Màn đón ông Trump ở sân bay của Trung Quốc gửi thông điệp gì?

Tối 13/5, Tổng thống Mỹ Donald Trump đã tới Bắc Kinh trong chuyến thăm cấp nhà nước, nơi ông được chào đón bằng nghi thức trang trọng với ban quân nhạc, đội danh dự, hàng trăm thanh thiếu niên Trung Quốc cầm cờ và sự hiện diện của Phó Chủ tịch Trung Quốc Hàn Chính tại sân bay.

Tổng thống Mỹ Donald Trump đi cùng Phó Chủ tịch Trung Quốc Hàn Chính trong lễ đón tiếp tại Sân bay Quốc tế Thủ đô Bắc Kinh (Trung Quốc) ngày 13/5. Ảnh: Reuters.

Những màn đón tiếp được Bắc Kinh dàn dựng kỹ lưỡng dành cho lãnh đạo nước ngoài từ lâu được xem là tín hiệu phản ánh thái độ của Trung Quốc đối với từng chuyến thăm. Có thời điểm Bắc Kinh chỉ cử quan chức cấp thấp để thể hiện sự lạnh nhạt hoặc bất mãn. Nhưng cũng có khi họ điều động nhân vật cấp cao, có ảnh hưởng lớn để phát đi thông điệp coi trọng đặc biệt.

Lần này, Trung Quốc lựa chọn một nhân vật giữ vị trí cao nhưng chủ yếu mang tính nghi lễ, động thái được cho là hàm chứa nhiều tầng ý nghĩa ngoại giao, theo New York Times.

Trung Quốc trải thảm đỏ đón ông Trump tại sân bay Bắc Kinh Tối 13/5, Tổng thống Mỹ Donald Trump được chào đón trọng thể tại sân bay Bắc Kinh với thảm đỏ, hàng trăm người vẫy cờ hô khẩu hiệu "chào mừng" cùng đội nghi lễ trang trọng.

Thông điệp của Trung Quốc

Trên cương vị phó chủ tịch, ông Hàn Chính thường xuất hiện tại các sự kiện ngoại giao mang tính nghi lễ như lễ đăng quang của Quốc vương Charles III ở Anh hay lễ nhậm chức nhiệm kỳ hai của ông Trump.

Việc lựa chọn ông Hàn cũng được xem là tín hiệu cho thấy Bắc Kinh đang tiếp cận chuyến thăm của lãnh đạo nền kinh tế số một thế giới theo cách khác trước. Theo đó, ông Trump vẫn được tiếp đón với đầy đủ nghi thức cấp nhà nước, nhưng không nhận sự ưu ái vượt trội so với các nguyên thủ khác.

“Trong ngoại giao Trung Quốc, nghi thức chính là thông điệp, đặc biệt trong các chuyến thăm cấp nhà nước”, ông Evan Medeiros, giáo sư nghiên cứu châu Á tại Đại học Georgetown và cựu cố vấn châu Á dưới thời Tổng thống Barack Obama, nhận xét. “Lễ đón tại sân bay là cột mốc đầu tiên trong trò chơi nghi thức, nơi Trung Quốc phát tín hiệu về mức độ tôn trọng dành cho đối tác”.

Một số chuyên gia cho rằng sự xuất hiện của ông Hàn Chính là bước giảm nhẹ về mặt nghi thức so với chuyến thăm của ông Trump năm 2017. Khi đó, ông Trump được đón tiếp bởi Dương Khiết Trì - nhà ngoại giao hàng đầu Trung Quốc và là ủy viên Bộ Chính trị.

Tân Hoa Xã khi ấy mô tả sự hiện diện của nhân vật “hạng nặng” này là minh chứng cho “tầm quan trọng mà Trung Quốc dành cho cuộc gặp giữa hai nhà lãnh đạo”.

“Nếu Bắc Kinh cử một ủy viên Bộ Chính trị ra sân bay, điều đó có nghĩa họ thực sự xem đây là vị khách quan trọng nhất”, ông Wei-Feng Tzeng, nhà nghiên cứu tại Đại học Chính trị Quốc gia ở Đài Bắc, nhận định.

Những biến số lịch sử

Dù vậy, các tổng thống Mỹ gần đây vẫn được Trung Quốc tiếp đón ở cấp cao hơn so với nhiều lãnh đạo khác được xem là thân cận với Bắc Kinh.

Các nhân vật đón các Tổng thống Mỹ tại sân bay trong những chuyến công du Trung Quốc trước đó. Ảnh: New York Times.

Trung Quốc trước đây cũng từng nhiều lần điều chỉnh tinh tế nghi thức ngoại giao để phát đi thông điệp chính trị. Năm 2014, khi ông Obama thăm Bắc Kinh trong bối cảnh Mỹ thúc đẩy chiến lược “xoay trục sang châu Á” nhằm củng cố liên minh để kiềm chế Trung Quốc, ông chỉ được Ngoại trưởng Vương Nghị ra sân bay đón theo nghi thức tiêu chuẩn cấp bộ.

Trong khi đó, vào năm 2009, khi ông Obama trở thành tổng thống Mỹ đầu tiên thăm Trung Quốc ngay trong năm đầu nhiệm kỳ, chính ông Tập Cận Bình, khi đó là Phó Chủ tịch Trung Quốc và thành viên Ban Thường vụ Bộ Chính trị, đã trực tiếp ra đón.

Thời điểm ấy, ông Tập đã được xem là người kế nhiệm nhiều khả năng nhất của cựu Chủ tịch Hồ Cẩm Đào.