Lừa đảo công nghệ cao 'bủa vây' dịp Tết

Công an TPHCM khởi tố nhiều bị can trong vụ “sử dụng mạng máy tính, mạng viễn thông chiếm đoạt tài sản” cuối tháng 4/2025. Ảnh: Công an TPHCM.

Những cú lừa công nghệ cao

Đầu năm 2026, Công an TPHCM cảnh báo về tình trạng các đối tượng lừa đảo công nghệ cao hiện nay không đánh vào sự thiếu hiểu biết đơn thuần, mà khai thác tâm lý chủ quan, nhu cầu thực tế và sự tin tưởng của người dân. Nếu nâng cao cảnh giác, tuân thủ các khuyến cáo, người dân có thể giảm từ 80 - 90% nguy cơ bị lừa đảo.

Thượng tá Hồ Thọ Hải - Phó Trưởng phòng An ninh mạng và phòng, chống tội phạm sử dụng công nghệ cao (PA05), Công an TPHCM cho biết, chỉ trong thời gian ngắn, các đơn vị nghiệp vụ Công an thành phố đã liên tiếp điều tra, xử lý nhiều vụ lừa đảo công nghệ cao với thủ đoạn tinh vi, có tổ chức, gây thiệt hại đặc biệt lớn cho người dân.

Điển hình là vụ sàn giao dịch điện tử “Bioption.org”, Cơ quan Cảnh sát điều tra Công an TPHCM đang thụ lý điều tra về hành vi “sử dụng mạng máy tính, mạng viễn thông, phương tiện điện tử thực hiện hành vi chiếm đoạt tài sản”. Nghi phạm Trần Minh Tuấn (SN 1985, trú tại xã Phước Lộc, huyện Nhà Bè cũ) được xác định là người đứng đầu, tổ chức vận hành sàn quyền chọn nhị phân liên quan đến Bitcoin trái phép.

Theo điều tra, Tuấn cùng đồng phạm xây dựng hệ thống đại lý nhiều cấp, quảng bá rầm rộ, hướng dẫn nhà đầu tư tham gia. Các đối tượng có khả năng can thiệp kết quả thắng - thua, áp đặt phí giao dịch, phí bảo hiểm. Khi lượng nhà đầu tư đủ lớn, sàn bị khóa đột ngột, chiếm đoạt toàn bộ tiền của người tham gia. Công an TPHCM đã kêu gọi các bị hại nhanh chóng liên hệ để phục vụ điều tra.

Một vụ việc khác gây chấn động gần đây là chị L.T.T.D. (SN 1978, trú phường An Nhơn) bị lừa hơn 7,4 tỷ đồng sau khi làm quen với đối tượng giả danh chuyên gia tài chính nước ngoài. Đối tượng dụ dỗ chị D. đầu tư vàng, tiền điện tử trên website giả mạo “starslatme.com”, liên tục cho rút tiền nhỏ để tạo niềm tin. Khi tài khoản hiển thị số dư hơn 1,3 triệu USD, hệ thống thông báo “đóng băng”, yêu cầu nộp thêm 10% phí xác minh. Nhận ra dấu hiệu bất thường, chị D. đã trình báo Công an.

Mở rộng điều tra, Công an TPHCM đã bắt Nguyễn Đình Vấn (SN 1996, quê Gia Lai) về tội “lừa đảo chiếm đoạt tài sản” và Cao Bá Huy (SN 1973, trú phường Bình Hưng Hòa) về tội “tổ chức cho người khác trốn đi nước ngoài”. Các đối tượng này đã tổ chức đưa người sang Campuchia làm việc cho các tổ chức tội phạm, hưởng hoa hồng theo tháng.

Không chỉ sàn ảo, lừa đảo qua App giả mạo ngân hàng, cơ quan, tổ chức cũng đang diễn biến phức tạp. Thời điểm cuối năm 2025, ông L.V.T. (55 tuổi, trú TPHCM) nhận cuộc gọi từ kẻ giả danh nhân viên điện lực, yêu cầu cài ứng dụng “CSKH EVN SPC”. Sau khi xác thực khuôn mặt, toàn bộ 2,25 tỷ đồng trong tài khoản ngân hàng của ông T. bị chiếm đoạt. Số tiền này được chuyển vào tài khoản của Lê Đình Thi (23 tuổi, quê Gia Lai) - một đối tượng bị dụ sang biên giới làm việc với lời hứa “lương 1.200 USD/tháng”.

Thời gian gần đây, Công an TPHCM cũng ghi nhận nhiều trường hợp người dân bị lừa khi cập nhật sổ khám sức khỏe điện tử, bảo hiểm y tế điện tử, mạo danh công an, chính quyền địa phương, điện, nước. Trường hợp ông N.Q.P.H. (SN 1962, phường Bình Trị Đông) bị rút 35 triệu đồng chỉ sau 1 cuộc gọi giả danh nhân viên bảo hiểm xã hội là lời cảnh tỉnh rõ ràng.

Đáng chú ý, năm 2025, Công an TPHCM đã phát hiện hơn 1.500 vụ lừa đảo qua mạng, với thiệt hại ước tính khoảng 12.000 tỷ đồng. Trong đó, nhiều nạn nhân là sinh viên, bị lôi kéo vào các hình thức đầu tư tiền ảo, bắt cóc online, đánh bạc qua mạng hoặc trở thành mắt xích trung gian cho tội phạm.

Hậu quả khôn lường

Theo Thượng tá Hồ Thọ Hải, 3 kịch bản lừa đảo công nghệ cao phổ biến, đặc biệt gia tăng dịp Tết Nguyên đán 2026. Thứ nhất, mạo danh cơ quan Đảng, Nhà nước, tổ chức chính trị - xã hội, địa phương để thông báo tặng quà Tết, hỗ trợ phúc lợi, chính sách. Các đối tượng dẫn dụ nạn nhân bấm link, cài app lạ nhằm chiếm đoạt thông tin cá nhân và tài khoản ngân hàng.

Thứ hai, lợi dụng khuyến mãi, ưu đãi, hoạt động từ thiện trên môi trường mạng để đánh vào lòng tin, sự nhẹ dạ của người dân. Thứ ba, lừa đảo đặt vé tàu xe, khách sạn, du lịch, chạy quảng cáo trên mạng xã hội, đặc biệt là Facebook và công cụ tìm kiếm, khiến người dân dễ sập bẫy nếu thiếu kiểm chứng.

Công an TPHCM khuyến cáo người dân tuyệt đối không bấm vào đường link lạ, không cài đặt ứng dụng không rõ nguồn gốc, chỉ tải app từ App Store, CH Play; không cung cấp mã OTP, mật khẩu, thông tin sinh trắc học cho bất kỳ ai. Mã OTP chỉ dùng để chuyển tiền, không bao giờ dùng để nhận tiền.

Khi đặt vé tàu xe, khách sạn, tour du lịch, cần chọn đơn vị uy tín, hạn chế chuyển tiền trước; đặc biệt cảnh giác với các trang web gắn nhãn “được tài trợ”. Với các lời mời gọi “việc nhẹ lương cao”, Công an TPHCM khẳng định đây thường là bẫy lừa đảo xuyên biên giới. Người dân khi phát hiện có dấu hiệu lừa đảo cần bình tĩnh và báo ngay cho cơ quan Công an nơi gần nhất đễ được hỗ trợ và xử lý kịp thời.

Theo Thượng tá Hồ Thọ Hải - Phó Trưởng phòng An ninh mạng và phòng, chống tội phạm sử dụng công nghệ cao Công an TPHCM, Chỉ cần một chút tỉnh táo, chủ động kiểm tra thông tin và tuân thủ khuyến cáo, người dân có thể tự bảo vệ mình trước nạn lừa đảo công nghệ cao đang ngày càng tinh vi.

Lê Anh