Luật Thương mại điện tử hiệu lực từ 1/7: Những điểm mới cần lưu ý

Luật Thương mại điện tử số 122/2025/QH15 được Quốc hội khóa XV thông qua tại Kỳ họp thứ 10 ngày 10/12/2025, chính thức có hiệu lực kể từ ngày 1/7/2026, thay thế khung pháp lý cũ (Nghị định 52/2013/NĐ-CP và Nghị định 80/2021/NĐ-CP).

Luật gồm 7 chương, 41 điều, tập trung siết trách nhiệm của các chủ thể tham gia thị trường thương mại điện tử, vốn đã đạt quy mô hơn 31 tỷ USD, chiếm khoảng 11% tổng mức bán lẻ hàng hóa và dịch vụ tiêu dùng cả nước.

Đại diện Cục Thương mại điện tử và Kinh tế số (Bộ Công Thương) giới thiệu Luật Thương mại điện tử.

Livestream bán hàng lần đầu được quy định chi tiết trong một luật riêng

Điểm mới đầu tiên là việc phân loại rõ bốn mô hình nền tảng thương mại điện tử: nền tảng kinh doanh trực tiếp, nền tảng trung gian, mạng xã hội có hoạt động thương mại điện tử và nền tảng tích hợp (từ khoản 2 đến khoản 6, Điều 3); làm cơ sở xác định trách nhiệm pháp lý tương ứng cho từng loại hình tại các Điều 16, 17, 18 và 19, chấm dứt tình trạng mạng xã hội đứng ngoài phạm vi quản lý như trước đây.

Về trách nhiệm chung, các nền tảng phải công bố đầy đủ thông tin về điều kiện hoạt động, xác thực danh tính người bán qua định danh điện tử, kiểm tra và gỡ bỏ kịp thời nội dung vi phạm, đồng thời báo cáo trực tuyến định kỳ qua hệ thống quản lý hoạt động thương mại điện tử (khoản 1, Điều 15).

Một quy định mới đáng chú ý nữa là yêu cầu lưu trữ dữ liệu hợp đồng giao kết tối thiểu phải là ba năm, kể cả khi gian hàng đã ngừng hoạt động để phục vụ cho công tác thanh tra, đối soát và giải quyết tranh chấp (khoản 2, điểm b, Điều 16).

Tuy nhiên, doanh nghiệp khởi nghiệp sáng tạo, doanh nghiệp siêu nhỏ và hộ kinh doanh được áp dụng thời hạn lưu trữ ngắn hơn, một năm, trong 5 năm đầu thành lập (điểm c, khoản 2, Điều 16).

Ngoài ra, quy định về lưu trữ dữ liệu giao kết tối thiểu ba năm cũng được áp dụng với mạng xã hội có công cụ xác nhận giao kết hợp đồng (điểm c, khoản 2, Điều 18) và với nền tảng thương mại điện tử tích hợp đối với dữ liệu trao đổi giữa các nền tảng (điểm g, khoản 1, Điều 19).

Đặc biệt, hoạt động livestream bán hàng lần đầu được quy định chi tiết trong một luật riêng, tại Mục 3, Chương III. Trong đó, nền tảng phải xác thực điện tử danh tính người livestream trước khi cho phát sóng, yêu cầu người bán cung cấp văn bản xác nhận nội dung quảng cáo đối với hàng hóa thuộc diện phải xác nhận, đồng thời có công cụ cảnh báo với hàng hóa có nguy cơ mất an toàn (khoản 3 đến khoản 5, Điều 22).

Đồng thời, nền tảng phải dừng phát trực tuyến, gỡ bỏ nội dung ngay khi phát hiện vi phạm (Điều 22, khoản 6) và lưu trữ dữ liệu hình ảnh, âm thanh livestream tối thiểu một năm (khoản 7, Điều 22).

Luật cũng quy định rõ, người bán trong hoạt động livestream có trách nhiệm cung cấp đầy đủ giấy tờ pháp lý và văn bản xác nhận quảng cáo cho người livestream (Điều 23).

Người livestream, KOL, KOC không được dùng ngôn ngữ, hình ảnh, trang phục trái pháp luật và thuần phong mỹ tục, không cung cấp thông tin gian dối về công dụng, xuất xứ, giá cả hàng hóa (khoản 4 và khoản 6, Điều 24).

Luật cũng lần đầu điều chỉnh dịch vụ tiếp thị liên kết trong thương mại điện tử, xác lập trách nhiệm của tổ chức, cá nhân cung cấp dịch vụ tiếp thị liên kết (Điều 25) và trách nhiệm của người tiếp thị liên kết khi tạo đường dẫn, mã giới thiệu gắn với nền tảng bán hàng (Điều 26).

Với nền tảng nước ngoài có hoạt động thương mại điện tử tại Việt Nam, luật quy định cụ thể ngưỡng xác định phạm vi điều chỉnh, gồm nền tảng hiển thị ngôn ngữ tiếng Việt, dùng tên miền quốc gia ".vn" hoặc đạt ngưỡng giao dịch với người mua trong nước (khoản 1, Điều 27).

Tùy mô hình, chủ nền tảng phải chỉ định pháp nhân theo ủy quyền hoặc thành lập pháp nhân tại Việt Nam để chịu trách nhiệm giải quyết khiếu nại, thực hiện nghĩa vụ tài chính (khoản 2 đến khoản 4, Điều 27).

Trường hợp điều ước quốc tế không cho phép yêu cầu lập pháp nhân, nền tảng phải ký quỹ tại ngân hàng thương mại hoặc chi nhánh ngân hàng nước ngoài tại Việt Nam để bảo đảm bồi thường thiệt hại cho người tiêu dùng (khoản 5, Điều 27).

Trách nhiệm cụ thể của chủ nền tảng, người bán, người livestream và người tiếp thị liên kết trên nền tảng nước ngoài được dẫn chiếu tại Điều 28.

Các hành vi bị cấm trong luật

Luật cũng quy định rõ các hành vi bị cấm, gồm lừa đảo, lừa dối trên nền tảng thương mại điện tử và kinh doanh hàng cấm, hàng giả, hàng xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ, hàng nhập lậu, hàng không rõ nguồn gốc xuất xứ (Điều 6).

Tổ chức, cá nhân vi phạm tùy tính chất, mức độ có thể bị xử phạt hành chính, bị chặn truy cập, tạm ngừng chức năng giao dịch, gỡ bỏ nội dung, tạm ngừng hoặc chấm dứt tài khoản, thậm chí bị xem xét xử lý hình sự nếu có dấu hiệu tội phạm (Điều 39).

Về quy định chuyển tiếp, website và ứng dụng thương mại điện tử đã được xác nhận thông báo, đăng ký trước ngày 1/7/2026 tiếp tục được hoạt động theo nội dung đã đăng ký đến hết ngày 30/6/2027, tạo khoảng thời gian để doanh nghiệp hoàn thiện điều kiện theo quy định mới (khoản 1, Điều 41).

Theo đại diện Cục Thương mại điện tử và Kinh tế số, việc siết trách nhiệm các bên trong hệ sinh thái, từ nền tảng, người bán đến người livestream, người tiếp thị liên kết là bước chuyển từ tư duy khuyến khích phát triển đơn thuần sang phát triển có kiểm soát. Với các quy định mới về định danh người bán, minh bạch thông tin hàng hóa và trách nhiệm của nền tảng xuyên biên giới, thị trường thương mại điện tử được kỳ vọng vận hành minh bạch hơn, bảo vệ tốt hơn quyền lợi người tiêu dùng và tạo môi trường cạnh tranh công bằng cho doanh nghiệp làm ăn chân chính.