Messi vẫn đi bộ, thì sao?

Chưa bao giờ trong lịch sử World Cup, một cầu thủ tấn công 39 tuổi lại tạo ra tác động ngoạn mục như cách Lionel Messi đã làm. Trong thế trận Argentina bị tuyển Anh dẫn trước ở bán kết World Cup 2026, Messi lên tiếng đúng thời điểm bằng hai đường kiến tạo đẳng cấp.

Phút 86, đội trưởng "Albiceleste" chuyền bóng để Enzo Fernandez tung cú sút xa đẹp mắt gỡ hòa. Chỉ ít phút sau, siêu sao 39 tuổi tiếp tục cung cú tạt bằng chân phải không thuận, đặt Lautaro Martinez vào vị trí không thể tốt hơn để ghi bàn ấn định chiến thắng.

Chứng kiến cách Messi tỏa sáng trong mọi trận đấu tại World Cup, tờ Telegraph của nước Anh đã phải thốt lên: Bóng đá kiểu "đi bộ" chưa bao giờ hấp dẫn đến thế.

Messi đi bộ hiệu quả thế nào?

Giống như mọi trận đấu anh từng chơi tại giải đấu năm nay, Messi dành phần lớn thời gian để đi bộ. Cách vận động này chiếm tới 63% tổng lượng vận động của anh tại World Cup, vượt xa bất kỳ cầu thủ chạy cánh hay tiền vệ nào khác trong giải đấu.

Nhưng những bước đi thong dong này vẫn thuộc nhóm hoạt động tốn sức, bởi Messi dành thêm 25% thời gian trận đấu chỉ để đứng yên. Thỉnh thoảng, chính xác là 8,6% thời gian, tiền đạo này mới chuyển sang chạy bộ chậm, cách xa mức trung bình 23% của giải đấu.

Không cầu thủ tấn công nào ở World Cup đi bộ nhiều như Messi. Ảnh: The Athletic

The Athletic cho rằng thật dễ để đổ điều này cho gánh nặng tuổi tác, khi một cầu thủ 39 tuổi đang cẩn thận quản lý cơ thể, tích trữ năng lượng cho những khoảnh khắc quyết định.

Thực tế, việc đi bộ lững thững vốn đã luôn là một phần trong lối chơi của Messi. Năm 2024, anh từng chia sẻ với Clank Media rằng, khi bị yêu cầu thực hiện các bài tập chạy thời còn ở đội trẻ Newell’s Old Boys tại Argentina, cầu thủ này "thường trốn sau một cái cây".

Tuy nhiên, đằng sau sự thong dong đó lại là một hiệu suất khủng khiếp. Messi xếp thứ 3 về số lần chạm bóng ở 1/3 cuối sân, đứng thứ 3 toàn giải về số cơ hội lớn tạo ra với 15 lần và cùng với Kylian Mbappe, dẫn đầu cuộc đua Chiếc giày vàng với 8 bàn thắng.

Thêm vào đó, không có cầu thủ nào tại World Cup 2026 thực hiện nhiều đường chuyền vào vị trí nguy hiểm hơn (49 lần) hoặc tạo ra nhiều cơ hội hơn (20) như siêu sao người Argentina.

"Trông có vẻ như cậu ấy chỉ đang đi dạo loanh quanh, là người chạy ít nhất giải Tây Ban Nha. Nhưng trời ạ, khi quả bóng đến chân, cậu ấy nắm rõ sơ đồ X-quang không thời gian hoàn chỉnh của việc ai đang đứng ở đâu", Pep Guardiola mô tả cách Messi đi bộ trên sân.

Tất nhiên, vẫn có những thời điểm Messi buộc phải tăng tốc. Trước hệ thống phòng ngự kiên cố của tuyển Anh, "El Pulga" đã chạy tới 8,38 km, con số cao nhất từ đầu giải và chơi thứ bóng đá hệt như thuở còn là một thiếu niên.

Anh liên tục nhận bóng và rê dắt qua đối thủ hết lần này đến lần khác, một hình ảnh gợi nhớ về đỉnh cao của Messi. Khi tốc độ không còn như thời đỉnh cao, anh bù đắp bằng khả năng đọc trận đấu, chọn vị trí và xử lý bằng cả hai chân với độ chính xác gần như tuyệt đối.

Vì sao Messi đi bộ hiệu quả đến thế?

Việc Messi đi lại thong dong trên sân có vẻ giống như sự mất tập trung, nhưng các nhà tâm lý học thể thao lại có góc nhìn khác.

Khu vực đi bộ ưa thích của Messi trên sân khi đội nhà triển khai bóng. Ảnh: The Athletic

Thứ trông giống như sự lười biếng thực chất lại là một thủ thuật tâm lý đã được khoa học thần kinh chứng minh, giúp gia tăng sự sáng tạo và đẩy hiệu suất lên mức tối đa. Và đây là "vũ khí" mà cả những người không chơi thể thao cũng có thể sao chép.

Trên tạp chí Scientific American, Eric Zilmer, nhà tâm lý học thể thao kiêm Giám đốc Phòng thí nghiệm tại Đại học Drexel đã điểm qua hàng loạt chiến lược tâm lý mà ông quan sát được tại kỳ World Cup này.

Đó là một bài viết hấp dẫn dành cho những tín đồ túc cầu giáo muốn biết cách các siêu sao như Kylian Mbappé hay Erling Haaland giữ bình tĩnh dưới áp lực, hoặc cách các trọng tài đưa ra quyết định mang tính sống còn. Tuy nhiên, đối với giới doanh nhân và những người mong muốn thúc đẩy hiệu suất cá nhân, phân tích của Zilmer về những khoảnh khắc tưởng chừng như "ngắt kết nối" của Messi giữa trận đấu mới là phần đắt giá nhất.

"Khi các nhà nghiên cứu xem xét hướng nhìn của Messi, họ phát hiện ra rằng ánh mắt của cậu ấy thường xuyên không hướng về phía quả bóng", Zilmer cho biết.

Theo nhà tâm lý học này giải thích, những bằng chứng mới từ công nghệ hình ảnh thần kinh cho thấy, trong những khoảnh khắc tâm trí lang thang, não bộ hoàn toàn không hề nghỉ ngơi. Thay vào đó, nó chỉ đang xử lý thông tin theo một cách khác.

Khi Messi có vẻ như đang lơ đãng, thực chất anh đang cho phép ánh mắt mình bao quát tự do, giúp não bộ lùi lại và quan sát trận đấu từ một góc nhìn toàn cảnh rộng lớn hơn.

Theo các chuyên gia thần kinh học, những khoảnh khắc Messi có vẻ như đang lơ đãng là cách anh cho phép ánh mắt mình bao quát tự do, giúp não bộ lùi lại và quan sát trận đấu từ một góc nhìn toàn cảnh rộng lớn hơn. Ảnh: Alamy.

Khoảng "nghỉ" cường độ này giúp não bộ của anh được thư giãn, từ đó duy trì được sự tập trung cao độ vào những thời khắc quyết định trong suốt hơn 90 phút căng thẳng. Nó cũng giúp anh tích hợp nhiều luồng thông tin hơn và đánh hơi thấy những kẽ hở mà người khác bỏ lỡ.

"Sự thả trôi tâm trí có kiểm soát mang lại lợi ích to lớn trong thể thao thành tích cao", Zilmer viết, trước khi kết luận một sự thật hiển nhiên: Lionel Messi sở hữu những kỹ năng nhận thức ở đẳng cấp thế giới.

Theo Mithu Storoni, một nhà khoa học thần kinh từ Đại học Cambridge và là tác giả cuốn sách Hyperefficient, đây hoàn toàn không phải là sự trùng hợp ngẫu nhiên.

Bộ não của con người tồn tại một nghịch lý thú vị: Ép buộc bản thân nỗ lực nhiều hơn không đồng nghĩa với việc sẽ có những ý tưởng tốt hơn. Ngược lại, những góc nhìn xuất thần thường đến khi chúng ta nới lỏng và thư giãn sự tập trung, cho phép não bộ tạo ra những kết nối bất ngờ.

"Việc đi bộ giữ cho sự chú ý của bạn luôn dịch chuyển vì cảnh vật xung quanh thay đổi, khiến bạn không thể cố định ánh nhìn vào một thứ gì đó. Từ đó, sự chú ý sẽ trôi dạt vào bên trong tâm trí, khám phá các vấn đề của bạn và cố gắng giải quyết chúng từ nhiều góc độ khác nhau", Storoni phân tích.