Lời cảnh tỉnh đối với tội phạm ma túy

Phiên tòa xét xử vụ án liên quan đến ma túy.

Theo báo cáo của Tòa án nhân dân hai cấp tỉnh Thái Nguyên, trong năm 2026, hệ thống tòa án đã giải quyết, xét xử sơ thẩm 1.695 vụ án hình sự với 2.392 bị cáo; xét xử phúc thẩm 214 vụ với 310 bị cáo. Trong số liệu được cung cấp, các vụ án liên quan đến ma túy có 634 vụ với 935 bị cáo.

Những con số này cho thấy áp lực đáng kể trong công tác xét xử, đồng thời đặt ra yêu cầu tiếp tục nâng cao hiệu quả phối hợp giữa các cơ quan chức năng, chủ động nhận diện diễn biến của tội phạm và triển khai các giải pháp phòng ngừa phù hợp.

Đối với án ma túy, nghiêm minh không có nghĩa là áp dụng mức hình phạt nặng nhất trong mọi trường hợp. Một bản án đúng pháp luật trước hết phải dựa trên chứng cứ hợp pháp, xác định chính xác hành vi, vai trò và trách nhiệm hình sự của từng bị cáo. Việc phân hóa trách nhiệm giúp bảo đảm tính công bằng, đồng thời nâng cao hiệu quả răn đe, giáo dục.

Một ví dụ là phiên tòa xét xử lưu động tại Trường Đại học Khoa học (Đại học Thái Nguyên). Tại đây, Tòa án nhân dân khu vực 1 tổ chức xét xử lưu động 3 vụ án hình sự, trong đó có 2 vụ liên quan đến ma túy, với sự tham dự của hơn 600 cán bộ, giảng viên, sinh viên. Kết thúc phiên tòa, một bị cáo phạm tội mua bán trái phép chất ma túy bị tuyên phạt 8 năm tù; một bị cáo khác liên quan đến hành vi mua bán trái phép chất ma túy bị tuyên phạt 24 tháng tù.

Việc đưa phiên tòa đến môi trường học đường tạo điều kiện để sinh viên trực tiếp theo dõi quá trình xét xử, hiểu rõ hậu quả pháp lý của hành vi vi phạm, từ đó nâng cao ý thức tự bảo vệ mình trước những cám dỗ liên quan đến ma túy.

Thông qua việc phân tích hành vi phạm tội, làm rõ chứng cứ và xác định trách nhiệm của từng bị cáo, thông điệp phòng, chống ma túy trở nên cụ thể, gần gũi hơn với người trẻ.

Sinh viên Vũ Quốc Trung, Trường Đại học Khoa học (Đại học Thái Nguyên), chia sẻ: Hiệu quả của một phiên tòa không chỉ thể hiện ở bản án được tuyên mà còn ở những chuyển biến trong nhận thức của sinh viên sau khi theo dõi quá trình xét xử.

Ông Vương Hồng Giang, Chánh án Tòa án nhân dân khu vực 1 tỉnh Thái Nguyên, cho biết: Đối với tội phạm ma túy, cần phân biệt rõ vai trò của người tổ chức, cầm đầu với người giúp sức; xác định đúng hành vi mua bán, sản xuất, vận chuyển, tàng trữ hoặc tổ chức sử dụng trái phép chất ma túy theo quy định pháp luật. Việc xử lý nghiêm những đối tượng chủ mưu, cầm đầu, hoạt động có tổ chức, thu lợi bất chính lớn góp phần ngăn chặn các đường dây tiếp tục hoạt động.

Từ những vụ mua bán nhỏ lẻ đến các đường dây vận chuyển ma túy có tổ chức, mọi hành vi phạm tội đều tiềm ẩn nguy cơ ảnh hưởng đến an ninh, trật tự. Vì vậy, bên cạnh việc phát hiện, xử lý nghiêm các vi phạm, cơ quan chức năng cần lựa chọn những vụ án điển hình để xét xử kịp thời, qua đó nâng cao hiệu quả tuyên truyền, giáo dục pháp luật.

Đấu tranh với tội phạm ma túy là nhiệm vụ lâu dài, đòi hỏi sự vào cuộc quyết liệt của các cơ quan chức năng và sự đồng thuận của nhân dân. Trong đó, xét xử nghiêm minh, đúng pháp luật không chỉ khẳng định tính thượng tôn pháp luật mà còn góp phần nâng cao ý thức chấp hành pháp luật, cảnh tỉnh những người có ý định phạm tội và củng cố niềm tin của nhân dân vào công lý.