Máy bay Yak-130 phải dùng phương pháp 'va chạm động năng' để diệt UAV

Báo chí Iran và Nga đã thuật lại một trong những vụ đụng độ trên không xảy ra vào mùa hè năm 2026, khi một chiếc Yak-130 của Iran không bắn hạ được máy bay không người lái trinh sát đối phương bằng tên lửa, dẫn tới việc nó buộc phải đâm thẳng vào mục tiêu.

Đầu tiên cần nhấn mạnh, Yak-130 cơ bản có thể mang tải trọng vũ khí lên đến 3.000 kg, nhưng trong số các tên lửa không đối không, nó chỉ có thể sử dụng R-73, đây là loại đạn dẫn đường tầm ngắn có đầu dò hồng ngoại.

Báo chí mô tả vụ đụng độ như sau "tên lửa phóng từ máy bay Yak-130 đã không bắn trúng mục tiêu (tức là máy bay không người lái trinh sát của đối phương) do sự hoạt động của khí tài đối kháng điện tử tích hợp".

Đây là điều khá bất thường, cho thấy hoặc là thông tin cung cấp bị sai lệch, hoặc báo chí Iran thực sự không biết đặc tính hoạt động và tính năng của tên lửa không đối không R-73, khi để đánh lạc hướng mục tiêu thì chỉ cần sử dụng mồi bẫy nhiệt thay vì tác chiến điện tử.

Câu hỏi tiếp theo đặt ra là loại máy bay không người lái trinh sát nào của Mỹ hoặc Israel lại bất ngờ được trang bị mồi bẫy hồng ngoại, chưa có thông tin nào về phương tiện trên, cho nên có thể đơn giản chỉ là chiếc Yak-130 đã bắn trượt mục tiêu.

Dựa trên hình ảnh đăng tải, chiếc Yak-130 của Iran có thể đã đâm vào UAV đối phương tại vị trí thùng nhiên liệu treo dưới thân, điều này thực tế sẽ tạo ra "chuyến đi một chiều" do nguy cơ bị hư hại nghiêm trọng

Vấn đề tiếp theo cần nói tới là trước đây đã có thông tin công khai về số lượng máy bay Yak-130 và tên lửa R-73 mà Iran có thể nhận được từ phía Nga.

Dựa trên tài liệu của công ty tình báo tư nhân Dallas, các nhà phân tích đang nói đến việc Nga cung cấp khoảng 6 chiếc Yak-130, trong đó 1 chiếc bị mất vào đầu năm 2026 khi bị F-35I Adir của Israel bắn hạ.

Bên cạnh đó, trang United24 đã đưa tin về khả năng Liên bang Nga bán cho Iran 327 tên lửa Kh-31, Kh-38, R-73 và R-77 dành cho máy bay Su-35S và Yak-130, trong đó bao gồm 123 quả R-73.

Theo đánh giá, rõ ràng các nhà thiết kế Nga thực sự nhận thức được những thiếu sót của phiên bản Yak-130 cơ sở. Đó là lý do tại sao họ tuyên bố đang phát triển biến thể Yak-130M hiện đại hóa.

Chiến đấu cơ được thiết kế để bắn hạ những chiếc máy bay không người lái Ukraine, cũng như để thay thế cường kích Su-25. Tuy vậy Yak-130M chỉ thực hiện chuyến bay thử nghiệm đầu tiên vào tháng 6/2026, tức là còn khá lâu nữa mới có thể chiến đấu.