Mã số vùng trồng: Cam kết chất lượng của nông sản xuất khẩu

Kết quả kiểm tra công tác tự giám sát tại các vùng trồng, cơ sở đóng gói có mã số phục vụ xuất khẩu nông sản mới đây của cơ quan chức năng cho thấy, người nông dân, hợp tác xã và doanh nghiệp trên địa bàn tỉnh đã có nhiều chuyển biến tích cực trong nhận thức cũng như phương thức sản xuất, góp phần duy trì chất lượng vùng trồng. Qua đó, đáp ứng yêu cầu ngày càng khắt khe của thị trường nhập khẩu, đồng thời từng bước khẳng định và bảo vệ thương hiệu, uy tín cho nông sản địa phương.

Những vùng trồng tươi xanh

Hiện toàn tỉnh đã có 6 mã bưởi da xanh đi Hoa Kỳ, Hàn Quốc, EU...

Trở lại vùng trồng trái cây trọng điểm của tỉnh những ngày giữa tháng 7, chúng tôi cảm nhận rõ sự chuyển biến trong nhận thức và cách làm của người dân nhằm đáp ứng các yêu cầu để được cấp mã số vùng trồng. Tại xã Cam Lâm, bà Võ Thị Mỹ Hòa - đại diện Công ty TNHH Xuất nhập khẩu Khánh Hòa Phát cho biết: "Trước đây, khi vùng trồng của người dân chưa được cấp mã số, mỗi mùa thu hoạch đều canh cánh nỗi lo “được mùa mất giá”. Từ khi được hướng dẫn xây dựng mã số vùng trồng và được cấp mã số phục vụ xuất khẩu sang thị trường EU, Úc, New Zealand, chúng tôi luôn tuân thủ đúng quy trình kỹ thuật, đáp ứng tốt yêu cầu của từng thị trường nhập khẩu nên cơ hội xuất khẩu rộng mở hơn hẳn. Vì vậy, chúng tôi mạnh dạn đăng ký mở rộng thêm 10ha xoài Úc (R2E2) để tiếp cận các thị trường khó tính khác như: Trung Quốc, Hoa Kỳ..."

Tại khu vực Khánh Sơn, những hộ nông dân trồng sầu riêng cũng từng bước thay đổi tập quán canh tác để đáp ứng yêu cầu của nước nhập khẩu như: Ghi chép nhật ký canh tác, quản lý sinh vật gây hại theo tiêu chuẩn ISPM 06 hay nguyên tắc “4 đúng” (đúng thuốc, đúng lúc, đúng nồng độ - liều lượng, đúng cách) trong sử dụng thuốc bảo vệ thực vật... Ông Bùi Văn Nhàn, hộ dân có 2 vùng trồng sầu riêng với tổng diện tích 22ha tại xã Khánh Sơn và Tây Khánh Sơn vừa đăng ký cấp mã số xuất khẩu sang thị trường Trung Quốc cho biết: "Muốn sầu riêng đi con đường chính ngạch vào thị trường tỷ dân này, bắt buộc phải thay đổi từ tư duy lẫn tập quán canh tác. Việc bón loại phân nào, phun thuốc gì, cách ly bao nhiêu ngày đều phải ghi chép cẩn thận vào sổ...”.

Trao đổi với chúng tôi, ông Nguyễn Đức Thuận - Chi cục trưởng Chi cục Trồng trọt và Bảo vệ thực vật tỉnh cho biết, khi được cấp mã số, vùng trồng sẽ tham gia vào chuỗi liên kết thu mua bài bản, có đầu ra ổn định và giá bán theo các hợp đồng hoặc tiêu chuẩn chất lượng đã cam kết. Nhờ vậy, người trồng chủ động hạch toán chi phí, mạnh dạn đầu tư và ít bị ép giá khi vào vụ. Mặt khác, việc định danh vùng trồng là bước khẳng định của người nông dân về chất lượng nông sản do mình làm ra.

Cần thêm nỗ lực

Nhiều mã sầu riêng Khánh Sơn xuất khẩu chính ngạch sang Trung Quốc

Bên cạnh những thuận lợi, con đường đưa nông sản vươn xa cũng gặp không ít khó khăn, đòi hỏi sự chung tay của cơ quan quản lý, nông dân và doanh nghiệp. Đợt kiểm tra thực tế các vùng trồng của đoàn kiểm tra Sở Nông nghiệp và Môi trường mới đây cho thấy, đa số vùng trồng sầu riêng, xoài Úc cơ bản đủ điều kiện để xem xét cấp mã số. Tuy nhiên, vẫn còn một số tồn tại cần khắc phục, như: Thu gom, xử lý tàn dư thực vật chưa triệt để; ghi chép nhật ký sản xuất chưa đầy đủ; một số cơ sở sắp xếp kho chứa vật tư nông nghiệp chưa đúng quy định... Bà Lê Thị Thanh Phương - Phó Chi cục trưởng Chi cục Trồng trọt và Bảo vệ thực vật tỉnh, Trưởng đoàn kiểm tra nhấn mạnh: "Các nước nhập khẩu ngày càng siết chặt yêu cầu. Vì vậy, các vùng trồng cần chủ động cập nhật, nắm vững và tuân thủ nghiêm các quy định của từng thị trường; duy trì đầy đủ các điều kiện kỹ thuật trong suốt quá trình sản xuất và xuất khẩu nhằm hạn chế nguy cơ bị cảnh báo, tạm dừng hoặc thu hồi mã số vùng trồng”.

Ông Nguyễn Đức Thuận cho biết thêm, thời gian tới, đối với các vùng trồng đã được cấp mã số, chi cục đề nghị các cá nhân, doanh nghiệp nghiêm túc thực hiện công tác tự giám sát tại vùng trồng, cơ sở đóng gói đáp ứng các yêu cầu của từng thị trường. Đồng thời, sử dụng thuốc bảo vệ thực vật theo nguyên tắc “4 đúng”, nằm trong danh mục cho phép của Việt Nam và nước nhập khẩu; ghi chép nhật ký sản xuất đầy đủ, trung thực để phục vụ truy xuất nguồn gốc khi cần thiết.

Mã số vùng trồng không đơn thuần là một dãy số, mà là cam kết về chất lượng, là danh dự và uy tín của nông sản Khánh Hòa trên thị trường quốc tế. Sự chủ động thay đổi của nông dân cùng sự giám sát chặt chẽ của ngành chức năng là nền tảng để nông sản tiếp tục mở rộng thị trường và nâng cao giá trị xuất khẩu.