Lý do hai quần đảo của Nga ở Bắc Cực thu hút sự quan tâm đặc biệt từ giới chuyên gia

Một góc vịnh Kola trên biển Barents. Ảnh: Duy Trinh/PV TTXVN tại Nga

Trao đổi với hãng tin RIA Novosti ngày 22/9, ông Andrey Leonov cho biết hai quần đảo Novaya Zemlya, nằm ở phía Đông Bắc thành phố Arkhangelsk của Nga, và Franz Josef Land, cách xa hơn về phía Bắc khoảng 350 km, đang thu hút sự quan tâm đặc biệt của các chuyên gia thủy văn do khả năng xuất hiện những vùng đất mới tại đây.

“Tôi cho rằng đó là những nơi chúng ta có thể kỳ vọng các hòn đảo mới ‘ra đời’, mặc dù không thể khẳng định chắc chắn 100% về dự báo này”, ông Leonov, người đứng đầu bộ phận nghiên cứu về Bắc Cực tại Đại học Hàng hải và Vận tải Nội địa Quốc gia Đô đốc Makarov ở St. Petersburg, nhận định.

Khu vực Bắc Cực đang ngày càng dễ tiếp cận hơn do biến đổi khí hậu, trong khi Moskva coi đây là khu vực có ý nghĩa quan trọng đối với phát triển kinh tế trong tương lai. Các tuyến hàng hải dọc bờ biển phía Bắc được dự báo sẽ ngày càng có vai trò chiến lược trong bối cảnh các tuyến vận tải biển truyền thống có nguy cơ bị gián đoạn.

Nga, quốc gia sở hữu đội tàu phá băng lớn nhất thế giới, đang mở rộng đội tàu này nhằm tăng cường khả năng lưu thông trên Tuyến đường Biển phía Bắc và kéo dài thời gian khai thác các tuyến vận tải biển.

Về lâu dài, hoạt động khai thác khoáng sản tại Bắc Cực được kỳ vọng mang lại hiệu quả kinh tế cao hơn, trong khi Moskva tiếp tục xác định phạm vi các yêu sách lãnh thổ tại khu vực này. Bắc Cực cũng có ý nghĩa quan trọng về quân sự. Nga tìm cách bảo vệ các lợi ích kinh tế tại đây, trong khi khu vực này nằm trên các đường bay tiềm năng của tên lửa đạn đạo liên lục địa giữa Mỹ và Nga trong trường hợp xảy ra xung đột hạt nhân.

Nga từng phát hiện các hòn đảo mới ở Bắc Cực. Tuy nhiên, ngay cả khi những vùng đất mới xuất hiện gần Novaya Zemlya và Franz Josef Land, tác động đối với tổng diện tích lãnh thổ của Nga cũng sẽ không đáng kể.

Ông Leonov cũng lưu ý rằng những thực thể địa lý mới được phát hiện có thể không duy trì tư cách là các hòn đảo độc lập trong thời gian dài.

“Chúng tôi từng ghi nhận trường hợp một hòn đảo mới hình thành khi rìa sông băng thu hẹp lại. Tuy nhiên, chỉ vài năm sau, một dải cát bồi đắp đã nối hòn đảo với đất liền, biến nó thành một bán đảo”, ông giải thích.

Một trường hợp khác tại quần đảo Franz Josef Land là cấu trúc từng được gọi là Mũi Mesyatsev vào những năm 1990, sau đó được đổi tên thành Đảo Mesyatsev, nhưng đã biến mất hoàn toàn vào năm 2024. Theo ông Leonov, thực chất cấu trúc này là một khối băng và cuối cùng đã tan chảy.