việc nuôi trồng thủy sản lồng bè. Do đó, loại hình này cần được rà soát theo các quy định pháp luật chuyên ngành tương ứng.

Theo thông tin địa phương báo cáo, các cơ sở kinh doanh dịch vụ ăn uống trên mặt nước có đăng ký kinh doanh tại đất liền nhưng chưa được giao, cho thuê đất có mặt nước; các bến tạm hoạt động chưa được cấp phép.

Làng bè Long Sơn trên sông Rạng. Ảnh: CK.

Làng bè sông Chà Và, trên sông Chà Và, xã Long Sơn, TP.HCM. Ảnh: CK.

Công trình "nhà hàng nổi" làng bè Như Ý của HTX Thuỷ sản Như Ý Long Sơn trên sông Chà Và, xã Long Sơn chưa được cơ quan có thẩm quyền cấp quyền thuê giao đất mặt nước. Ảnh Chính Kỳ.

Việc một cơ sở có đăng ký kinh doanh dịch vụ ăn uống không đồng nghĩa với việc đương nhiên có quyền sử dụng mặt nước hoặc đã đáp ứng đầy đủ các điều kiện về giao thông đường thủy, xây dựng, môi trường, phòng cháy, chữa cháy, an toàn thực phẩm và các quy định có liên quan - Chi cục Thuỷ sản và Kiểm ngư TP.HCM khẳng định.

Đối với nội dung này, Sở NNN&MT sẽ phối hợp với chính quyền địa phương và các cơ quan có liên quan rà soát, kiểm tra theo từng trường hợp, xác định cụ thể việc sử dụng vị trí mặt nước, hoạt động nuôi trồng thủy sản, bến, cầu, neo đậu, công trình kết cấu nổi và các điều kiện có liên quan.

Trường hợp xác định có vi phạm, cơ quan có thẩm quyền sẽ xử lý theo quy định pháp luật thuộc từng lĩnh vực. Sở NN&MT sẽ phối hợp trong phạm vi chức năng, nhiệm vụ được giao và kiến nghị cơ quan có thẩm quyền xử lý đối với những nội dung thuộc lĩnh vực khác.

Các bến tạm trên sông Chà Và, xã Long Sơn chưa được cơ quan chức năng cấp phép theo quy định. Ảnh: Chính kỳ.

Tự ý lập cầu phao gỗ dẫn lối ra Bè hào Sông Rạng trên sông Rạng (xã Long Sơn) của Công ty TNHH TMDV Du lịch Sông Rạng. Ảnh: Chính Kỳ.

Hiện nay, Sở NN&MT đang tham mưu UBND Thành phố ban hành Kế hoạch phát triển nuôi trồng thủy sản trên địa bàn TP.HCM giai đoạn 2026-2030, tầm nhìn đến năm 2045.

Dự thảo Kế hoạch xác định nhiệm vụ trọng tâm là rà soát, xác định và bố trí không gian phát triển nuôi trồng thủy sản, trong đó có nuôi lồng bè; phân định khu vực được phép, khu vực hạn chế và khu vực không bố trí nuôi; quản lý mật độ phù hợp với sức chịu tải môi trường; bảo đảm an toàn giao thông đường thủy và phù hợp với quy hoạch, hạ tầng, cũng như định hướng phát triển các ngành kinh tế khác.

Việc tổ chức lại không gian nuôi sẽ được thực hiện theo hướng gắn quản lý nuôi trồng thủy sản với quản lý đất đai, mặt nước, giao thông thủy, môi trường và các ngành kinh tế có liên quan; tăng cường phối hợp liên ngành, xây dựng cơ sở dữ liệu và từng bước số hóa quản lý vùng nuôi.

Đối với hoạt động nuôi lồng bè trên sông Dinh, sông Chà Và và khu vực Long Sơn, định hướng rà soát, phân loại, sắp xếp lại không gian, mật độ và quy mô nuôi phù hợp với sức chịu tải môi trường, điều kiện pháp lý của từng cơ sở và yêu cầu sử dụng không gian chung của Thành phố; đối với khu vực có yêu cầu sử dụng mặt nước cho các công trình, dự án phát triển khác thì xây dựng phương án, lộ trình sắp xếp, di chuyển phù hợp.