Luật Thương mại điện tử: Hoàn thiện hành lang pháp lý cho kinh doanh số

Thương mại điện tử Việt Nam (TMĐT) đang tăng trưởng mạnh mẽ, trở thành động lực quan trọng của nền kinh tế số. Tuy nhiên, cùng với sự bùng nổ đó, tình trạng gian lận thương mại, hàng giả, hàng nhái trên không gian mạng ngày càng phức tạp, đặt ra yêu cầu cấp thiết phải hoàn thiện khung khổ pháp lý.

Trong bối cảnh chuyển đổi số đang diễn ra mạnh mẽ, TMĐT và các hoạt động kinh doanh trên không gian mạng đã và đang trở thành một động lực quan trọng thúc đẩy tăng trưởng kinh tế, mở rộng cơ hội cho doanh nghiệp và người tiêu dùng.

Thị trường thương mại điện tử Việt Nam đang tăng trưởng mạnh mẽ

Trong nước, TMĐT Việt Nam tiếp tục duy trì tốc độ tăng trưởng ấn tượng, đạt mức 18% - 25% mỗi năm. Chỉ tính riêng 9 tháng năm 2025, doanh số TMĐT trong trong nước đã đạt 305,9 nghìn tỉ đồng, tăng 34,35% so với cùng kỳ năm 2024. Chính sự tăng trưởng bứt phá của TMĐT, đã góp phần đưa Việt Nam trở thành một trong những thị trường tiềm năng nhất khu vực ASEAN.

Tuy nhiên, theo ông Hoàng Quang Phòng, Phó Chủ tịch Liên đoàn Thương mại và Công nghiệp Việt Nam (VCCI), cùng với sự phát triển nhanh chóng đó, tình trạng buôn lậu, gian lận thương mại, kinh doanh hàng giả, hàng nhái, hàng kém chất lượng trên không gian mạng đang diễn biến ngày càng phức tạp, ảnh hưởng không nhỏ đến sức khỏe, thậm chí tính mạng của người tiêu dùng, ảnh hưởng đến doanh nghiệp làm ăn chân chính, khiến người tiêu dùng hoang mang lo lắng.

“Việc Quốc hội thông qua Luật Thương mại điện tử ngày 10/12/2025 là một bước đi chiến lược, ghi nhận thực tiễn phát triển thương mại số, đồng thời tăng cường phòng, chống gian lận và bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng, thúc đẩy môi trường đầu tư, kinh doanh của cộng đồng doanh nghiệp. Qua đó nhằm lành mạnh hóa và thúc đẩy TMĐT phát triển”, ông Hoàng Quang Phòng nêu rõ.

Theo bà Lê Thị Hà, Trưởng phòng Quản lý hoạt động TMĐT, Cục TMĐT và Kinh tế số (Bộ Công Thương), riêng năm 2025, Cục đã gỡ bỏ khoảng trên 47.000 thông tin về các sản phẩm, hàng hóa được xác định là hàng giả, hàng nhái, hàng xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ hoặc hàng hóa có dấu hiệu vi phạm - đây là một con số rất cao. Trước đây, con số này chưa từng vượt quá 10.000 thông tin. Đối với các gian hàng bị khóa trên các nền tảng TMĐT, con số này vào khoảng 17.000 gian hàng, tập trung chủ yếu trên các nền tảng TMĐT lớn.

Luật Thương mại điện tử kỳ vọng sẽ khắc phục những bất cập trong quản lý hoạt động kinh doanh trên không gian mạng

Bà Lê Thị Hà nêu rõ, Luật Thương mại điện tử có hiệu lực từ ngày 1/7/2026 sẽ là một bước ngoặt rất lớn, đánh dấu sự hoàn thiện và ghi nhận đầy đủ hơn về hạ tầng pháp lý, không chỉ đối với lĩnh vực thương mại, còn đối với các hoạt động kinh doanh trên không gian mạng nói chung. Đồng thời cho rằng, nếu so với các nghị định về TMĐT trước đây, có thể thấy Luật này đã mở rộng về phạm vi điều chỉnh, bao quát nhiều hoạt động và đối tượng hơn.

“Luật Thương mại điện tử sẽ điều chỉnh không chỉ các hoạt động giao dịch TMĐT, còn bao gồm cả các nền tảng hạ tầng TMĐT, cũng như các nền tảng liên quan đến nội dung thông tin số. Đây là những lĩnh vực trước đây, các nghị định đã có quy định loại trừ, nhưng trong luật lần này đều được bao quát đầy đủ. Như vậy, việc mở rộng phạm vi điều chỉnh sẽ giúp khắc phục tình trạng chồng chéo, trùng lấn trong công tác quản lý nhà nước. Luật cũng làm rõ vấn đề về phạm vi điều chỉnh, phân tầng quản lý”, bà Hà phân tích.

Luật Thương mại điện tử sắp được thực thi- được kỳ vọng sẽ khắc phục những bất cập trong quản lý hoạt động kinh doanh trên không gian mạng, tăng cường bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng và tạo môi trường cạnh tranh lành mạnh cho doanh nghiệp. Với phạm vi điều chỉnh được mở rộng, cách tiếp cận phân tầng, Luật không chỉ đáp ứng yêu cầu thực tiễn phát triển TMĐT, còn góp phần thúc đẩy kinh tế số phát triển bền vững trong thời gian tới.

Nguyễn Hằng/VOV1