Máy bay chiến đấu Trung Quốc lần đầu vươn tới bầu trời Mỹ

Những chiếc L-15 thuộc đội bay biểu diễn Al Fursan của Không quân Các Tiểu vương quốc Ả Rập Thống nhất (UAE) đã tham gia Triển lãm Hàng không FourLeaf ở bang New York (Mỹ). Đây là lần đầu tiên đội Al Fursan mang L-15 tham gia một sự kiện quốc tế kể từ khi UAE được cho là đặt mua dòng máy bay này từ Trung Quốc, vào năm 2022.

Máy bay chiến đấu hạng nhẹ L-15 của Trung Quốc. (Ảnh: MW)

L-15 đã thay thế các máy bay huấn luyện Aermacchi MB-339 của Italy trong đội bay biểu diễn và chính thức ra mắt công chúng tại Triển lãm Hàng không Dubai vào tháng 11/2025. Việc một trong những quốc gia đầu tư mạnh nhất vào không quân ở Trung Đông như UAE, lựa chọn L-15 được xem là bước tiến quan trọng của ngành hàng không Trung Quốc tại thị trường vùng Vịnh vốn đầy cạnh tranh.

Sự xuất hiện của L-15 tại Mỹ cũng phản ánh quá trình phát triển nhanh chóng của ngành công nghiệp hàng không Trung Quốc trong hơn hai thập kỷ qua. Nếu trước đây máy bay quân sự Trung Quốc chủ yếu được xem là lựa chọn giá rẻ, thì hiện nay chúng đang dần được đánh giá là những sản phẩm có trình độ công nghệ cao và đủ sức cạnh tranh với các nhà sản xuất hàng đầu thế giới. Việc một lực lượng không quân giàu tiềm lực như UAE đưa L-15 vào biên chế càng củng cố nhận định rằng máy bay Trung Quốc đang ngày càng được thị trường quốc tế tin tưởng.

L-15 do Tập đoàn Công nghiệp Hàng không Hongdu phát triển, được thiết kế vừa để đào tạo phi công chuyển loại sang các máy bay chiến đấu thế hệ 4, thế hệ 4+ và thế hệ 5, vừa có khả năng thực hiện nhiệm vụ chiến đấu hạng nhẹ khi cần thiết. Máy bay được trang bị buồng lái kỹ thuật số hiện đại, hệ thống điều khiển bay điện tử (fly-by-wire), khả năng tăng tốc tốt và hiệu suất đủ để mô phỏng đặc tính điều khiển của nhiều tiêm kích hiện đại.

Một số phiên bản L-15 còn được tích hợp radar mảng quét điện tử, hệ thống điện tử hàng không tiên tiến và có thể mang nhiều loại vũ khí dẫn đường chính xác. Điều này cho phép máy bay không chỉ đảm nhiệm vai trò huấn luyện mà còn thực hiện các nhiệm vụ tác chiến trong môi trường xung đột cường độ thấp.

Việc Trung Quốc sản xuất hàng loạt các tiêm kích thế hệ 5 và thế hệ 4+ với tốc độ nhanh nhất thế giới, cũng khiến nhu cầu về một loại máy bay huấn luyện hiệu năng cao như L-15 trở nên đặc biệt quan trọng. Bên cạnh nhiệm vụ đào tạo phi công, L-15 còn sở hữu khả năng chiến đấu được đánh giá vượt trội so với nhiều máy bay chiến đấu thế hệ 4 đời đầu nhờ hệ thống radar hiện đại cùng khả năng sử dụng tên lửa không đối không PL-12.

Về tính năng bay, L-15 nổi bật trong phân khúc máy bay huấn luyện phản lực với tỷ lệ lực đẩy trên trọng lượng khoảng 1,1, đủ để đạt tốc độ siêu âm, điều khá hiếm gặp đối với các máy bay cùng loại. Máy bay sử dụng hệ thống điều khiển bay điện tử bốn kênh, có khả năng duy trì độ cơ động cao ở góc tấn công lớn và chịu được tải trọng lớn trong các bài diễn tập không chiến.

Trong bối cảnh các máy bay chiến đấu thế hệ mới ngày càng phổ biến, vai trò của máy bay huấn luyện tiên tiến cũng trở nên quan trọng hơn bao giờ hết. Những nền tảng như L-15 giúp phi công làm quen với môi trường tác chiến hiện đại, trước khi chuyển sang các tiêm kích tiền tuyến đắt đỏ, đồng thời giảm đáng kể chi phí và số giờ khai thác các máy bay chiến đấu chủ lực.