Màn đối đáp của 2 cựu cán bộ Hải quan liên quan đến 1,5 tỷ đồng nhận hối lộ

Ngày 28/7, TAND TP Hà Nội tiếp tục phiên tòa hình sự sơ thẩm xét xử vụ án "Sản xuất, buôn bán hàng giả là lương thực, thực phẩm, phụ gia thực phẩm", "Vi phạm quy định về kế toán gây hậu quả nghiêm trọng", "Đưa hối lộ", "Nhận hối lộ" và "Cố ý làm lộ bí mật công tác" xảy ra tại Công ty cổ phần Dược phẩm MediPhar và các đơn vị, tổ chức liên quan.

Khai tại tòa, bị cáo Nguyễn Năng Mạnh (cựu Chủ tịch HĐQT Công ty MediUSA, Giám đốc Công ty MegaPharco, Phó giám đốc Công ty MediPhar, cổ đông sáng lập Công ty Hùng Phương) cho biết sự việc diễn ra năm 2023 với lô hàng 4 loại nguyên liệu có giá trị gần 20 tỷ đồng từng nhập rất nhiều lần. Hàng về cảng nhưng bị tạm dừng thông quan và bị để bên ngoài quá lâu.

Bị cáo Nguyễn Năng Mạnh (đứng) tại phiên tòa.

Mạnh khai theo quy trình, Mạnh đã gửi nhiều công văn đi các đơn vị thuộc Bộ Y tế, Cục Hải quan nhưng không được phản hồi, hoặc phản hồi chung chung. Do sốt ruột nên qua quan hệ xã hội, Mạnh xin gặp bị cáo Nguyễn Hữu Tuân, khi đó là Phó trưởng Phòng thuộc Cục Giám sát quản lý về Hải quan để nhờ "tác động".

2 ngày sau, Mạnh và Tuân nói chuyện trên ôtô. Tuân cho Mạnh biết, 2 loại nguyên liệu liên quan đến công ty của Mạnh phải có công văn của Bộ Y tế mới thông quan được.

Khi đó, Mạnh hỏi Tuân "phải bồi dưỡng thế nào?", thì Tuân nói "tầm tỷ rưỡi". Mạnh đưa trước cho Tuân 300 triệu đồng trên ôtô chỉ có 2 người. Một tuần sau, Tuân báo cho Mạnh biết, đã xin được "Tờ A4 có đóng dấu đỏ của Bộ Y tế hướng dẫn cho thông quan". Hôm đó, Mạnh đưa nốt cho Tuân 1,2 tỷ đồng theo cam kết.

Sau khi nhân viên của Mạnh mang "Tờ A4 có dấu đỏ của Bộ Y tế" xuống Cục Hải quan, lô hàng nguyên liệu trị giá 20 tỷ đồng của Công ty MediUSA đã được đưa về kho.

Bị cáo Nguyễn Hữu Tuân (giữa).

Khai tại tòa, bị cáo Tuân xác nhận lời khai của bị cáo Mạnh là đúng. Tuy nhiên, bị cáo Tuân cho rằng, số tiền 1,5 tỷ đồng đã nhận từ Mạnh không phải Tuân là người đưa ra mức giá mà chính Mạnh đưa ra.

Tuân khai, khi được Mạnh nhờ nhưng bị cáo không phụ trách mảng này nên phải gặp bị cáo Nguyễn Thế Việt, khi đó là Phó Cục trưởng Cục Giám sát quản lý về Hải quan để hỏi.

Lúc đó, Việt nói có khả năng giải quyết được nhưng phải gặp doanh nghiệp xem muốn thế nào, ý là doanh nghiệp định chi bao nhiêu tiền. Tuân trao đổi với Mạnh và được Mạnh hứa chi 1,5 tỷ đồng. Thế nhưng, Tuân nói dối với Việt rằng, doanh nghiệp muốn đưa 800 triệu đồng. Số tiền còn lại 700 triệu đồng, Tuân định hưởng riêng.

Ngoài số tiền 1,5 tỷ đồng đã nhận từ Mạnh, Tuân còn xin thêm Việt 100 triệu đồng gọi là "phí môi giới". Do đó, cơ quan tố tụng xác định tổng số tiền Tuân hưởng lợi bất hợp pháp là 800 triệu đồng từ việc "chạy giấy tờ thông quan".

Trước khi dừng lời, bị cáo Tuân nhận thức được nghĩa vụ của cán bộ hải quan là phải tạo điều kiện cho doanh nghiệp thông quan thuận lợi. Tuy nhiên, bị cáo đã sai lầm về nhận thức nên rất ăn năn. Bị cáo Tuân đã hoàn trả toàn bộ 800 triệu đồng đã nhận.

Bị cáo Nguyễn Thế Việt.

Khai trước tòa, bị cáo Nguyễn Thế Việt (cựu Phó Cục trưởng Cục Giám sát quản lý về Hải quan) cho rằng việc làm của bị cáo chỉ là giúp doanh nghiệp của bị cáo Mạnh tháo gỡ khó khăn, vì nhận ra được quy định chồng chéo, phi lý. "Mọi việc bị cáo làm chỉ là tư vấn nghiệp vụ và số tiền nhận được là quà cảm ơn sau khi các vướng mắc đã được giải quyết bằng các văn bản hành chính đúng quy định", Việt biện minh.

"Nếu không có tiền từ doanh nghiệp của Mạnh đưa, thì bị cáo có thực hiện trách nhiệm tháo gỡ khó khăn cho doanh nghiệp không?", chủ tọa truy vấn tiếp bị cáo Việt. Việt trả lời: "Bị cáo vẫn sẽ làm". Chủ tọa tiếp tục: "Bị cáo làm vì biết sẽ nhận được 800 triệu đồng từ doanh nghiệp của Mạnh đúng không?"…

Chủ tọa nhấn mạnh, theo quy định của pháp luật, đối với cán bộ, việc nhận quà cáp, tiền bạc liên quan phạm vi quản lý của mình đều là vi phạm pháp luật. Không có khái niệm, "quà cảm ơn lên tới hàng trăm triệu đồng cho một văn bản hành chính".