Mạch nguồn đại đoàn kết giữa non cao (Kỳ cuối)

Kỳ cuối: Khơi sức dân, mở lối tương lai

Đại đoàn kết không chỉ được thể hiện trong những ngày ra quân làm đường, dựng nhà hay hỗ trợ người nghèo. Sức mạnh ấy còn được bồi đắp từ niềm tin của nhân dân đối với Đảng, Nhà nước và hệ thống chính trị ở cơ sở; từ tiếng nói của người có uy tín và khát vọng vươn lên của mỗi người dân. Đó là nguồn nội lực để vùng cao Thái Nguyên bước vào chặng đường phát triển mới.

Ông Nông Sằm Thành, thôn Khuổi Trà, xã Cao Minh cùng ban lãnh đạo thôn triển khai các nội dung dự kiến trước khi họp thôn.

Những người nói dân nghe, làm dân tin

Ở nhiều bản làng vùng cao, mỗi khi địa phương triển khai một chủ trương mới, người dân thường tìm đến già làng, trưởng bản, bí thư chi bộ hoặc người có uy tín để nghe giải thích. Họ là những người hiểu phong tục, biết hoàn cảnh của từng gia đình và có tiếng nói được cộng đồng tin tưởng.

Có những vấn đề cần nhiều cuộc họp để tuyên truyền, nhưng khi người có uy tín phân tích bằng ngôn ngữ gần gũi, gắn với quyền lợi thiết thực, bà con sẽ dễ hiểu và đồng thuận hơn.

Tại thôn Khuổi Trà, xã Cao Minh, ông Nông Sằm Thành luôn là một trong những người đi đầu trong các hoạt động của thôn. Ông gương mẫu chấp hành chủ trương của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước rồi vận động bà con cùng thực hiện.

Hơn 100 hộ dân trong thôn, phần lớn là đồng bào dân tộc Mông, duy trì cuộc sống yên bình. Những mâu thuẫn nhỏ được hòa giải kịp thời. Một số hủ tục từng bước được loại bỏ. Khi địa phương triển khai công trình phúc lợi, người dân sẵn sàng hiến đất, đóng góp ngày công.

Nhà nào có việc hiếu, việc hỉ, bà con lại cùng đến giúp. Sự đoàn kết ở Khuổi Trà không nằm trong những lời nói lớn lao. Nó hiện diện trong những việc làm hằng ngày, trong cách người dân cùng chia sẻ niềm vui, gánh vác khó khăn và cùng nhau gìn giữ cuộc sống bình yên.

Ông Đoàn Trung Vinh, Bí thư chi bộ, người có uy tín thôn Bản Lài, xã Thượng Minh tuyên truyền người dân cảnh giác với các thủ đoạn lừa đảo trên không gian mạng.

Tại thôn Bản Lài, xã Thượng Minh, ông Đoàn Trung Vinh, Bí thư Chi bộ, người có uy tín trong cộng đồng, luôn xác định muốn vận động được nhân dân thì bản thân phải đi đầu. Ông tích cực tuyên truyền chủ trương của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước; vận động bà con chuyển đổi cơ cấu cây trồng, vật nuôi, phát triển kinh tế, xây dựng nông thôn mới và giữ gìn an ninh trật tự.

Nhưng điều tạo nên sức thuyết phục không chỉ là lời nói, vì thế ông Vinh cùng gia đình đã gương mẫu tham gia các phong trào, chủ động giải quyết những mâu thuẫn phát sinh và góp sức vào công việc chung. Từ những việc làm cụ thể, ông dần tạo dựng được niềm tin. Nhờ đó, diện mạo thôn Bản Lài ngày càng khởi sắc, đời sống cộng đồng được giữ gìn, tình làng, nghĩa xóm thêm bền chặt.

Tại các xã Bằng Thành, Cao Minh, Nghiên Loan, Ba Bể và nhiều địa phương khác, đội ngũ người có uy tín cũng đang làm công việc tương tự. Từ vận động hiến đất mở đường, xóa nhà tạm, bảo vệ rừng đến giữ gìn an ninh trật tự, phát triển sản xuất, ở đâu cũng có dấu ấn của những “đầu tàu” nơi thôn, bản.

Hòa giải từ gốc, giữ bình yên từ bản

Cuộc sống cộng đồng khó tránh khỏi những va chạm. Một tranh chấp về ranh giới đất đai, một bất đồng liên quan đến nguồn nước, một vụ việc vật nuôi làm hư hại hoa màu... Nếu không được giải quyết kịp thời, những mâu thuẫn nhỏ có thể kéo dài, ảnh hưởng đến tình cảm giữa các gia đình.

Theo ông Lý Văn Trường, Phó Chủ tịch UBND xã Thượng Minh, nhờ tiếng nói có sức thuyết phục của người có uy tín, nhiều vụ việc phát sinh đã được giải quyết ngay từ cơ sở, hạn chế đơn thư và khiếu kiện kéo dài. Người có uy tín thường đến từng gia đình, lắng nghe các bên, phân tích bằng cả quy định pháp luật, phong tục và tình làng, nghĩa xóm.

Mục tiêu không chỉ là làm rõ đúng, sai. Điều quan trọng hơn là giúp các gia đình tìm được tiếng nói chung, giữ được mối quan hệ lâu dài trong cộng đồng. Khi mâu thuẫn được hóa giải từ gốc, sự bình yên của bản làng được bảo vệ.

Đội ngũ người có uy tín còn góp phần vận động nhân dân xóa bỏ hủ tục, xây dựng đời sống văn hóa, giữ gìn bản sắc dân tộc và nâng cao ý thức chấp hành pháp luật. Nhiều người đồng thời là những điển hình phát triển kinh tế. Bằng chính mô hình sản xuất của gia đình, họ truyền cảm hứng để bà con chuyển đổi cây trồng, vật nuôi, ứng dụng tiến bộ kỹ thuật và chủ động tìm hướng làm ăn mới.

Một mô hình thành công đôi khi có sức thuyết phục hơn nhiều lời tuyên truyền. Khi người dân nhìn thấy một gia đình trong bản có thu nhập ổn định từ trồng rừng, chăn nuôi hay cây dược liệu, họ sẽ thêm tự tin để học hỏi và làm theo.

Những năm gần đây, diện mạo vùng cao phía Bắc tỉnh Thái Nguyên đã có nhiều đổi thay. Đường giao thông được mở rộng đến các thôn, bản. Điện lưới quốc gia phủ khắp. Trường học, trạm y tế được đầu tư khang trang. Các chương trình mục tiêu quốc gia tạo thêm nguồn lực phát triển sản xuất, giảm nghèo và hoàn thiện hạ tầng.

Nhưng thay đổi quan trọng không chỉ nằm ở những công trình hữu hình. Sự chuyển biến còn thể hiện trong cách người dân nhìn nhận vai trò của chính mình. Từ tâm lý trông chờ, một bộ phận người dân đã chủ động bàn bạc, đóng góp, giám sát và trực tiếp thực hiện các công trình. Họ không còn chỉ là đối tượng thụ hưởng chính sách, mà trở thành chủ thể của quá trình phát triển.

Đường vào thôn Thiêng Điểm được bê tông hóa, tạo thuận lợi cho việc đi lại, thông thương hàng hóa của bà con.

Các phong trào “Toàn dân đoàn kết xây dựng nông thôn mới, đô thị văn minh”, “Ngày vì người nghèo”, bảo vệ môi trường, chăm lo an sinh xã hội, giữ gìn bản sắc văn hóa ngày càng đi vào chiều sâu. Khi một phong trào xuất phát từ nhu cầu thực tế và mang lại lợi ích thiết thực, người dân sẽ tự nguyện tham gia. Sự tự nguyện ấy chính là biểu hiện rõ ràng nhất của niềm tin. Đoàn kết được thử thách trong gian khó.

Tinh thần cộng đồng thường được nhìn thấy rõ nhất khi thiên tai xảy ra. Mỗi mùa mưa bão, khi sạt lở đất, cây đổ hoặc ngập úng đe dọa nhà cửa, lực lượng Quân đội, Công an, đoàn viên thanh niên, hội viên các đoàn thể và người dân lại cùng có mặt hỗ trợ di chuyển tài sản, dọn đất đá, dựng lại mái nhà; chuẩn bị lương thực cho những hộ bị ảnh hưởng...

Trong những thời khắc ấy, không còn ranh giới giữa nhiệm vụ của lực lượng chức năng và việc riêng của từng gia đình. Tất cả cùng chung mục tiêu bảo vệ tính mạng, tài sản và nhanh chóng ổn định cuộc sống cho người dân.

Những nghĩa cử trong gian khó đã trở thành hình ảnh đẹp, góp phần bồi đắp niềm tin của nhân dân đối với cấp ủy, chính quyền. Niềm tin không chỉ được tạo dựng qua những chủ trương đúng đắn, mà còn được hình thành từ sự có mặt kịp thời của cán bộ khi dân cần, từ những bàn tay cùng kéo một gia đình ra khỏi khó khăn.

Công an, cán bộ xã và nhân dân trong xã hỗ trợ người dân thôn Nà Khao khắc phục hậu quả mưa bão xảy ra tháng 4/2026.

Khơi dậy khát vọng vươn lên

Bước vào giai đoạn mới với mô hình chính quyền địa phương hai cấp, các xã vùng cao đứng trước nhiều thời cơ nhưng cũng đối diện không ít thách thức. Nhu cầu của người dân ngày càng cao, yêu cầu quản trị ngày càng lớn. Khoảng cách về hạ tầng, nguồn nhân lực và khả năng tiếp cận thị trường vẫn cần tiếp tục được thu hẹp.

Nguồn lực đầu tư của Nhà nước rất quan trọng, nhưng không thể thay thế nội lực trong nhân dân. Nội lực ấy là khát vọng làm giàu chính đáng trên mảnh đất quê hương, là tinh thần chủ động thay đổi phương thức sản xuất, áp dụng khoa học kỹ thuật, liên kết với hợp tác xã và doanh nghiệp để tìm đầu ra ổn định. Đó còn là ý thức bảo vệ rừng, gìn giữ môi trường sinh thái, phát huy bản sắc văn hóa và tương trợ lẫn nhau trong cộng đồng. Khi mỗi người dân nhận thức rõ trách nhiệm của mình đối với sự phát triển của địa phương, đại đoàn kết sẽ trở thành nguồn sức mạnh to lớn.

Để khơi dậy nguồn lực ấy, Mặt trận Tổ quốc và các tổ chức chính trị - xã hội cần tiếp tục đổi mới nội dung, phương thức hoạt động. Sự đổi mới trước hết phải bắt đầu từ việc gần dân và lắng nghe dân. Cán bộ Mặt trận phải kịp thời nắm bắt tâm tư, nguyện vọng, những vấn đề phát sinh tại cơ sở; phát huy vai trò giám sát, phản biện xã hội và bảo vệ quyền, lợi ích hợp pháp, chính đáng của Nhân dân.

Lãnh đạo xã Nghiên Loan kiểm tra thực tế cuộc sống của người dân tại khu vực nguy cơ sạt lở cao thôn Nặm Vằm.

Những mô hình hay, cách làm hiệu quả cần được nhân rộng. Những tập thể, cá nhân dám nghĩ, dám làm và có đóng góp cho cộng đồng cần được biểu dương kịp thời. Các địa phương cũng cần quan tâm đào tạo nguồn nhân lực; phát triển kinh tế gắn với lợi thế từng vùng; mở rộng liên kết sản xuất, phát triển sản phẩm OCOP, du lịch cộng đồng và thu hút doanh nghiệp đầu tư.

Đại đoàn kết sẽ bền vững khi người dân nhìn thấy cơ hội phát triển, được tham gia vào quá trình quyết định và được thụ hưởng thành quả một cách công bằng.

Nghị quyết Đại hội đại biểu Mặt trận Tổ quốc Việt Nam tỉnh Thái Nguyên lần thứ I, nhiệm kỳ 2025-2030 xác định tiếp tục phát huy vai trò nòng cốt chính trị của Mặt trận Tổ quốc các cấp trong xây dựng, củng cố khối đại đoàn kết toàn dân tộc. Nhân dân được xác định là trung tâm, chủ thể, mục tiêu và động lực của đổi mới trong hoạt động của hệ thống Mặt trận Tổ quốc, các tổ chức chính trị - xã hội và các tổ chức thành viên.

Mặt trận tiếp tục phát huy dân chủ, đại diện và bảo vệ quyền, lợi ích hợp pháp, chính đáng của nhân dân; nâng cao chất lượng giám sát, phản biện xã hội; tích cực tham gia xây dựng Đảng, chính quyền và hệ thống chính trị trong sạch, vững mạnh.

Đồng chí Đinh Quang Tuyên, Phó Bí thư Tỉnh ủy, Chủ tịch Ủy ban MTTQ tỉnh Thái Nguyên thăm mô hình thanh niên lập nghiệp ở xã Thượng Minh.

Đồng chí Đinh Quang Tuyên, Phó Bí thư Tỉnh ủy, Chủ tịch Ủy ban MTTQ tỉnh Thái Nguyên khẳng định, thực tiễn cho thấy, ở đâu Mặt trận làm tốt vai trò tập hợp, vận động và phát huy quyền làm chủ của Nhân dân, ở đó các phong trào thi đua yêu nước, xây dựng nông thôn mới, giảm nghèo và bảo đảm an sinh xã hội đều đạt kết quả tích cực.

Trong giai đoạn mới, xây dựng khối đại đoàn kết không thể chỉ dừng ở việc tập hợp lực lượng. Điều quan trọng hơn là tạo được sự đồng thuận xã hội, phát huy tinh thần đổi mới, sáng tạo và khơi dậy khát vọng phát triển quê hương. Đó là nền tảng để Thái Nguyên huy động mọi nguồn lực, tạo thế và lực mới, thực hiện thắng lợi các mục tiêu phát triển kinh tế - xã hội, hướng tới một tỉnh giàu mạnh, văn minh và phát triển bền vững.

Từ những con đường mới mở, những mái nhà mới dựng đến các mô hình kinh tế mang lại thu nhập ổn định, sức mạnh đại đoàn kết đang hiện diện trong từng đổi thay của vùng cao phía Bắc tỉnh Thái Nguyên. Đó là phần đất một gia đình sẵn sàng nhường lại cho công trình chung; là ngày công của người hàng xóm góp vào căn nhà mới; là con bê giống được trao cho một hộ nghèo; là tiếng nói của người có uy tín giúp hóa giải bất đồng; là những bàn tay cùng dọn đất đá sau một trận mưa lũ...

Đại đoàn kết chưa bao giờ chỉ là một khẩu hiệu, mà là những việc làm cụ thể, những tấm lòng sẻ chia và niềm tin được bồi đắp qua năm tháng. Từ mạch nguồn ấy, những bản làng vùng cao đang viết tiếp câu chuyện phát triển mới: Khang trang hơn, văn minh hơn, đời sống người dân ngày càng ấm no hơn nhưng vẫn giữ được hồn cốt văn hóa của mình. Và trên hành trình ấy, lòng dân chính là nguồn sức mạnh bền bỉ nhất.

(Hết)