Matt Freese, từ giảng đường Harvard tới khung thành đội tuyển Mỹ

Một người con “lạc điệu”

Khi đội tuyển Mỹ đang bay cao ở World Cup 2026 với ngôi đầu bảng D và tấm vé vào vòng 1/16, một trong những câu chuyện đặc biệt nhất lại không thuộc về những bàn thắng hay các ngôi sao tấn công. Nó nằm trong khung gỗ, nơi Matt Freese đang đứng.

Matt Freese đang là thủ thành số một của đội tuyển Mỹ tại World Cup 2026.

Ở tuổi 27, Freese trở thành thủ môn số một của đội tuyển Mỹ trong năm diễn ra World Cup. Đó là thành quả của nhiều năm bền bỉ theo đuổi giấc mơ, nhưng cũng là cái kết đẹp cho một hành trình từng khiến anh phải đi ngược lại mong muốn của người cha.

Người cha ấy là Andrew Freese, một bác sĩ phẫu thuật thần kinh nổi tiếng tại Philadelphia. Trong mắt đồng nghiệp và bệnh nhân, ông là nhà khoa học tiên phong, người từng tham gia những nghiên cứu đột phá về liệu pháp gene trong điều trị các bệnh thần kinh. Trong mắt Matt, ông là một người cha xuất chúng, tận tụy và dành trọn cuộc đời cho việc cứu người.

Gia đình Freese vốn mang đậm truyền thống học thuật. Cha mẹ của Andrew Freese đều là nhà khoa học. Chị gái ông là giáo sư vật lý nghiên cứu khoa học vũ trụ. Những câu chuyện trên bàn ăn của gia đình thường xoay quanh nghiên cứu, y học, thiên văn và những khám phá mới.

Matt Freese và mẹ, người có ảnh hưởng cực lớn đến sự nghiệp của anh.

Trong môi trường ấy, việc con cái trở thành bác sĩ, nhà nghiên cứu hay giáo sư gần như là điều tự nhiên. Vậy nhưng, Matt lại khác. Là con út trong 4 anh chị em, cậu bé Matt luôn nổi bật bởi nguồn năng lượng dồi dào và tính cách hướng ngoại. Trong khi các anh chị say mê sách vở, cậu thích chạy nhảy, chơi thể thao và gây tiếng cười.

“Tôi là người lạc điệu trong gia đình”, Freese từng tự nhận như vậy. Nhưng nếu nhìn kỹ hơn, sự khác biệt ấy không hoàn toàn chính xác. Bởi Matt cũng mang trong mình tinh thần làm việc nghiêm túc giống cha. Chỉ có điều, nơi anh muốn thể hiện điều đó không phải phòng thí nghiệm hay bệnh viện, mà là sân bóng.

Một người mẹ tuyệt vời

Tuổi thơ của Matt Freese gắn với nhiều lần chuyển nhà theo công việc của cha. Gia đình từng sống ở Philadelphia, Minneapolis rồi South Carolina trước khi trở lại Philadelphia. Mỗi lần thay đổi môi trường sống, bóng đá lại trở thành cây cầu giúp cậu bé Matt kết bạn.

Niềm đam mê với vị trí thủ môn đến khá tình cờ. Khi sống tại South Carolina, Matt thần tượng một người hàng xóm lớn tuổi chơi ở vị trí này. Từ đó, cậu bắt đầu lao vào tập luyện. Người anh trai Jack trở thành “máy bắn bóng”, liên tục sút hàng trăm cú mỗi ngày để cậu em tập phản xạ.

Tài năng của Matt sớm bộc lộ, nhưng ngay cả những người thân nhất cũng không thể hình dung rằng cậu bé ấy sau này sẽ đứng trong khung thành đội tuyển quốc gia.

Gia đình Freese không chỉ thông minh mà còn rất giàu tố chất thể thao. Các anh chị của Matt đều chơi thể thao ở trình độ cao. Bản thân anh từng là tay trống trong ban nhạc jazz của trường, đồng thời phá kỷ lục chạy 200 mét và 300 mét vượt rào ở cấp trung học.

Thế nhưng, bóng đá mới là nơi anh dành nhiều thời gian nhất.

Mỗi sáng từ khi còn là thiếu niên, Matt thường nhờ mẹ đưa đến trường từ 5 giờ sáng để tập riêng. Anh ăn sáng bằng những hộp trứng lớn mang theo, tập gym, tập bắt bóng rồi mới bắt đầu giờ học.

Người luôn đồng hành với Matt trong những buổi sáng như thế là mẹ anh, bà Marcia Geary Wolicki. Nếu Andrew Freese đại diện cho kỳ vọng học thuật, thì mẹ Matt lại là người âm thầm nâng đỡ giấc mơ bóng đá của con trai.

Sau khi cha mẹ ly hôn khi Matt lên 8 tuổi, bà trở thành người trực tiếp chăm sóc các con. Bà đưa đón Matt đến sân tập, động viên anh trong những giai đoạn khó khăn và tin rằng niềm đam mê ấy xứng đáng được theo đuổi.

Sự ủng hộ ấy đặc biệt quan trọng bởi ở phía bên kia, người cha vẫn mang nhiều băn khoăn.

Một “lộ trình kép” đầy nỗ lực

Theo Matt, cha anh không coi thể thao chuyên nghiệp là một nghề nghiệp mang lại nhiều giá trị xã hội. Trong suy nghĩ của một bác sĩ dành cả đời cứu người, bóng đá đôi khi mang dáng dấp của một lựa chọn quá cá nhân.

Ông không phản đối gay gắt, nhưng cũng không hoàn toàn đồng tình. Có lẽ vì thế mà khi đến tuổi đại học, Matt đã chọn một giải pháp dung hòa. Anh vào học tại Đại học Harvard, ngôi trường danh giá mà cha và anh trai từng theo học.

Đó vừa là môi trường học thuật hàng đầu nước Mỹ, vừa cho phép anh tiếp tục chơi bóng ở cấp đại học. Nhìn lại, Freese thừa nhận quyết định ấy phần nào xuất phát từ mong muốn làm cha tự hào.

Anh dự định học song ngành kinh tế và khoa học máy tính. Anh tham gia các hội nhóm sinh viên, làm hướng dẫn viên giới thiệu trường và sống như một sinh viên Harvard điển hình. Nhưng càng học, giấc mơ bóng đá càng lớn dần.

Năm 2018, sau ba học kỳ, Matt đưa ra quyết định khiến cuộc đời rẽ sang hướng khác: rời Harvard để ký hợp đồng chuyên nghiệp với đội bóng Philadelphia Union.

Đó là khoảnh khắc không dễ dàng. Anh hiểu cha mình thất vọng. Anh hiểu lựa chọn ấy đồng nghĩa với việc từ bỏ con đường mà nhiều người trong gia đình đã đi qua. Và anh cũng hiểu rằng tương lai phía trước hoàn toàn không được bảo đảm.

Một thủ môn trẻ bước vào môi trường bóng đá chuyên nghiệp không hề có chỗ đứng chắc chắn. Không ai biết liệu anh có thành công hay không. Nhưng Matt vẫn chọn bước đi đó. Và, điều đáng nói là anh không bao giờ từ bỏ việc học.

Trong quãng thời gian thi đấu chuyên nghiệp, Freese vẫn tìm cách duy trì đời sống học thuật. Anh chủ động liên hệ với các giáo sư tại Trường Kinh doanh Wharton để xin dự thính các lớp học. Anh tham gia những buổi giảng buổi tối chỉ vì muốn tiếp tục học hỏi.

Sau một năm, Matt quay lại Harvard. Không phải với tư cách sinh viên toàn thời gian, mà là một cầu thủ chuyên nghiệp vừa tập luyện vừa hoàn thành chương trình đại học.

Bước ra khỏi sân tập, Matt Freese là một sinh viên chăm chỉ và cầu tiến.

Anh bay đi bay về giữa các thành phố để dự thi, học trực tuyến và duy trì khối lượng học tập nặng nề bên cạnh lịch thi đấu. Năm 2022, Matt tốt nghiệp ngành kinh tế, chỉ chậm hơn kế hoạch ban đầu một năm.

Tấm bằng Harvard cuối cùng vẫn nằm trong tay anh. Đó cũng là khoảng thời gian đầy cảm xúc. Năm 2021, ông Andrew Freese qua đời ở tuổi 61 vì suy thận.

Ông không kịp chứng kiến những bước tiến lớn nhất trong sự nghiệp của con trai. Ông không được thấy Matt chuyển tới New York City FC và trở thành thủ môn chính thức. Ông cũng không được thấy con trai vươn lên tuyển Mỹ hay bước vào World Cup với vị thế người gác đền số một.

Nhưng theo Matt, trước khi qua đời, cha anh đã dần chấp nhận lựa chọn của con trai. Phải mất nhiều năm và nhiều cuộc trò chuyện, nhưng cuối cùng ông đã trở nên cởi mở hơn với con đường bóng đá mà Matt theo đuổi. Có lẽ đó là điều khiến Freese thanh thản nhất khi nhìn lại.

Một cầu thủ đặc biệt thông minh

Trong chiếc áo đấu, dấu ấn của nền giáo dục mà cha anh truyền lại vẫn hiện diện rất rõ. Matt Freese nổi tiếng là một trong những cầu thủ ham học hỏi nhất bóng đá Mỹ.

Anh từng nghiên cứu xu hướng đá phạt đền của các cầu thủ đối phương như một đề tài học thuật thực thụ. Anh dành nhiều thời gian xem băng hình, đọc tài liệu khoa học về giấc ngủ và hiệu suất thi đấu.

Khi còn khoác áo Philadelphia Union, Matt có cơ hội học hỏi từ thủ môn kỳ cựu Andre Blake. Sau này, anh tham gia Hội đồng VĐV của Liên đoàn bóng đá Mỹ và trở thành đại diện cầu thủ trong nhiều tổ chức khác.

Ngay cả khi đã trở thành tuyển thủ quốc gia, Matt Freese vẫn thường nói về tương lai sau bóng đá. Anh quan tâm đến quản trị thể thao, kinh doanh và những công việc có thể giúp ích cho cộng đồng.

Matt Freese đã đáp ứng mong mỏi của bố về học vấn và thực hiện giấc mơ chơi bóng chuyên nghiệp của mình.

Theo một cách nào đó, anh đang tiến gần hơn tới những giá trị mà cha mình từng theo đuổi. Không phải bằng dao mổ hay các công trình nghiên cứu, mà bằng chính con đường anh đã lựa chọn.

Trong những ngày World Cup diễn ra trên sân nhà, Freese đang sống giấc mơ mà cậu bé từng thần tượng Tim Howard hằng mơ ước. Đó là hành trình của một người dám rời giảng đường Harvard để theo đuổi trái bóng, nhưng cũng là câu chuyện về việc giữ lại những điều tốt đẹp nhất từ nền giáo dục gia đình.

Giữa khoa học và thể thao, giữa kỳ vọng và đam mê, Matt Freese cuối cùng không phải chọn bỏ một bên. Anh chỉ tìm ra cách để mang cả hai cùng bước vào cuộc đời mình. Và anh đang mang cả hai tới World Cup, trong những màn trình diễn ấn tượng cùng đội tuyển đồng chủ nhà.