Luật sư bào chữa thế nào cho 'ông trùm' lừa đảo Mr Pips và Shark Bình?

Đề nghị xem xét Shark Bình hạn chế thiệt hại

Tại vụ án, bị cáo Nguyễn Hòa Bình (tức Shark Bình) bị xác định tham gia giúp sức “ông trùm” lừa đảo Phó Đức Nam “rửa” số tiền lên đến gần 320 tỷ đồng. Khi luận tội, Viện kiểm sát đề nghị tuyên phạt Shark Bình mức án từ 9-10 năm tù về “Rửa tiền”.

Đại diện Viện Kiểm sát nhân dân TP Hà Nội thực hành quyền công tố tại phiên tòa.

Trước luận tội và đề nghị mức án phat tù nêu trên của Viện kiểm sát, bào chữa cho bị cáo Nguyễn Hòa Bình, luật sư nhắc đếnnhân nhân, hoàn cảnh dẫn đến hành vi phạm tội của bị cáo. Trong đó, luật sư nhắc đến việc, năm 2020, bị cáo Phó Đức Nam đăng ký mở tài khoản ví Ngân Lượng để sử dụng cho các sàn Forex của mình.

Việc đăng ký và sử dụng ví điện tử của bị cáo Nam được thực hiện như đối với các khách hàng khác của công ty, không có sự trao đổi hay thỏa thuận đặc biệt nào từ trước. Luật sư cho rằng, cần xem xét các biện pháp bị cáo Nguyễn Hòa Bình đã thực hiện nhằm kiểm soát rủi ro, ngăn chặn và hạn chế thiệt hại phát sinh từ hoạt động của các sàn Forex.

Luật sư trích lời khai của cấp dưới Shark Bình là Trần Thị Thanh Tâm rồi đi đến kết luận, khi nhận được thông tin về tình trạng khiếu nại đối với một số sàn Forex, bị cáo Bình đã có động thái yêu cầu dừng cung cấp dịch vụ thanh toán đối với những sàn có nhiều khiếu nại hoặc có dấu hiệu rủi ro.

“Đây là tình tiết cần được xem xét khi đánh giá quá trình nhận thức, phản ứng và các biện pháp xử lý của bị cáo trước những thông tin phát sinh trong quá trình cung cấp dịch vụ”, lời luật sư. Luật sư mong cơ quan tố tụng xem xét không áp dụng tình tiết tăng nặng trách nhiệm hình sự “phạm tội 2 lần trở lên” đối với bị cáo Nguyễn Hòa Bình.

Là một trong 3 bị cáo thuộc “Tổ tư vấn” của Phó Đức Nam, bị cáo Nguyễn Bá Sơn (cựu luật sư) bị xác định đã cùng 2 người khác thỏa thuận với Mr Pips trong việc hướng dẫn Phó Đức Nam và các nhân viên của Nam cách thức làm việc để không bị các bị hại khiếu kiện, không bị cơ quan chức năng xử lý…

"Ông trùm" đường dây lừa đảo hơn 1.500 tỷ đồng Phó Đức Nam.

Bị xác định là đồng phạm với Phó Đức Nam lừa đảo chiếm đoạt số tiền hơn 581 tỷ đồng của 296 bị hại. Đại diện Viện kiểm sát đề nghị Hội đồng xét xử (HĐXX) tuyên phạt bị cáo này mức án 6-7 năm tù.

Bào chữa cho ông Nguyễn Bá Sơn, luật sư cho rằng tại thời điểm bị cáo Nguyễn Bá Sơn tư vấn pháp lý cho Phó Đức Nam, pháp luật chưa có quy định cụ thể, rõ ràng về hoạt động Forex, không cấm nhưng cũng không bảo hộ hoạt động này tại Việt Nam.

Theo luật sư, mục đích của Phó Đức Nam khi nhờ Nguyễn Bá Sơn tư vấn pháp lý, như Nam khai tại phiên tòa chiều ngày 30-10-2026 là để “nhờ Sơn tìm hiểu các quy định và tìm phương án xin giấy phép hoạt động Forex cho Nam”.

Sau này khi Trung tâm quản trị rủi ro và tuân thủ pháp luật đi vào hoạt động, Phó Đức Nam tiếp tục nhờ bị cáo Sơn phối hợp với Trung tâm này để giải quyết tình trạng lộ lọt thông tin của nhân viên, tình trạng lôi kéo nhân sự của các sàn khác… Nam cũng khai trong nhóm gọi là “Tổ tư vấn” có hai cán bộ công an, không đời nào Nam cho hai cán bộ này biết Nam đang lừa đảo.

Theo quan điểm bào chữa của luật sư, cần phải có sự phân tách rõ ràng về vị trí, vai trò của Nguyễn Bá Sơn trong vụ án này. Ở đây, Sơn đơn thuần làm tư vấn pháp lý cho Phó Đức Nam trong hoạt động kinh doanh. Trong khi đó, Mr Pips lừa đảo chiếm đoạt tài sản.

Luật sư Giang Hồng Thanh, người bào chữa cho bị cáo Nguyễn Bá Sơn.

Mặc dù hai hoạt động trên diễn ra đồng thời trong một khoảng thời gian dài nhưng đây là hai hoạt động độc lập, hoàn toàn khác nha và không có mối quan hệ nhân quả với nhau. “Không thể mặc nhiên liên kết mối quan hệ giữa luật sư và khách hàng với việc khách hàng lừa đảo. Như vậy thì đâu là ranh giới giữa hoạt động hành nghề hợp pháp của luật sư với việc luật sư đồng phạm phạm tội cùng khách hàng” – luật sư nói.

Băn khoăn về sức khỏe tâm thần của Mr Pips

Tại phiên tòa, bào chữa cho Phó Đức Nam, luật sư tiếp tục đề nghị HĐXX xem xét cho bị cáo này được thăm khám và giám định sức khỏe tâm thần. Người bào chữa cho rằng, từ năm 2013 đến nay, Mr Pips có những biểu hiện liên quan đến sức khỏe tâm thần. Tuy nhiên, chưa có cơ quan chuyên môn xác định cụ thể thời điểm bệnh lý ảnh hưởng đến khả năng nhận thức và điều khiển hành vi của bị cáo.

Luật sư cho rằng việc giám định sẽ giúp làm rõ những hành vi Nam thực hiện khi có đầy đủ khả năng nhận thức, điều khiển hành vi và những hành vi có thể chịu ảnh hưởng của bệnh lý, làm cơ sở xác định trách nhiệm hình sự.

Người bào chữa nhấn mạnh đề nghị này không nhằm giúp Nam trốn tránh trách nhiệm trước pháp luật hoặc nghĩa vụ khắc phục hậu quả cho các bị hại.

Bị cáo Nguyễn Hoà Bình (Shark Bình) bị xác định rửa hàng trăm tỷ đồng cho Mr Pips.

Trước đó, luận tội “ông trùm” Phó Đức Nam, Viện kiểm sát xác định, Mr Pips giữ vai trò chủ mưu, cầm đầu trong đường dây lừa đảo. Nam cùng đồng phạm xây dựng hệ thống với khoảng 40 văn phòng, hơn 1.700 nhân viên và 36 trang web liên quan hoạt động giao dịch chứng khoán, ngoại hối.

Cơ quan truy tố xác định, các trang web được lập trình sẵn, không thực hiện giao dịch trên thị trường tài chính quốc tế như quảng cáo. Sau khi lôi kéo khách hàng nạp tiền, các bộ phận tiếp tục tư vấn, đưa ra lệnh sai hoặc can thiệp khiến tài khoản thua lỗ, rồi thuyết phục bị hại nạp thêm tiền.

Cơ quan công tố cáo buộc đường dây lừa đảo này đã chiếm đoạt hơn 1.500 tỷ đồng của hơn 900 bị hại. Bị cáo Nam và đồng phạm sau đó dùng hơn 561 tỷ đồng có nguồn gốc phạm tội để mua bất động sản, vàng và ngoại tệ nhằm hợp pháp hóa tài sản.

Viện kiểm sát đề nghị HĐXX tuyên phạt Phó Đức Nam tổng mức hình phạt là tù chung thân về các tội “Lừa đảo chiếm đoạt tài sản” và “Rửa tiền”.

Quá trình bào chữa, ngoài đề nghị giám định sức khỏ tâm thân cho “ông trùm”, luật sư của Mr Pips còn cho rằng cần làm rõ người thực hiện từng giao dịch chuyển tiền vào ví điện tử Ngân Lượng. Với những khoản không do Nam yêu cầu chuyển, người bào chữa đề nghị tiếp tục xác minh để xác định trách nhiệm.

Luật sư cũng đề nghị đối chiếu những hành vi của Nam đang được xét xử với hành vi đã bị truy tố trong vụ án khác, tránh xử lý 1 hành vi 2 lần nếu có sự trùng lặp.

Về khắc phục hậu quả, người bào chữa cho biết Mr Pips đã tự nguyện giao nộp toàn bộ tài sản, gồm cả tài sản có từ trước khi thực hiện hành vi bị truy tố. Luật sư đề nghị làm rõ giá trị, chủng loại những tài sản này và xem xét việc bị cáo tích cực hợp tác với cơ quan điều tra khi quyết định hình phạt.