Luật sư nói gì vụ người phụ nữ phản ánh bị nghi 'trộm đồ' ở Aeon Mall Long Biên?

Theo phản ánh của chị N., vào khoảng 21h45 ngày 7/6, chị cùng hai con nhỏ ra khu vực cổng 8 Aeon để đặt taxi. Khi đi qua bãi gửi xe máy, chị bất ngờ bị hai nam thanh niên áp sát, chặn lại và yêu cầu phải về công an phường với lý do chị "ăn trộm đồ".

Chị N. cho biết, tại thời điểm tiếp cận, hai người này không mặc sắc phục, không đeo thẻ nhận diện nhân viên; một người đeo khẩu trang, người còn lại đeo kính. Dù chị khẳng định đã mua hàng hợp pháp, có hóa đơn và đề nghị kiểm tra ngay tại chỗ, một người vẫn yêu cầu gọi ô tô để đưa ba mẹ con về công an phường, khiến hai cháu nhỏ đi cùng hoảng sợ.

Chỉ khi chị N. hô hoán và thu hút sự chú ý của nhiều người xung quanh, một người mới lấy thẻ ra đeo và giới thiệu mình là nhân viên an ninh. Sau đó, túi đồ của chị đã được kiểm tra tại chỗ, đối chiếu với hóa đơn mua hàng nhưng không phát hiện sản phẩm nào thừa so với hóa đơn.

Chị N. cho rằng việc chị bị nghi ngờ, xô đẩy và yêu cầu lên xe khi chưa kiểm tra hàng hóa đã gây ảnh hưởng nghiêm trọng đến danh dự cá nhân cũng như tâm lý của các con chị. Chị đề nghị phía liên quan kiểm tra camera, làm rõ sự việc và đưa ra lời xin lỗi thỏa đáng.

Liên quan đến sự việc này, đại diện Công an phường Long Biên (Hà Nội) cho biết, đơn vị đã nắm được thông tin và đang tiến hành xác minh, làm rõ.

Sự việc của chị N. ngay lập tức gây xôn xao cộng đồng mạng.

Theo Luật sư Đặng Văn Cường (Đoàn Luật sư TP Hà Nội), tình huống này, nhân viên an ninh kiểm tra hàng hóa như vậy là thiếu tế nhị, có thể gây ảnh hưởng đến danh dự, nhân phẩm, uy tín của khách hàng nên có thể sẽ bị yêu cầu bồi thường thiệt hại.

Thực tế cho thấy không ít trường hợp cửa hàng kinh doanh bị mất tài sản. Tuy nhiên, các trường hợp phát hiện, xử lý thì đều phải có chứng cứ. Việc kiểm soát hàng hóa trước khi rời khỏi cửa hàng thường sẽ nằm trong quy chế quản lý nội bộ. Việc kiểm tra phải được thực hiện ngay sau khi thanh toán và khi khách rời cửa hàng. Các trường hợp nghi ngờ cửa hàng bị trộm tài sản thì có thể yêu cầu khách hàng giải trình, trích xuất dữ liệu camera để đấu tranh. Nếu không có căn cứ mà lại làm rùm beng sự việc, ảnh hưởng đến uy tín của khách hàng thì đây là điều đáng tiếc và có thể phải bồi thường thiệt hại.

Người phụ nữ bị yêu cầu kiểm tra đồ vừa mua ngay ngoài đường. Ảnh: cắt từ clip.

Luật sư Đăng Văn Cường bày tỏ, trong những tình huống như thế này, nếu nghi ngờ mất hàng hóa thì bảo vệ cũng không có quyền khám người, mà phải mời khách hàng vào khu vực riêng để trao đổi và làm rõ sự việc.

Nếu vụ việc có dấu hiệu tội phạm hoặc có thể xảy ra những tình huống nguy hiểm thì trình báo sự việc với cơ quan chức năng để xem xét làm rõ. Pháp luật nghiêm cấm hành vi xâm phạm đến danh dự, nhân phẩm, uy tín của người khác trái pháp luật; nghiêm cấm việc bắt giữ, khám xét người khác thiếu căn cứ.

Điều 584 Bộ luật Dân sự 2015 quy định về căn cứ phát sinh trách nhiệm bồi thường thiệt hại như sau:

1. Người nào có hành vi xâm phạm tính mạng, sức khỏe, danh dự, nhân phẩm, uy tín, tài sản, quyền, lợi ích hợp pháp của người khác mà gây thiệt hại thì phải bồi thường, trừ trường hợp Bộ luật Dân sự 2015, luật khác có liên quan quy định khác.

2. Người gây thiệt hại không phải chịu trách nhiệm bồi thường thiệt hại trong trường hợp thiệt hại phát sinh là do sự kiện bất khả kháng hoặc hoàn toàn do lỗi của bên bị thiệt hại, trừ trường hợp có thỏa thuận khác hoặc luật có quy định khác.

Điều 592 Bộ luật Dân sự 2015 quy định về thiệt hại do danh dự, nhân phẩm, uy tín bị xâm phạm như sau:

1. Thiệt hại do danh dự, nhân phẩm, uy tín bị xâm phạm bao gồm: a) Chi phí hợp lý để hạn chế, khắc phục thiệt hại; b) Thu nhập thực tế bị mất hoặc bị giảm sút; c) Thiệt hại khác do luật quy định.

2. Người chịu trách nhiệm bồi thường trong trường hợp danh dự, nhân phẩm, uy tín của người khác bị xâm phạm phải bồi thường thiệt hại theo quy định tại khoản 1 Điều này và một khoản tiền khác để bù đắp tổn thất về tinh thần mà người đó gánh chịu. Mức bồi thường bù đắp tổn thất về tinh thần do các bên thỏa thuận; nếu không thỏa thuận được thì mức tối đa cho một người có danh dự, nhân phẩm, uy tín bị xâm phạm không quá mười lần mức lương cơ sở do Nhà nước quy định.

Ngoài ra, tại Điều 9 Nghị quyết 02/2022/NQ-HĐTP có hướng dẫn về thiệt hại do danh dự, nhân phẩm, uy tín bị xâm phạm như sau: Thiệt hại do danh dự, nhân phẩm, uy tín bị xâm phạm quy định tại Điều 592 của Bộ luật Dân sự được xác định như sau:

1. Chi phí hợp lý để hạn chế, khắc phục thiệt hại bao gồm: Chi phí cần thiết cho việc thu hồi, xóa bỏ vật phẩm, ấn phẩm, dữ liệu có nội dung xúc phạm danh dự, nhân phẩm, uy tín của người bị thiệt hại; chi phí cho việc thu thập tài liệu, chứng cứ chứng minh danh dự, nhân phẩm, uy tín bị xâm phạm; tiền tàu, xe đi lại, thuê nhà trọ (nếu có) theo giá trung bình ở địa phương nơi người bị thiệt hại chi trả để yêu cầu cơ quan chức năng xác minh sự việc, cải chính trên các phương tiện thông tin đại chúng; chi phí tổ chức xin lỗi, cải chính công khai tại nơi cư trú hoặc nơi làm việc của người bị thiệt hại và các chi phí thực tế, cần thiết khác để hạn chế, khắc phục thiệt hại (nếu có).

2. Thu nhập thực tế bị mất hoặc bị giảm sút được xác định như sau: a) Trước khi danh dự, nhân phẩm, uy tín bị xâm phạm, người bị xâm phạm có thu nhập thực tế nhưng do danh dự, nhân phẩm, uy tín bị xâm phạm mà người bị xâm phạm phải thực hiện những công việc để hạn chế, khắc phục thiệt hại nên khoản thu nhập thực tế của họ bị mất hoặc bị giảm sút, thì họ được bồi thường khoản thu nhập thực tế bị mất hoặc bị giảm sút đó; b) Việc xác định thu nhập thực tế bị mất hoặc bị giảm sút của người bị xâm phạm được thực hiện theo hướng dẫn tại khoản 2 Điều 7 Nghị quyết này.

Vụ việc này sẽ là bài học cho nhiều người đối với vấn đề kinh doanh, khi xử lý các sự cố, những nghi ngờ mất tài sản trong kinh doanh.

Các cơ sở kinh doanh cũng cần có nội quy, quy chế và thống nhất quy trình xử lý tình huống trong trường hợp nghi ngờ mất tài sản. Các quy chế, quy trình phải dựa trên cơ sở pháp luật, tôn trọng quyền con người, quyền công dân, tránh trường hợp xảy ra những mâu thuẫn, xung đột không đáng có hoặc có những hành vi gây thiệt hại đến uy tín của người khác.