Màn trình diễn trên không chào mừng Chủ tịch Tập Cận Bình thăm Mỹ

Tân Hoa xã ngày 23/9 đưa tin Chủ tịch Tập Cận Bình và phu nhân Bành Lệ Viên đã rời Bắc Kinh, bắt đầu chuyến thăm cấp nhà nước tới Mỹ theo lời mời của Tổng thống Donald Trump từ ngày 23-25/9.

Tháp tùng nhà lãnh đạo Trung Quốc có Chủ nhiệm Văn phòng Trung ương Thái Kỳ, Ngoại trưởng Vương Nghị cùng đoàn đại biểu cấp cao.

Đây là chuyến thăm cấp độ cao nhất trong hệ thống nghi thức đối ngoại của Mỹ, bao gồm lễ đón chính thức, đội danh dự, 21 phát đại bác chào mừng cùng các hoạt động ngoại giao tại Nhà Trắng, theo CNA.

Theo lịch trình, chiều thứ tư (23/9 giờ Mỹ), Tổng thống Trump trực tiếp tới Căn cứ quân sự liên hợp Andrews để đón Chủ tịch Tập Cận Bình và phu nhân Bành Lệ Viên. Việc Tổng thống Trump trực tiếp tới sân bay quân sự đón người đồng cấp Trung Quốc được xem là một cử chỉ hiếm thấy, bởi các tổng thống Mỹ thường không trực tiếp ra sân bay đón nguyên thủ nước ngoài.

Tổng thống Mỹ Donald Trump và Đệ nhất phu nhân Melania Trump chụp ảnh cùng Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình và phu nhân Bành Lệ Viên tại khu nghỉ dưỡng Mar-a-Lago ở Palm Beach, Florida (Mỹ) vào ngày 6/4/2017. Ảnh: CNN.

Lễ đón chính thức sẽ diễn ra vào sáng 24/9 tại Nhà Trắng, đánh dấu chuyến thăm cấp nhà nước đầu tiên của Chủ tịch Tập Cận Bình tới Mỹ kể từ năm 2015.

Chương trình được tổ chức tại nhiều khu vực trong khuôn viên Nhà Trắng, từ Bãi cỏ phía Nam đến tầng chính và Vườn Hồng. Tham gia nghi lễ có 479 quân nhân thuộc các quân chủng của quân đội Mỹ, cùng màn bay của một máy bay ném bom B-2 Spirit và 4 tiêm kích F-22 Raptor, theo thông tin từ Nhà Trắng.

Lễ đón cũng có sự góp mặt của Đội biểu diễn Silent Drill Platoon của Thủy quân lục chiến Mỹ, ban nhạc Old Guard Fife and Drum Corps cùng một số đơn vị quân nhạc khác.

Tối cùng ngày, Tổng thống Trump chủ trì tiệc quốc yến chào mừng đoàn đại biểu Trung Quốc.

Công tác chuẩn bị phản ánh sự coi trọng của cả hai bên đối với các quy chuẩn lễ nghi và thông điệp tôn trọng lẫn nhau. Trước đó, đại diện hai nước đã trải qua nhiều tuần thảo luận chi tiết về lịch trình cũng như hình thức đón tiếp.

Các nhân viên Nhà Trắng và đội danh dự quân đội Mỹ diễn tập nghi thức đón tiếp trước chuyến thăm cấp nhà nước của Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình. Ảnh: Reuters.

Một số nghi thức tại Nhà Trắng được chuẩn bị theo cách tương đồng với lễ đón trọng thể mà Trung Quốc dành cho Tổng thống Trump tại Bắc Kinh hồi tháng 5. Một quan chức cấp cao Nhà Trắng cho biết Washington mong muốn duy trì bầu không khí trao đổi tích cực, tạo nền tảng để quan hệ song phương giữ nhịp ổn định trong giai đoạn tới.

Tìm kiếm 'hàng rào an toàn' cho AI

Bên cạnh các hoạt động đón tiếp, chuyến thăm của ông Tập cũng tạo thêm không gian để lãnh đạo Mỹ và Trung Quốc trao đổi về những vấn đề cùng quan tâm, trong đó có kinh tế, thương mại, công nghệ và một số vấn đề quốc tế cùng quan tâm. Hai bên đang tìm cách củng cố các kênh liên lạc và duy trì môi trường đối thoại ổn định, theo Bloomberg.

Trong lĩnh vực trí tuệ nhân tạo (AI), cả Washington và Bắc Kinh đều coi AI là một lĩnh vực công nghệ quan trọng, đồng thời tìm kiếm cơ chế phù hợp nhằm kiểm soát các rủi ro phát sinh.

Sự phát triển nhanh chóng của AI đã biến lĩnh vực này thành tâm điểm cạnh tranh giữa hai nền kinh tế lớn nhất thế giới. Trung Quốc tiếp tục tăng đầu tư và phát triển năng lực AI, trong khi Mỹ đẩy mạnh đầu tư và các chính sách nhằm duy trì lợi thế trong lĩnh vực này. Dù vậy, đi đôi với mục tiêu đổi mới, cả hai chính phủ bắt đầu chú trọng hơn đến các biện pháp nâng cao an toàn và giảm thiểu tác động tiêu cực từ công nghệ mới.

Phó Thủ tướng Trung Quốc Lập Phong và Bộ trưởng Tài chính Mỹ Scott Bessent gặp nhau tại thành phố New York, Mỹ ngày 20/9. Ảnh: Reuters.

Theo Bloomberg, hội nghị thượng đỉnh lần này mở ra cơ hội để hai nước thảo luận sâu hơn về các khía cạnh cụ thể của an toàn AI. Tại cuộc họp chuẩn bị hôm Chủ nhật, Bộ trưởng Tài chính Scott Bessent và Đại diện Thương mại Mỹ Jamieson Greer đã làm việc với Phó Thủ tướng Trung Quốc Hà Lập Phong và đạt được những trao đổi tích cực về thương mại và AI.

Phía Mỹ đã đề xuất một cơ chế để hai bên thông báo cho nhau về những sự cố AI đáng kể có thể ảnh hưởng đến an ninh quốc gia.

Dù còn khác biệt về cách tiếp cận, an toàn công nghệ có thể trở thành một trong những lĩnh vực duy trì được đối thoại giữa hai nước.

Vị thế khác

Khi ông Tập tới Washington trong tuần này, ông đang ở vị thế hoàn toàn khác so với lần gần nhất ông gặp ông Trump tại Mỹ cách đây gần một thập niên.

Các công ty AI hàng đầu ở Mỹ và Trung Quốc ngày càng sử dụng những mô hình tiên tiến để huấn luyện AI. Ảnh: Economist.

So với năm 2017, Trung Quốc hiện có quy mô kinh tế lớn hơn, năng lực công nghệ và sản xuất được mở rộng, đồng thời giữ vai trò đáng kể hơn trong nhiều chuỗi cung ứng toàn cầu, theo CNN.

Nền kinh tế lớn thứ hai thế giới theo GDP đã phát triển mạnh trong nhiều lĩnh vực công nghệ. Nhân lực công nghệ trong nước đang thúc đẩy các mô hình trí tuệ nhân tạo (AI) của Trung Quốc ngày càng tiến gần tới nhóm công nghệ tiên tiến trên thế giới.

Các doanh nghiệp vũ trụ Trung Quốc cũng đang phát triển tên lửa có khả năng tái sử dụng, trong khi nhiều công ty hoạt động trong các lĩnh vực năng lượng, AI, robot và chip đã ghi nhận những đợt chào bán cổ phiếu đáng chú ý trong năm qua.

Trung Quốc đồng thời duy trì năng lực sản xuất quy mô lớn. Năm 2025, Trung Quốc ghi nhận thặng dư thương mại hàng hóa toàn cầu gần 1.200 tỷ USD. Xuất khẩu xe điện, tấm pin mặt trời và nhiều sản phẩm công nghệ góp phần vào đà tăng xuất khẩu của nước này.

Một yếu tố khác được quan tâm là vị trí của Trung Quốc trong chuỗi cung ứng một số nguyên liệu và sản phẩm quan trọng, đặc biệt là đất hiếm. Đây là lĩnh vực có ý nghĩa đối với nhiều ngành công nghiệp công nghệ cao và là một trong những nội dung được chú ý trong quan hệ kinh tế Mỹ - Trung.

Nhờ kiểm soát nguồn cung đất hiếm, Trung Quốc đang phát huy đòn bẩy kinh tế "ở quy mô lớn và với tốc độ nhanh", theo nhận định của Giáo sư Evan Medeiros từ Đại học Georgetown. Ảnh: Reuters.

Những thay đổi trên là kết quả của quá trình Trung Quốc đầu tư lớn cho phát triển công nghệ trong nước. Bắc Kinh dành nguồn lực đáng kể cho các lĩnh vực như robot, AI, công nghệ sinh học, công nghệ vũ trụ, năng lượng mới và chip, đồng thời thúc đẩy việc đưa các công nghệ này vào sản xuất công nghiệp.

Quá trình này cũng được thể hiện qua trường hợp Huawei. Tập đoàn công nghệ Trung Quốc cho biết sẽ đẩy sớm lịch ra mắt các chip Ascend 960DT và 960PR trong năm 2027.

Theo các chuyên gia, những thay đổi về công nghệ và năng lực sản xuất đang trở thành một phần quan trọng trong quan hệ kinh tế giữa hai nước.

Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình tiếp Tổng thống Mỹ Donald Trump trong chuyến thăm Trung Quốc hồi tháng 5. Ảnh: Tân Hoa Xã.

Bên cạnh các vấn đề kinh tế và công nghệ, quan hệ Mỹ - Trung còn gắn với nhiều vấn đề quốc tế khác. Trung Quốc đang duy trì quan hệ với nhiều đối tác tại châu Á, Trung Đông và các khu vực khác, trong khi Mỹ cũng tiếp tục thúc đẩy các chương trình hợp tác và chính sách của mình trên phạm vi toàn cầu.

Kurt Tong, đối tác điều hành của công ty tư vấn The Asia Group và từng là Tổng lãnh sự Mỹ tại Hong Kong, nhận định rằng trong quan hệ kinh tế Mỹ - Trung, cả hai bên đều có những lợi ích chung và riêng.

“Trong lĩnh vực kinh tế, hai bên đều nắm giữ những lợi thế và đòn bẩy quan trọng, tạo nên một thế cân bằng tương đối”, ông Tong nhận định.

Theo ông, điều này khiến cả Washington và Bắc Kinh có thêm động lực để duy trì đối thoại và tránh những bước đi có thể gây tổn hại cho chính nền kinh tế của mình.