Lợi ích kép từ mô hình xử lý rơm rạ theo hướng tuần hoàn

Ngày 26/5, tại tổ dân phố Đạo Xá, phường Trạm Lộ, Trung tâm khuyến nông Bắc Ninh phối hợp với Trung tâm cung ứng dịch vụ sự nghiệp công phường Trạm Lộ tổ chức hội nghị đánh giá kết quả mô hình sử dụng chế phẩm sinh học xử lý rơm rạ trong sản xuất lúa theo hướng tuần hoàn.

Lãnh đạo Trung tâm khuyến nông Bắc Ninh, phường Trạm Lộ đánh giá năng suất giống lúa ĐH12 sản xuất theo mô hình sử dụng chế phẩm sinh học xử lý rơm rạ sản xuất lúa theo hướng tuần hoàn tại tổ dân phố Đạo Xá.

Dự hội nghị có lãnh đạo các cơ quan, đơn vị liên quan trực thuộc Sở Nông nghiệp và Môi trường, UBND phường Trạm Lộ và đông đảo các hộ nông dân tham gia mô hình.

Vụ xuân năm 2026, Trung tâm khuyến nông Bắc Ninh phối hợp với Trung tâm cung ứng dịch vụ sự nghiệp công phường Trạm Lộ xây dựng mô hình sử dụng chế phẩm sinh học xử lý rơm rạ trong sản xuất lúa theo hướng tuần hoàn với quy mô 10 ha tại phường Trạm Lộ.

Tham gia mô hình, nông dân được hỗ trợ một phần chi phí giống lúa thuần ĐH12, phân bón hữu cơ vi sinh, NPK, chế phẩm sinh học Bio QL01 và Bio xanh. Đồng thời được hướng dẫn quy trình kỹ thuật từ giai đoạn thu hoạch lúa vụ trước đến hoàn thành sản xuất.

Các đại biểu tham quan giống lúa ĐH12 mô hình sử dụng chế phẩm sinh học để xử lý rơm rạ trong sản xuất lúa theo hướng tuần hoàn.

Cụ thể sau khi thu hoạch lúa vụ mùa năm 2025, Trung tâm khuyến nông Bắc Ninh đã chỉ đạo các hộ tiến hành thu gom rơm rạ trên đồng ruộng để triển khai ủ phân bón hữu cơ bón trả lại cho đất. Rơm rạ được đánh đống, phối trộn đều với đạm Ure, Super lân, Kali clorua và bổ sung chế phẩm sinh học Bio-xanh đã pha loãng.

Đống ủ được tạo lỗ thông khí, phủ bạt kín để gia nhiệt lên mức 50 - 70 độ C nhằm tiêu diệt hoàn toàn mầm bệnh. Tiến hành đảo trộn định kỳ sau 14 ngày để tạo môi trường hiếm khí, bổ sung nước giữ ẩm độ từ 40 - 50%.

Sau 17 - 30 ngày ủ, qua kiểm tra thực tế, tỷ lệ rơm rạ chuyển trạng thái mềm, nhũn đạt 80%, hoai mục tốt, chuyển sang màu nâu sẫm, không có mùi hôi thối, các vi sinh vật hữu ích phát triển mạnh. Tỷ lệ thu hồi phân hữu cơ thành phẩm đạt 70% tổng khối lượng nguyên liệu ủ, đáp ứng đầy đủ các tiêu chuẩn về dinh dưỡng hữu cơ vi sinh, sẵn sàng bón trả lại trực tiếp cho đồng ruộng ở vụ tiếp theo.

Việc này không chỉ giải quyết triệt để vấn đề phế phụ phẩm, ngăn chặn tình trạng đốt rơm rạ gây ô nhiễm môi trường mà còn giúp các nông hộ tiết kiệm một phần lớn chi phí mua phân bón thương phẩm, cải tạo độ phì nhiêu, tăng độ xốp và phục hồi kết cấu đất nông nghiệp một cách bền vững.

Nông dân phường Trạm Lộ phối trộn chế phẩm vi sinh với các loại phân bón vô cơ, hữu cơ để xử lý rơm, rạ ngay sau khi thu hoạch lúa.

Về kết quả sản xuất giống lúa ĐH12 ở vụ xuân năm 2026, do được sản xuất theo hướng tuần hoàn, sử dụng các loại phân hữu cơ từ quá trình xử lý rơm rạ bằng chế phẩm sinh học kết hợp sử dụng các loại phân hữu cơ vi sinh, NPK, phòng trừ sâu bệnh hại kịp thời nên năng suất trung bình đạt 76 tạ/ha, cao hơn 1,7 tạ/ha so với cùng giống lúa sản xuất thông thường.

Từ hiệu quả của mô hình, cơ quan chuyên môn đề nghị các địa phương tích cực đẩy mạnh tuyên truyền, nâng cao nhận thức cho người dân, giúp thay đổi tư duy trong sản xuất lúa và xử lý rơm rạ hiệu quả nhằm giảm thiểu các tác động tiêu cực đến môi trường. Đồng thời hỗ trợ kỹ thuật tiếp tục hướng dẫn nông dân áp dụng cơ giới hóa trong thu gom và xử lý rơm rạ để giảm áp lực công lao động.