Mã định danh bất động sản: Bước tiến minh bạch hóa thị trường địa ốc

Theo Nghị định số 357/2025/NĐ-CP của Chính phủ, từ ngày 1/3, mỗi thửa đất, nhà ở hoặc tài sản gắn liền với đất được cấp mã định danh điện tử duy nhất. Trong ảnh: Một góc đô thị ven biển thành phố Đà Nẵng. Ảnh: TRỌNG HÙNG.

Không chỉ phục vụ công tác quản lý nhà nước, công cụ này còn được kỳ vọng tạo bước chuyển quan trọng trong việc minh bạch hóa thông tin của thị trường địa ốc - lĩnh vực vốn lâu nay vẫn tồn tại tình trạng thiếu đồng bộ dữ liệu và khó kiểm chứng thông tin.

“Chứng minh thư số” bất động sản

Theo Nghị định số 357/2025/NĐ-CP của Chính phủ, mỗi thửa đất, nhà ở hoặc tài sản gắn liền với đất sẽ được cấp mã định danh điện tử duy nhất. Mã định danh này được tích hợp trong hệ thống cơ sở dữ liệu đất đai quốc gia và liên thông với các dữ liệu liên quan như quy hoạch, xây dựng, thuế và các giao dịch bất động sản.

Giới chuyên gia ví mã định danh điện tử như “chứng minh thư số” của mỗi bất động sản. Thông qua mã định danh này, toàn bộ thông tin quan trọng của tài sản sẽ được số hóa và lưu trữ trên hệ thống dữ liệu điện tử thống nhất. Các thông tin tích hợp gồm vị trí, diện tích, mục đích sử dụng đất, quy hoạch, tình trạng pháp lý, chủ sở hữu và lịch sử giao dịch của tài sản.

Khi hệ thống được vận hành đồng bộ, người dân, doanh nghiệp và cơ quan quản lý có thể tra cứu thông tin của một bất động sản một cách nhanh chóng thông qua mã định danh. Theo các chuyên gia, việc thiết lập hệ thống định danh bất động sản không chỉ giúp chuẩn hóa dữ liệu mà còn tạo nền tảng cho việc xây dựng cơ sở dữ liệu lớn về thị trường địa ốc trong tương lai.

Ông Đoàn Thanh Phong, Tổng Giám đốc Công ty Cổ phần Đầu tư Bất động sản Dana cho rằng, việc định danh bất động sản sẽ tạo nền tảng để xây dựng “lý lịch số” cho từng tài sản trên thị trường. Mặt khác, khi dữ liệu được chuẩn hóa và cập nhật trên hệ thống điện tử, nhà đầu tư có thể tiếp cận thông tin chính thống về bất động sản thuận lợi hơn so với trước đây. “Khi mỗi bất động sản có mã định danh riêng, các dữ liệu cơ bản về pháp lý, quy hoạch hay chủ đầu tư đều có thể được tra cứu rõ ràng hơn trên hệ thống”, ông Phong cho biết.

Cùng quan điểm, ông Võ Hồng Thắng, Phó Tổng Giám đốc phụ trách DKRA Consulting cho rằng trong nhiều năm qua, việc thiếu minh bạch thông tin là một trong những hạn chế lớn của thị trường bất động sản. Không ít trường hợp người mua gặp rủi ro do thông tin quảng cáo không đầy đủ hoặc khó kiểm chứng, thậm chí có dự án chưa hoàn thiện pháp lý nhưng vẫn được giới thiệu ra thị trường. Việc thiết lập hệ thống định danh bất động sản được kỳ vọng góp phần khắc phục tình trạng này, giúp thị trường vận hành minh bạch và ổn định hơn.

Ông Thắng cho biết, sau khi bất động sản được cấp mã định danh điện tử, quy trình giao dịch cũng sẽ dần gắn với hệ thống dữ liệu số. Đối với các giao dịch thông qua sàn giao dịch bất động sản tập trung do Nhà nước quản lý, người mua có thể tra cứu thông tin về pháp lý, vị trí, quy hoạch và giá bán của tài sản thông qua mã định danh điện tử. Sau khi kiểm tra thông tin, các bên tiến hành thỏa thuận mua bán. Việc hoàn thành nghĩa vụ tài chính và thủ tục sang tên được thực hiện theo quy trình hiện hành. Người mua sau đó chờ nhận Giấy chứng nhận quyền sở hữu nhà, đất theo quy định của pháp luật.

Đối với các giao dịch không thông qua sàn giao dịch tập trung, người mua vẫn có thể giao dịch trực tiếp với chủ đầu tư hoặc thông qua môi giới bất động sản. Sau khi ký hợp đồng mua bán, người mua thực hiện thủ tục sang tên tại Văn phòng đăng ký đất đai, hoàn thành nghĩa vụ tài chính tại cơ quan thuế và chờ cấp Giấy chứng nhận quyền sở hữu nhà, đất. Khi giấy chứng nhận được cấp, toàn bộ thông tin giao dịch sẽ được gắn với mã định danh điện tử của bất động sản và cập nhật lên hệ thống dữ liệu quốc gia.

Tuy nhiên, theo các chuyên gia, hiện hệ thống cơ sở dữ liệu nhà ở và thị trường bất động sản cũng như mô hình sàn giao dịch bất động sản tập trung của Nhà nước vẫn đang trong quá trình nghiên cứu và hoàn thiện. Vì vậy, trong giai đoạn đầu triển khai, các giao dịch bất động sản sau khi được gắn mã định danh điện tử từ ngày 1/3 dự kiến vẫn được thực hiện tương tự nhiều quy trình trước đây.

Minh bạch dữ liệu, thêm cơ sở cho người mua

Theo các chuyên gia, khi hệ thống định danh được triển khai đồng bộ và cơ sở dữ liệu thị trường bất động sản được hoàn thiện, thị trường địa ốc sẽ từng bước hình thành cơ chế sàng lọc tự nhiên.

Đại diện Công ty Cổ phần Đầu tư và phát triển Đà Thành, đơn vị phát triển kinh doanh tháp đôi căn hộ cao cấp The Meridian Đà Nẵng cho biết, trong bối cảnh thông tin thị trường ngày càng minh bạch, các dự án có pháp lý rõ ràng và được triển khai đúng quy định sẽ dễ dàng tạo được niềm tin với nhà đầu tư.

Không chỉ doanh nghiệp, nhiều người dân và nhà đầu tư cá nhân cũng kỳ vọng việc định danh bất động sản sẽ giúp thị trường minh bạch hơn. Anh Hồ Văn Thành, một nhà đầu tư cá nhân tại phường Liên Chiểu đang tìm hiểu mua đất, cho biết trước đây việc kiểm tra thông tin dự án khá phức tạp.

“Khi muốn mua đất, tôi phải hỏi môi giới, tìm hiểu trên mạng rồi lại đến các cơ quan chức năng để kiểm tra quy hoạch hoặc pháp lý. Nếu mỗi bất động sản có một mã định danh rõ ràng, người mua chỉ cần tra cứu trên hệ thống dữ liệu chính thức là có thể biết được các thông tin cơ bản của dự án”, anh Thành chia sẻ.

Khi mỗi bất động sản có mã định danh riêng, các thông tin cơ bản về pháp lý, quy hoạch và chủ đầu tư có thể được tra cứu rõ ràng hơn trên hệ thống dữ liệu.Trong ảnh: Dự án shophouse - nhà liền kề tại phường Hòa Khánh do Công ty CP Đầu tư Phương Trang làm chủ đầu tư đang được chào bán. Ảnh: TRỌNG HÙNG

Ở góc độ quản lý nhà nước, việc triển khai hệ thống định danh bất động sản cũng được xem là công cụ quan trọng để nâng cao hiệu quả quản lý thị trường.

Theo ông Lê Văn Ân, Phó Trưởng phòng Quản lý đất đai thuộc Sở Nông nghiệp và Môi trường thành phố Đà Nẵng, việc định danh bất động sản là bước đi phù hợp với xu hướng chuyển đổi số trong quản lý đất đai và thị trường địa ốc. Hệ thống dữ liệu này không chỉ phục vụ nhu cầu tra cứu thông tin của người dân mà còn hỗ trợ cơ quan quản lý trong việc theo dõi biến động thị trường, quản lý quy hoạch, quản lý thuế và kiểm soát các giao dịch bất động sản.

“Việc triển khai mã định danh bất động sản không chỉ giúp nâng cao hiệu quả quản lý mà còn góp phần tạo lập môi trường giao dịch minh bạch, chuyên nghiệp hơn cho thị trường địa ốc trong thời gian tới”, ông Ân cho biết.

TRỌNG HÙNG