'Mắt thần' AI: Đột phá minh bạch và kỷ cương giao thông Thủ đô

Công nghệ là "lời giải" cho bài toán ý thức

Trong lộ trình xây dựng đô thị thông minh, Hà Nội đang đẩy mạnh ứng dụng khoa học kỹ thuật để nâng cao năng lực quản lý trật tự an toàn giao thông. Hiện nay, Công an thành phố vận hành hệ thống 1.837 camera AI, thực hiện giám sát liên tục 24/24 giờ.

Hệ thống tự động phát hiện, phân tích và ghi nhận các hành vi vi phạm như vượt đèn đỏ, đi sai làn, dừng đỗ trái phép, hỗ trợ lực lượng chức năng tại hiện trường thông qua cơ chế giám sát bằng dữ liệu hình ảnh và video trung thực.

Hệ thống camera AI hỗ trợ theo dõi tình hình giao thông 24/24 theo thời gian thực. Ảnh PV

Trao đổi về hiệu quả của hệ thống, Trung tá Đào Việt Long, Phó Trưởng phòng Cảnh sát giao thông (CSGT) - Công an thành phố Hà Nội nhận định, khi người dân nhận thức được sự hiện diện của "mắt thần", ý thức tự giác đã có chuyển biến rõ rệt; đa số người lái xe hình thành thói quen tuân thủ luật pháp như một nhu cầu tự thân để bảo vệ an toàn cho chính mình và cộng đồng. Điều này tạo ra cơ chế giám sát khách quan, nơi mọi vi phạm đều được lưu lại bằng dữ liệu cụ thể.

Sự hiện diện của camera AI đóng vai trò thay đổi phương thức quản lý từ thủ công sang tự động hóa. Trước đây, công tác xử lý trực tiếp gặp không ít khó khăn do phương tiện vi phạm thường dừng, đỗ trong thời gian ngắn, di chuyển ngay khi thấy lực lượng chức năng, hoặc vi phạm vào các khung giờ cao điểm có mật độ phương tiện lớn gây áp lực cho lực lượng làm nhiệm vụ.

Thông qua hệ thống camera AI, các hành vi dừng, đỗ sai quy định được ghi nhận liên tục 24/24h. Hình ảnh vi phạm được tự động thu thập, trích xuất biển số, lưu trữ dữ liệu, phục vụ công tác xác minh, hoàn thiện hồ sơ và xử lý theo hình thức “phạt nguội”.

Cách làm này giúp khắc phục tình trạng vi phạm tái diễn, giảm áp lực cho lực lượng trực tiếp trên đường, đồng thời bảo đảm tính khách quan, chính xác.

Không chỉ dừng lại ở việc xử phạt, hệ thống camera AI còn là hạt nhân trong công tác điều hành giao thông thông minh. Hiện tại, Công an thành phố Hà Nội đang vận hành 1.837 camera AI kết nối trực tiếp với hệ thống đèn tín hiệu tại 195 nút giao trọng điểm, thực hiện điều hành theo thời gian thực.

Lực lượng CSGT tập trung khai thác hệ thống để xử lý các hành vi là nguyên nhân trực tiếp gây ùn tắc như: Dừng, đỗ sai quy định; không chấp hành tín hiệu đèn; dừng xe quá vạch; không đội mũ bảo hiểm. Đồng thời, các hành vi lấn chiếm lòng đường, vỉa hè cũng được nhận diện để xử lý, góp phần bảo đảm trật tự đô thị.

Camera ghi nhận trường hợp ô tô dừng, đỗ sai quy định. Ảnh PV

Về hiệu quả thực tế trên các tuyến đường, Trung tá Vương Đăng Cường, Đội trưởng Đội CSGT đường bộ số 7 cho rằng, trên các tuyến đường như Nguyễn Trãi hay Trần Phú, từ khi có hệ thống camera AI, công tác xử lý hành vi lấn làn, dừng đỗ sai quy định đạt hiệu quả hơn. Hình ảnh vi phạm được gửi thẳng về hệ thống xử lý, giúp chiến sĩ tập trung phân luồng, giảm thiểu ùn tắc mà không cần dừng xe trực tiếp quá nhiều, tránh gây thêm cản trở dòng phương tiện.

Tối ưu hóa điều hành và khơi thông các "điểm nghẽn"

Trong công tác chuyển đổi số, quy trình xử lý vi phạm hiện được thực hiện khép kín: Từ phát hiện qua camera, xác minh, lập hồ sơ điện tử đến gửi thông báo và xử lý trực tuyến.

Người dân có thể tra cứu, xác nhận và nộp phạt qua ứng dụng iHanoi mà không cần đến cơ quan Công an. Dữ liệu vi phạm được đồng bộ, liên thông giữa các hệ thống, bảo đảm chính xác, minh bạch.

Ngoài ra, hình ảnh từ camera AI còn cung cấp dữ liệu phục vụ công tác điều tra, hỗ trợ tìm kiếm người đi lạc, thiết lập “làn sóng xanh” cho xe cấp cứu và hỗ trợ điều hành tại các điểm có nguy cơ ùn tắc, ngập úng.

Ý thức chấp hành pháp luật của người dân được nâng lên rõ rệt, hạn chế rất nhiều tình trạng vi phạm TTATGT. Ảnh PV

Hệ thống camera AI còn hỗ trợ đắc lực cho công tác bảo đảm trật tự giao thông, an ninh và vệ sinh môi trường. Sự minh bạch này nhận được sự đồng thuận từ xã hội.

Anh Nguyễn Văn Nam (trú tại phường Hà Đông) cho biết: "Với hình ảnh trích xuất rõ nét từ camera, mọi việc đều minh bạch. Tôi ủng hộ hình thức phạt nguội này vì tạo ra sự công bằng. Khi biết có hệ thống tự động giám sát, người tham gia giao thông sẽ tự giác chấp hành hơn".

Số liệu thống kê tuần từ ngày 15-4 đến 21-4-2026 khẳng định tính quyết liệt của lực lượng chức năng. Toàn thành phố đã phát hiện, xử lý 1.134 trường hợp dừng đỗ xe sai quy định, phạt tiền ước tính 788 triệu đồng, tạm giữ 1.035 bộ giấy tờ và trừ điểm GPLX 6 trường hợp.

Việc tập trung khai thác tối đa hiệu quả hệ thống camera AI đã và đang giúp xử lý dứt điểm các hành vi vi phạm, giải quyết các "điểm nghẽn" giao thông, đặc biệt là tình trạng dừng, đỗ xe không đúng quy định trên các tuyến phố trọng điểm như: Trần Duy Hưng, Nguyễn Chí Thanh, Kim Mã, Giải Phóng, Lê Duẩn, Tràng Tiền, Hàng Khay, Điện Biên Phủ, Trần Hưng Đạo, Tây Sơn...

Theo lộ trình, trong tháng 7-2026, Công an Thành phố sẽ vận hành thêm 2.460 camera AI, hướng tới phủ sóng mạng lưới camera thông minh trên toàn địa bàn.