Loạt tiêm kích F-15 bị bắn hạ làm lộ điểm yếu của Mỹ?

Thông báo cho biết, ba chiếc F-15E đang thực hiện nhiệm vụ hỗ trợ chiến dịch thì bị bắn hạ trên bầu trời Kuwait do "sự cố bắn nhầm đồng minh". Theo CENTCOM, trong bối cảnh giao tranh phức tạp với các cuộc không kích, tên lửa đạn đạo và máy bay không người lái từ phía Iran, các tiêm kích Mỹ đã bị hệ thống phòng không Kuwait nhận dạng nhầm và khai hỏa.

Máy bay F-15E tại căn cứ không quân Al Dhafra, Các Tiểu vương quốc Arab Thống nhất (UAE). (Nguồn: MW)

Tuy nhiên, lời giải thích này nhanh chóng vấp phải nghi vấn. Kuwait sử dụng các hệ thống phòng không và máy bay chiến đấu theo chuẩn NATO, được tích hợp hệ thống nhận dạng bạn – đối thủ (IFF) hiện đại, giúp giảm thiểu tối đa nguy cơ bắn nhầm máy bay đồng minh. Vì vậy, khả năng ba tiêm kích Mỹ cùng lúc bị lực lượng phòng không Kuwait bắn hạ bị nhiều chuyên gia cho là rất khó xảy ra. Điều này làm dấy lên suy đoán rằng nguyên nhân thực sự có thể liên quan đến năng lực phòng không của Iran, thay vì một sự cố từ phía đồng minh.

Iran trong nhiều năm qua đã đầu tư mạnh cho mạng lưới phòng không tầm xa. Nước này từng chứng minh khả năng tác chiến khi bắn hạ máy bay không người lái trinh sát MQ-4 của Mỹ năm 2019 và trước đó tuyên bố chiếm quyền kiểm soát UAV RQ-170 của CIA năm 2011. Tehran hiện vận hành nhiều hệ thống phòng không có tầm bắn xa, trong đó S-200D được cho là có tầm bắn lên tới 300 km, đủ khả năng vươn tới các mục tiêu trên không phận Kuwait nếu khai hỏa từ sâu trong lãnh thổ Iran. Nếu giả thuyết này đúng, việc ba F-15E bị bắn rơi sẽ đánh dấu một trong những sự kiện phòng không đáng chú ý nhất khu vực trong nhiều thập kỷ.

Lịch sử cho thấy quân đội Mỹ từng có những trường hợp ban đầu công bố nguyên nhân tổn thất không hoàn toàn trùng khớp với thông tin được xác nhận sau này. Trong Chiến dịch Bão Sa mạc năm 1991, một tiêm kích F/A-18 ban đầu được cho là bị bắn hạ bởi hỏa lực phòng không mặt đất Iraq, nhưng về sau được xác nhận là do tiêm kích MiG-25PD của Iraq.

Năm 1999, các báo cáo về việc hệ thống phòng không Nam Tư gây hư hại nghiêm trọng cho một chiếc F-117 thứ hai sau vụ bắn rơi đầu tiên cũng từng bị phủ nhận rộng rãi, trước khi được một phi công Mỹ xác nhận nhiều năm sau đó.

Việc mất cùng lúc ba F-15E – một trong những dòng tiêm kích đắt giá và có năng lực mạnh nhất đang phục vụ, sẽ là tổn thất đáng kể đối với Không quân Mỹ. Điều này càng nhạy cảm hơn trong bối cảnh Washington đang nỗ lực quảng bá và xuất khẩu F-15 ra thị trường quốc tế với mức giá có thể vượt 300 triệu USD mỗi chiếc tùy cấu hình.

Xuân Minh