Luật - Những điểm mới: Hạn chế tối đa việc chậm đưa mỏ vào khai thác

Chủ tịch UBND tỉnh cấp giấy phép khai thác khoáng sản nhóm IV

Theo Thứ trưởng Bộ Nông nghiệp và Môi trường Võ Văn Hưng, Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Địa chất và khoáng sản đã cắt giảm điều kiện đầu tư kinh doanh và tháo gỡ các “điểm nghẽn” pháp lý phát sinh từ thực tiễn quản lý.

Thứ trưởng Bộ Nông nghiệp và Môi trường Võ Văn Hưng giới thiệu những điểm mới của Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Địa chất và khoáng sản sáng 7/1. Ảnh H. Ngọc

Luật sửa đổi, bổ sung quy định trong cấp phép hoạt động khoáng sản nhóm III, nhóm IV để cung cấp vật liệu xây dựng cho dự án đầu tư công theo quy định của pháp luật về đầu tư công; dự án đầu tư thực hiện theo phương thức đối tác công tư (PPP) theo quy định của pháp luật về đầu tư theo phương thức đối tác công tư; các công trình, dự án trọng điểm, quan trọng quốc gia; công trình, dự án phát triển kinh tế - xã hội thuộc thẩm quyền chấp thuận, quyết định chủ trương đầu tư của chính quyền địa phương; công trình xây dựng khẩn cấp, nhiệm vụ cấp bách theo quy định của pháp luật về xây dựng; dự án, công trình phòng, chống thiên tai theo quy định của pháp luật về phòng, chống thiên tai (gọi tắt là các công trình, dự án đầu tư quan trọng, cấp bách, khẩn cấp).

Cụ thể, luật cho phép Chủ tịch UBND tỉnh được quyết định các nội dung, như: Cấp giấy phép khai thác khoáng sản nhóm IV để cung cấp vật liệu xây dựng cho các công trình, dự án đầu tư quan trọng, cấp bách, khẩn cấp. Thủ tục cấp giấy phép khai thác khoáng sản nhóm IV thực hiện theo nguyên tắc quy định tại khoản 2 Điều 73 của Luật Địa chất và khoáng sản.

Chủ tịch UBND tỉnh cấp giấy phép khai thác khoáng sản nhóm III để cung cấp vật liệu xây dựng cho các công trình, dự án đầu tư quan trọng, cấp bách, khẩn cấp và cho phép cấp trực tiếp cho nhà thầu thi công hoặc chủ đầu tư để thực hiện dự án.

Trường hợp nhà thầu thi công, chủ đầu tư không đề nghị cấp phép thì được cấp cho tổ chức, cá nhân khác có đủ điều kiện quy định tại Điều 53 của Luật Địa chất và khoáng sản và khoáng sản khai thác chỉ để cung cấp vật liệu xây dựng cho các công trình, dự án nêu trên với thủ tục cấp phép thăm dò, khai thác khoáng sản được thực hiện theo quy định của Luật Địa chất và khoáng sản.

Chủ tịch UBND tỉnh quyết định việc khai thác, sử dụng khoáng sản nhóm III, khoáng sản nhóm IV để ứng phó với tình trạng khẩn cấp về thiên tai, dịch bệnh, an ninh, quốc phòng không phải thực hiện thủ tục cấp giấy phép thăm dò khoáng sản, công nhận kết quả thăm dò khoáng sản, giấy phép khai thác khoáng sản, giấy xác nhận đăng ký thu hồi khoáng sản.

Quản lý chặt chẽ đất hiếm

Luật sửa đổi, bổ sung một số nội dung liên quan đến tiêu chí khoanh định khu vực không đấu giá quyền khai thác khoáng sản để bảo đảm nguyên liệu, vật liệu cho các công trình, dự án đầu tư quan trọng, cấp bách, khẩn cấp; khu vực khoáng sản đá vôi, sét làm nguyên liệu sản xuất xi măng và khoáng sản là phụ gia điều chỉnh làm xi măng đã xác định trong quy hoạch khoáng sản nhóm II; khu vực khoáng sản xác định trong quy hoạch khoáng sản hoặc quy hoạch tỉnh là nguồn nguyên liệu cho nhà máy chế biến khoáng sản đang hoạt động theo quy định của pháp luật.

Toàn cảnh họp báo sáng 7/1. Ảnh H. Ngọc

Đồng thời, bảo đảm cơ sở pháp lý để cấp giấy phép khai thác khoáng sản đối với khu vực đã có kết quả thăm dò hoặc để gia hạn, cấp lại, điều chỉnh giấy phép thăm dò khoáng sản, giấy phép khai thác khoáng sản, chuyển nhượng quyền thăm dò khoáng sản, quyền khai thác khoáng sản và một số trường hợp đặc thù khác.

Đáng lưu ý, Luật cho phép cơ quan quản lý nhà nước cấp giấy phép thăm dò xuống sâu, mở rộng đối với tổ chức, cá nhân đang khai thác khoáng sản hợp pháp mà không phải điều chỉnh, bổ sung quy hoạch khoáng sản trước khi cấp giấy phép thăm dò; căn cứ theo kết quả thăm dò khoáng sản, cơ quan quản lý quy hoạch khoáng sản cập nhật, bổ sung vào quy hoạch khoáng sản làm cơ sở quản lý hoạt động khoáng sản.

Bổ sung các quy định về quản lý đất hiếm như các chế tài, cơ chế quản lý chặt chẽ đối với các hoạt động có liên quan đến loại hình khoáng sản này, theo chỉ đạo của lãnh đạo Đảng, Nhà nước.

Luật quy định về quyền ưu tiên nộp hồ sơ đề nghị cấp giấy phép khai thác khoáng sản đối với tài nguyên, trữ lượng khoáng sản đã được cơ quan nhà nước có thẩm quyền công nhận.

Thứ trưởng Bộ Nông nghiệp và Môi trường nhấn mạnh, “các quy định này nhằm hạn chế tối đa việc chậm đưa mỏ vào khai thác như một số địa phương đã phản ánh trong thời gian vừa qua, đồng thời quy định trách nhiệm của tổ chức, cá nhân được cấp giấy phép thăm dò khoáng sản có trách nhiệm sớm đưa mỏ vào khai thác, cung cấp nguồn nguyên vật liệu phục vụ thi công, xây dựng công trình trên cả nước trong thời gian tới”.

Để khai thác hiệu quả tiềm năng khoáng sản, góp phần thực hiện thành công tăng trưởng GDP hai con số giai đoạn 2026 - 2030, Luật tiếp tục sửa đổi các quy định nhằm xử lý triệt để vấn để vướng mắc, khó khăn trong quản lý hoạt động khoáng sản, như các quy định về thăm dò, khai thác khoáng sản, khai thác tận thu khoáng sản, thu hồi khoáng sản, tài chính trong hoạt động khoáng sản…

Luật cũng cắt, giảm thủ tục hành chính trong cấp giấy phép thăm dò khoáng sản, công nhận kết quả thăm dò khoáng sản, cấp giấy phép khai thác khoáng sản, cấp giấy xác nhận đăng ký thu hồi khoáng sản trong việc khai thác, sử dụng khoáng sản nhóm III, nhóm IV để ứng phó với tình trạng khẩn cấp về thiên tai, dịch bệnh, an ninh, quốc phòng.

Luật có hiệu lực thi hành từ ngày 1/1/2026.

Anh Thảo