Lời hứa dưới cây phượng

Khang là bạn cùng lớp, ít nói, học khá đều các môn. Chúng tôi thân nhau từ lần tôi mượn quyển sách Vật lý của cậu rồi quên trả suốt một tuần. Sau đó là những buổi cùng ôn bài, những chiều đi bộ về nhà, thỉnh thoảng dừng lại trước một quán nước nhỏ ven đường. Khang không phải người hay nói những lời khiến người khác vui lòng. Cậu thường chỉ lặng lẽ ngồi nghe, đến khi tôi nói hết mới đáp một câu ngắn gọn.

Có lần, sau bài kiểm tra Toán không tốt, tôi ngồi thẫn thờ ở cuối lớp. Khang kéo ghế ngồi bên cạnh, nhìn bài làm của tôi một lúc rồi nói:

- Thì lần sau làm lại.

Tháng tư, sân trường bắt đầu rực lên những chùm phượng đầu mùa. Một buổi chiều, tôi mua hai ly nước mía, rủ Khang ra ngồi dưới gốc cây ở góc sân. Cậu kể sau khi tốt nghiệp sẽ thi vào một trường kỹ thuật trong Nam. Tôi nói mình muốn học đại học ở một thành phố xa nhà, nơi chưa từng đặt chân đến.

Chúng tôi nói về những dự định như thể ngày mai đã ở ngay trước mắt.

Tôi bảo, hè năm sau, nếu cả hai đều đỗ đại học, nhất định phải trở lại đây. Vẫn gốc phượng này, vẫn chiếc ghế đá cũ, rồi kể cho nhau nghe một năm đầu tiên đã sống thế nào.

Khang cười, gật đầu. Một cánh phượng rơi xuống vai cậu. Khang nhặt lên, phủi nhẹ rồi kẹp vào trang cuối quyển vở đang cầm.

- Để nhớ hôm nay.

Cậu nhìn những chùm hoa trên cao, còn tôi cũng chẳng nghĩ gì thêm.

Đầu tháng năm, Khang nghỉ học mấy hôm liền. Ban đầu, tôi tưởng cậu bị ốm. Đến ngày thứ ba vẫn không thấy Khang đến lớp, tôi tìm địa chỉ nhà cậu trong cuốn sổ liên lạc rồi đạp xe đến.

Nhà Khang nằm trong con ngõ nhỏ. Cửa mở nhưng bên trong vắng lặng. Trên bàn có mấy tờ giấy của bệnh viện, bên cạnh là cuốn sổ ghi những khoản tiền chi chít. Khang từ trong buồng bước ra, gầy đi trông thấy.

Bố cậu đang nằm viện. Mẹ phải túc trực chăm sóc, tiền bạc trong nhà ngày càng thiếu. Khang nói những điều ấy bằng giọng bình thản, như thể đã tự nhắc mình quá nhiều lần nên không còn biết phải buồn thế nào.

Cậu bảo sẽ không dự kỳ thi đại học. Một người quen giới thiệu cho cậu công việc trong Nam. Sau lễ bế giảng, cậu sẽ đi làm, gửi tiền về phụ mẹ lo cho bố.

Tôi nhìn cuốn sổ trên bàn.

- Sao cậu không nói với tớ sớm hơn?

Khang cúi đầu.

- Tớ cũng mới quyết định.

Ngày bế giảng, tôi tìm Khang khắp sân trường. Những hàng ghế được xếp ngay ngắn, tiếng học sinh gọi nhau, tiếng ve ran trên những tán cây. Các bạn chụp ảnh, ghi lưu bút, hẹn nhau ngày gặp lại. Tôi vẫn nghĩ Khang sẽ đến, dù chỉ một lát.

Nhưng buổi lễ kết thúc, sân trường vắng dần mà cậu vẫn không xuất hiện.

Gần trưa, điện thoại tôi rung lên. Mẹ Khang nhắn rằng cậu đã ra bến xe.

Tôi đạp xe, lòng nóng như lửa đốt. Đến nơi, tôi thấy Khang đứng cạnh chiếc túi vải cũ, trên vai đeo ba lô. Cậu trông nhỏ bé giữa dòng người lên xuống. Khi nhìn thấy tôi, Khang thoáng sững lại.

- Tớ không biết bao giờ mới trở lại được.

Khang cúi đầu. Tiếng người gọi nhau, tiếng xe nổ máy vang lên phía sau. Khang dúi vội một phong thư vào tay tôi:

- Khi nào muốn cậu hãy mở.

Dáng Khang khuất dần sau những người đang vội vã.

Tôi mang phong bì về nhà, cất vào ngăn kéo bàn học, không mở.

Tôi thi đỗ đại học, rời quê vào ngày cuối hè. Cuộc sống mới cuốn tôi đi với những bài học, những kỳ thi và những người bạn mới. Thỉnh thoảng nhớ đến Khang, tôi vẫn tự hỏi cậu đang làm gì, sống ra sao. Có lần tôi mở khung trò chuyện với cậu, gõ vài chữ rồi xóa đi.

Hai năm sau, tôi nghe tin bố Khang mất. Một người bạn cũ kể mẹ cậu đã vất vả suốt một thời gian dài. Tôi ngồi rất lâu trước điện thoại, rồi lại đặt xuống. Tôi không biết phải nói gì với Khang, cũng không biết liệu cậu có muốn nghe những lời an ủi từ tôi hay không.

Mãi vài năm sau nữa, tôi mới biết Khang vừa làm vừa học, cuối cùng cũng vào được trường kỹ thuật mà cậu từng nhắc đến. Một người bạn gửi cho tôi tấm ảnh cậu đứng ở công trường, đội mũ bảo hộ, gương mặt sạm nắng. Tôi nhìn bức ảnh hồi lâu. Khang đã khác trước, nhưng nụ cười vẫn vậy, hơi ngượng nghịu, như thể không quen đứng trước máy ảnh.

Mười hai năm sau ngày tốt nghiệp, tôi trở về trường dự lễ kỷ niệm thành lập. Một người bạn cũ báo Khang cũng sẽ đến. Tối hôm trước ngày đi, tôi mở ngăn kéo, lấy phong bì trắng đã nằm im ở đó suốt bao năm. Mép phong bì đã ngả màu, nhưng vẫn còn nguyên vẹn. Tôi bỏ nó vào túi xách.

Sân trường không thay đổi nhiều. Dãy lớp học cũ đã được sửa sang, chiếc ghế đá dưới gốc phượng được thay bằng một chiếc ghế mới. Cây phượng vẫn đứng ở góc sân, thân sần sùi, những cành lớn vươn ra che một khoảng trời. Tôi gặp Khang ở đó.

Cậu mặc sơ mi xanh nhạt, dáng người rắn rỏi. Chúng tôi nhìn nhau vài giây rồi cùng cười, nụ cười có chút ngượng ngập của hai người từng thân thiết nhưng đã lâu không gặp.

Khang hỏi tôi về công việc, cuộc sống. Tôi cũng hỏi cậu về những năm tháng trong kia, về công việc và gia đình. Chúng tôi nói những chuyện bình thường, đôi khi dừng lại nửa chừng.

Một lúc sau, tôi nói:

- Tớ đã giận cậu rất lâu.

Khang gật đầu.

- Tớ biết.

- Hồi đó, tớ cứ nghĩ cậu không coi trọng lời hứa ấy.

Khang nhìn xuống hai bàn tay mình.

- Tớ không biết phải nói thế nào. Lúc ấy, nhà tớ rối quá. Tớ chỉ nghĩ phải đi làm, phải có tiền gửi về. Tớ sợ nếu gặp cậu, sẽ không đi được. Nhưng tớ chưa bao giờ quên lời hẹn.

Tôi lấy phong thư trong túi xách ra. Khang nhìn nó, ánh mắt khẽ thay đổi.

- Cậu vẫn giữ à?

- Ừ. Nhưng tớ chưa mở.

Khang im lặng một lúc rồi bảo:

- Vậy bây giờ mở đi.

Tôi cẩn thận xé mép phong thư. Bên trong có một cánh phượng đã khô, mỏng và sẫm màu theo năm tháng, cùng mảnh giấy nhỏ gấp làm đôi.

Tôi nhận ra cánh hoa ấy. Ngày ấy, Khang đã nhặt nó trên vai mình rồi kẹp vào trang cuối quyển vở.

Trên giấy là nét chữ quen thuộc: “Tớ không biết bao giờ mới có thể trở lại. Cậu cứ đi con đường mình đã chọn nhé. Đừng vì chuyện của tớ mà bỏ lỡ những điều cậu mong muốn”.

Tôi đọc lại lần nữa. Những chữ viết đã nhòe đi.

Đúng lúc ấy, một bé gái chạy từ phía hành lang tới, gọi Khang bằng giọng trong trẻo. Cậu cúi xuống đón con, chỉnh lại quai ba lô đang tuột khỏi vai bé. Một người phụ nữ đi phía sau mỉm cười chào tôi. Khang giới thiệu đó là vợ và con gái mình.

Tôi chào họ, rồi xin phép ra về. Khang đi cùng vợ con về phía dãy lớp học, thỉnh thoảng cúi xuống nghe con nói. Tôi không gọi cậu lại. Ra đến cổng trường, tôi ngoái nhìn cây phượng lần cuối. Một cánh hoa rơi xuống lối đi.

Năm ấy, chúng tôi đã không trở lại dưới gốc phượng vào mùa hè như lời hẹn. Mười hai năm sau, chúng tôi gặp lại nhau ở chính nơi này. Có những chuyện đến lúc gặp lại, người ta mới hiểu rằng không phải điều gì dang dở cũng cần một lời giải thích.