Lợi ích của việc buồn chán trong ngày hè

Vai trò của phụ huynh là định hướng, hỗ trợ và tạo ra môi trường an toàn để trẻ được khám phá. Ảnh: INT.

Các chuyên gia cho rằng, việc để trẻ có những khoảng trống nhất định, thậm chí đôi khi cảm thấy buồn chán, không phải là điều đáng lo ngại mà còn mang lại nhiều lợi ích cho sự phát triển của trẻ.

Trẻ em cũng “quá tải”

Trẻ em ngày nay đang phải đối mặt với quá nhiều kích thích và lịch trình dày đặc. Cuộc sống của các em không khác người lớn là bao khi liên tục bị cuốn vào những hoạt động được sắp đặt sẵn. Bà Melissa Willets - nhà văn với hơn một thập kỷ kinh nghiệm làm việc cho các trang web hàng đầu về nuôi dạy con tại Mỹ, chia sẻ sau một năm học đầy bận rộn, cả gia đình đều kiệt sức.

Những buổi sáng vội vã đưa đón con đi học, những bữa ăn nhanh chóng và lịch sinh hoạt dày đặc khiến mọi người gần như không còn khoảng thời gian thực sự để nghỉ ngơi.

Vì thế, khi mùa Hè đến, bà Willets quyết định sống chậm lại và khuyến khích các con làm điều tương tự. Dù vẫn đăng ký cho con tham gia một vài trại hè, bà thông báo với lũ trẻ rằng, mục tiêu chính của kỳ nghỉ này là được... buồn chán. Ý tưởng ấy thoạt nghe có vẻ kỳ lạ trong bối cảnh nhiều cha mẹ luôn cố gắng lấp đầy từng giờ trong ngày của con bằng các hoạt động bổ ích. Tuy nhiên, theo các chuyên gia, cảm giác buồn chán lại là chất xúc tác quan trọng cho sự phát triển.

Ông Michael Rich - Giám đốc Phòng thí nghiệm Sức khỏe Kỹ thuật số và Phòng khám Nhi khoa Boston về Rối loạn Truyền thông Tương tác và Internet (CIMAID), cho biết cảm giác buồn chán của trẻ có thể là một lợi thế. Ông cho biết: “Nên đón nhận sự buồn chán, chứ không phải né tránh.

Buồn chán là cái nôi của sự sáng tạo, trí tưởng tượng và đổi mới”. Theo ông, khi không có sẵn các hoạt động giải trí được chuẩn bị trước, trẻ sẽ phải tự tìm cách lấp đầy khoảng thời gian của mình. Chính quá trình đó giúp các em học cách suy nghĩ, sáng tạo và chủ động hơn.

Trong khi đó, bà Carrie S. Cutler - Khoa Giáo dục, Đại học Houston, đồng thời là mẹ của tám đứa con, cũng đồng tình với quan điểm này. “Chúng ta tự tạo ra sự hứng thú cho bản thân khi được trao thời gian và không gian để làm điều đó”, bà chia sẻ. Nói cách khác, khi trẻ không bị cuốn vào các hoạt động có sẵn, các em sẽ bắt đầu khám phá sở thích, đam mê và những niềm vui do chính mình tạo ra.

Các chuyên gia cho biết, mỗi đứa trẻ có tính cách và nhu cầu phát triển khác nhau. Ảnh: INT

Những khoảng lặng cần thiết

Tiến sĩ Yalda T. Uhls, nhà tâm lý học trẻ em và Giám đốc điều hành sáng lập của Trung tâm Học giả và Người kể chuyện tại Đại học California, cho biết sự buồn chán còn giúp giảm căng thẳng cho trẻ trong bối cảnh nhiều em đang phải sống với lịch trình quá tải.

Theo bà, khi được tự do lựa chọn những gì muốn làm, trẻ có xu hướng tham gia tích cực hơn vào các hoạt động của mình. Sự chủ động này giúp trẻ cảm thấy có quyền kiểm soát cuộc sống, thay vì liên tục làm theo sự sắp đặt của người lớn.

Trong khi đó, Tiến sĩ Eran Magen, người sáng lập và Giám đốc điều hành của Early Alert, cho rằng buồn chán còn mang đến một lợi ích quan trọng khác: Giúp trẻ biết cách nghỉ ngơi. “Điều này giúp trẻ học cách tự tạo ra niềm vui và sự thú vị cho cuộc sống, thay vì luôn dựa vào người khác để chỉ bảo chúng khi nào và làm gì. Đây là nơi trí tưởng tượng được sinh ra, nơi sự sáng tạo được khám phá và nuôi dưỡng”, ông nói.

Theo Tiến sĩ Magen, khi một đứa trẻ nói rằng mình đang buồn chán, cha mẹ nên xem đó là cơ hội để trao quyền cho con. Phụ huynh có thể nói: “Đây là cơ hội để con nghĩ ra những việc muốn làm. Con có thể chơi, luyện tập, làm một điều gì đó mới, nghỉ ngơi hoặc bất cứ điều gì khác mà con muốn làm”.

Trong khi đó, bà Teri Cady, Giám đốc điều hành của Học viện Nghề nghiệp Destinations Colorado, cho rằng trẻ cần được tham gia vào quá trình lên kế hoạch cho mùa Hè của chính mình. “Điều quan trọng là cha mẹ cần cho con tham gia vào quá trình ra quyết định khi lên kế hoạch cho các hoạt động mùa Hè. Điều này khuyến khích tính tích cực và trách nhiệm, nuôi dưỡng ý thức làm chủ thời gian của chúng”, bà gợi ý.

Việc được đưa ra lựa chọn, dù chỉ là những lựa chọn nhỏ, giúp trẻ phát triển khả năng tự quản lý và cảm thấy tiếng nói của mình được tôn trọng. Tuy nhiên, điều này không đồng nghĩa với việc cha mẹ hoàn toàn buông lỏng. Vai trò của phụ huynh là định hướng, hỗ trợ và tạo ra môi trường an toàn để trẻ được khám phá.

Các chuyên gia đều thống nhất rằng, không tồn tại một khuôn mẫu hoàn hảo cho việc tổ chức kỳ nghỉ hè của trẻ. Tiến sĩ Uhls cho rằng, mỗi gia đình cần tìm ra nhịp sống phù hợp với hoàn cảnh và nhu cầu riêng. “Mỗi gia đình nên cảm thấy như vậy là ổn và thậm chí không muốn sắp xếp thời gian cho từng phút, kể cả thời gian dành cho gia đình. Đó là khi điều kỳ diệu xảy ra, khi chúng ta cho mình quyền tự do để ‘không làm gì cả’”, bà nói.

Theo bà Carrie S. Cutler, mỗi đứa trẻ có tính cách và nhu cầu phát triển khác nhau. Có em thích sự tự do tuyệt đối, nhưng cũng có em cần nhiều quy tắc và định hướng hơn. Bà khuyên cha mẹ nên quan sát các tín hiệu từ con để biết khi nào cần can thiệp, khi nào nên lùi lại. “Một số trẻ có thể cảm thấy lo lắng trước viễn cảnh về thời gian không có kế hoạch. Vì vậy, việc cho trẻ lựa chọn có thể giúp chúng tận dụng tối đa thời gian rảnh rỗi”, bà giải thích.

Cha mẹ có thể đưa ra một vài phương án phù hợp với độ tuổi của con, đồng thời tạo cơ hội để trẻ rèn luyện kỹ năng lập kế hoạch, suy ngẫm và sáng tạo. Tuy nhiên, Tiến sĩ Magen cũng cảnh báo, việc kỳ vọng trẻ tự quản lý hoàn toàn cả ngày dài là điều không thực tế. Trẻ vẫn cần sự đồng hành, quan tâm và định hướng từ người lớn.

Mùa Hè không chỉ là khoảng thời gian nghỉ ngơi sau một năm học vất vả. Đây còn là cơ hội để trẻ học cách lắng nghe bản thân, khám phá những sở thích riêng và phát triển khả năng tự điều chỉnh.

Theo bà Cutler, khi cha mẹ biết lùi lại đúng lúc, cho con thời gian để phát minh, theo đuổi sự tò mò và hoàn thành những hoạt động do chính mình lựa chọn, trẻ sẽ dần hình thành các kỹ năng quan trọng.

Theo Parents