Lợi nhuận SeABank bốc hơi 54,6%, nợ xấu tăng, CASA rơi về 10,7%

Trụ sở SeABank tại Tòa nhà BRG, 198 Trần Quang Khải, phường Hoàn Kiếm, thành phố Hà Nội

Ngân hàng TMCP Đông Nam Á (HoSE: SSB) vừa công bố báo cáo tài chính hợp nhất giữa niên độ quý II/2026, kèm công văn số 894/2026/CV-SeABank ngày 30/7/2026 giải trình biến động lợi nhuận sau thuế. Bộ số liệu phác ra nửa đầu năm nhiều sức ép với nhà băng có tổng tài sản 427.107 tỷ đồng.

Lợi nhuận sau thuế hợp nhất quý II/2026 đạt 990,9 tỷ đồng, giảm 12,6% so với cùng kỳ. Lũy kế 6 tháng, lợi nhuận sau thuế còn 2.101,5 tỷ đồng, giảm 54,6% so với mức 4.625,8 tỷ đồng của nửa đầu năm 2025. Lãi cơ bản trên cổ phiếu rơi từ 1.282 đồng xuống 595 đồng, tương ứng giảm 53,6%.

Một phần mức giảm lũy kế xuất phát từ nền so sánh cao. Nửa đầu năm 2025, SeABank ghi nhận 2.607,3 tỷ đồng thu nhập từ chuyển nhượng công ty con, khoản thu một lần không tái diễn trong năm nay. Nếu loại khoản đó khỏi nền so sánh, lợi nhuận trước thuế 6 tháng 2026 vẫn giảm khoảng 17,3%, từ 3.176 tỷ đồng xuống 2.625,4 tỷ đồng. Nói cách khác, phần suy giảm đến từ hoạt động cốt lõi là có thật.

Chi phí vốn tăng vọt kéo lợi nhuận nửa đầu năm đi xuống

Lợi nhuận sau thuế hợp nhất lũy kế sáu tháng của SeABank còn 2.101,5 tỷ đồng, giảm 54,6% so với cùng kỳ, lãi cơ bản trên cổ phiếu rơi từ 1.282 đồng về 595 đồng. Ảnh chụp báo cáo tài chính hợp nhất quý II/2026.

Thu nhập lãi và các khoản thu nhập tương tự 6 tháng đạt 14.487,7 tỷ đồng, tăng 25,1% so với cùng kỳ. Nhưng chi phí lãi và các chi phí tương tự tăng tới 47,4%, từ 6.666,5 tỷ đồng lên 9.824,3 tỷ đồng. Riêng chi phí lãi tiền gửi tăng 61,7%, từ 4.869,3 tỷ đồng lên 7.871,6 tỷ đồng. Kết quả, thu nhập lãi thuần giảm 5,1%, còn 4.663,4 tỷ đồng.

Chi phí lãi hiện ngốn 67,8% thu nhập lãi, so với 57,6% cùng kỳ. Trong khi đó tổng tài sản tăng 7,7% sau sáu tháng. Tài sản mở rộng nhưng thu nhập lãi thuần thu hẹp cho thấy biên lãi ròng co lại rõ rệt.

Công văn giải trình do Chủ tịch HĐQT Lê Văn Tần ký nêu nguyên nhân "mặt bằng lãi suất huy động tăng cao dẫn đến chi phí vốn tăng", bên cạnh việc giảm lãi suất cho vay với khách hàng hiện hữu và triển khai các chương trình ưu đãi lãi suất. Tuy vậy văn bản chỉ giải trình cho mức giảm của riêng quý II, không đề cập mức sụt lũy kế nửa năm.

Cơ cấu nguồn vốn dịch chuyển theo hướng đắt hơn. Tiền gửi khách hàng chỉ tăng 4,2% lên 199.777 tỷ đồng, thấp hơn nhiều tốc độ tăng 7,1% của dư nợ cho vay. Bù lại, tiền gửi và vay các tổ chức tín dụng khác tăng 15,3% lên 123.747 tỷ đồng, phát hành giấy tờ có giá tăng 33,4% lên 40.002 tỷ đồng. Ngân hàng dựa nhiều hơn vào vốn liên ngân hàng và chứng chỉ tiền gửi, hai nguồn nhạy cảm hơn với lãi suất.

Hoạt động tự doanh tạo thêm áp lực. Mua bán chứng khoán đầu tư lỗ thuần 584,4 tỷ đồng sau sáu tháng, đảo chiều từ mức lãi 359,3 tỷ đồng cùng kỳ. Chi phí mua bán chứng khoán đầu tư nhảy từ 42,6 tỷ đồng lên 633,9 tỷ đồng. Riêng quý II, khoản này lỗ 256,1 tỷ đồng.

Lưu chuyển tiền thuần từ hoạt động kinh doanh trước những thay đổi về tài sản và vốn lưu động âm 1.125,2 tỷ đồng, đảo chiều từ mức dương 2.460,3 tỷ đồng cùng kỳ.

Nợ xấu, lãi dự thu và trái phiếu doanh nghiệp cùng phình to

Nợ nhóm 3 tăng 44,6%, nhóm 5 tăng 16%, đưa tổng nợ xấu lên 5.701,7 tỷ đồng, tương đương 2,25% dư nợ, cao hơn mức 2,06% cuối năm 2025. Ảnh chụp báo cáo tài chính hợp nhất quý II/2026.

Dư nợ cho vay khách hàng đạt 253.860 tỷ đồng, tăng 7,1% trong sáu tháng. Chất lượng nợ đi xuống ở toàn bộ ba nhóm xấu. Nợ nhóm 3 tăng 44,6% lên 470,5 tỷ đồng, nhóm 4 tăng 8,4% lên 621,5 tỷ đồng, nhóm 5 tăng 16% lên 4.609,7 tỷ đồng. Tổng nợ xấu 5.701,7 tỷ đồng, tương đương 2,25% dư nợ, cao hơn mức 2,06% cuối năm 2025. Nợ nhóm 2 cần chú ý cũng tăng 17,1% lên 1.888,2 tỷ đồng, hàm ý áp lực chuyển nhóm còn phía trước.

Dự phòng rủi ro cho vay khách hàng ở mức 3.797 tỷ đồng, tương ứng tỷ lệ bao phủ nợ xấu 66,6%, mỏng hơn mức 67% cuối năm 2025. Chi phí dự phòng rủi ro tín dụng sáu tháng tăng 28,1% lên 838 tỷ đồng, ăn thẳng vào lợi nhuận. Bộ đệm dự phòng đi xuống trong lúc nợ xấu đi lên là tổ hợp bất lợi cho các quý tới.

Ngoài bảng cân đối, nợ khó đòi đã xử lý ở mức 16.015 tỷ đồng. Lãi cho vay và phí phải thu chưa thu được tăng 12% lên 2.649,8 tỷ đồng.

Đáng chú ý hơn cả là các khoản lãi, phí phải thu nằm trong tài sản có khác. Con số tăng từ 3.091,9 tỷ đồng lên 6.103,7 tỷ đồng, gần gấp đôi chỉ sau sáu tháng, trong khi dư nợ chỉ tăng 7,1%. Lãi dự thu phình nhanh hơn nhiều lần tốc độ tăng dư nợ luôn là dấu hiệu cần soi kỹ về khả năng thu hồi thực tế của phần lãi đã hạch toán vào thu nhập.

Danh mục trái phiếu doanh nghiệp mở rộng song hành. Trái phiếu do các tổ chức kinh tế trong nước phát hành trong chứng khoán kinh doanh tăng 96,8% lên 3.317,2 tỷ đồng, cộng 9.469,5 tỷ đồng nằm ở chứng khoán sẵn sàng để bán, đưa tổng quy mô lên 12.786,7 tỷ đồng, tăng 26,6% sau sáu tháng.

Tuyên bố tập trung công nghệ số nhưng dòng tiền đầu tư co lại

Biểu đồ chứng khoán SSB ngày 30/7. Ảnh Vietstock

Công văn giải trình khẳng định SeABank tiếp tục đa dạng hóa nguồn thu, nâng cao năng suất lao động và "tập trung vào công nghệ số". Dòng tiền đầu tư lại kể một câu chuyện khác. Tiền chi mua sắm tài sản cố định sáu tháng chỉ 51,4 tỷ đồng, giảm 73,1% so với 190,9 tỷ đồng cùng kỳ.

Riêng phần mềm máy tính, nguyên giá tăng thêm 22,7 tỷ đồng trong kỳ, còn khấu hao trong kỳ lên tới 40,6 tỷ đồng. Khấu hao gấp gần 1,8 lần đầu tư mới, khiến giá trị còn lại của phần mềm giảm từ 441,5 tỷ đồng xuống 423,6 tỷ đồng. Tổng tài sản cố định vô hình lùi từ 976,9 tỷ đồng về 958,8 tỷ đồng. Phần mềm hao mòn nhanh hơn mức bổ sung đồng nghĩa nền tảng số cũ dần đi mà chưa được thay mới tương xứng.

Hiệu quả của kênh số phản chiếu rõ nhất ở tiền gửi không kỳ hạn. Số dư giảm 17,8%, từ 26.113,6 tỷ đồng xuống 21.456,8 tỷ đồng. Tỷ lệ CASA trên tổng tiền gửi khách hàng vì thế rơi từ 13,61% về 10,74%. Với nhà băng đặt trọng tâm vào ứng dụng số và hệ sinh thái thanh toán, CASA mỏng đi làm hao hụt nguồn vốn giá rẻ, càng khiến chi phí vốn khó hạ trong nửa cuối năm.

Nguồn thu phi tín dụng gắn với chuyển đổi số có tăng nhưng chưa đủ bù đắp. Thu nhập từ dịch vụ thanh toán tăng 19,2% lên 247,1 tỷ đồng, dịch vụ đại lý bảo hiểm lại giảm hơn một nửa, còn 51,9 tỷ đồng. Lãi thuần từ hoạt động dịch vụ sáu tháng đạt 399,2 tỷ đồng, chỉ tương đương 8,6% thu nhập lãi thuần.

Cắt giảm chi phí trở thành trụ đỡ chính. Chi phí hoạt động sáu tháng giảm 6,5%, còn 1.939,4 tỷ đồng, trong đó chi phí nhân viên giảm 12,9% về 1.053,9 tỷ đồng. Nhân sự toàn hệ thống giảm 54 người, từ 5.427 xuống 5.373. Lương bình quân tháng giảm từ 33,61 triệu đồng xuống 31,94 triệu đồng mỗi người.

Vốn điều lệ tăng từ 28.450 tỷ đồng lên 34.288 tỷ đồng nhờ phát hành 583,8 triệu cổ phiếu trả cổ tức. Lợi nhuận chưa phân phối giảm mạnh từ 8.218,2 tỷ đồng về 4.204,5 tỷ đồng. Vốn chủ sở hữu đạt 42.195,3 tỷ đồng, tương ứng ROE quy đổi năm khoảng 10,2%, mức khiêm tốn so với nhóm ngân hàng cùng quy mô.

Báo cáo hợp nhất giữa niên độ quý II/2026 do Tổng Giám đốc Lê Quốc Long phê chuẩn ngày 30/7/2026 và chưa qua kiểm toán, nên số liệu còn khả năng thay đổi khi soát xét bán niên hoàn tất.

Nửa cuối năm 2026, khả năng phục hồi của SeABank phụ thuộc vào mặt bằng lãi suất huy động, tiến độ thu hồi phần lãi dự thu đã phình gấp đôi và mức đầu tư thực cho hạ tầng số nhằm giữ lại tiền gửi không kỳ hạn. Cả ba chưa cho tín hiệu thuận lợi tại thời điểm chốt sổ 30/6/2026.