Miền Bắc rét muộn, có thể xuất hiện những đợt không khí lạnh mạnh vào chính đông

Ông Hoàng Phúc Lâm, Phó Giám đốc Trung tâm Dự báo Khí tượng Thủy văn quốc gia.

Theo nhận định mới nhất, khoảng ngày 5-6/11, Bắc Bộ có thể chịu ảnh hưởng của một đợt không khí lạnh cường độ yếu, lệch Đông. Đến khoảng ngày 8-9/11, không khí lạnh có khả năng tăng cường mạnh hơn, khiến nhiệt độ giảm rõ rệt, vùng núi chuyển rét, đồng bằng chuyển lạnh.

Đáng chú ý, dù mùa đông 2026-2027 được dự báo có xu hướng ấm hơn trung bình nhiều năm, nguy cơ xuất hiện những đợt rét đậm, rét hại trên diện rộng vẫn hiện hữu, đặc biệt trong các tháng chính đông.

Vậy mùa đông năm nay có gì khác biệt? Khi nào miền Bắc có thể đón những đợt rét mạnh và người dân cần chủ động ứng phó ra sao?

Để làm rõ những vấn đề này, phóng viên Diễm Hương, Thời báo VTV đã trao đổi với ông Hoàng Phúc Lâm, Phó Giám đốc Trung tâm Dự báo Khí tượng Thủy văn quốc gia.

Không khí lạnh tăng cường, miền Bắc khi nào chuyển rét?

Phóng viên: Thưa ông, bước sang tháng 11, người dân miền Bắc đặc biệt quan tâm đến thời điểm không khí lạnh hoạt động mạnh, khiến nhiệt độ giảm sâu. Từ các kết quả dự báo mới nhất, ông có thể cho biết diễn biến không khí lạnh trong những ngày tới và khả năng xuất hiện rét đậm, rét hại trong mùa đông năm nay?

Ông Hoàng Phúc Lâm, Phó Giám đốc Trung tâm Dự báo Khí tượng Thủy văn quốc gia: Khu vực Bắc Bộ có khả năng chịu ảnh hưởng của một đợt không khí lạnh có cường độ yếu, lệch Đông vào khoảng ngày 5-6/11. Sau đó, không khí lạnh có khả năng được tăng cường mạnh hơn vào khoảng ngày 8-9/11. Đợt không khí lạnh này không chỉ gây mưa rào và dông rải rác mà còn khiến nền nhiệt độ giảm rõ rệt hơn. Trời có khả năng chuyển rét tại các tỉnh vùng núi Bắc Bộ, trong khi khu vực đồng bằng Bắc Bộ có khả năng chuyển lạnh.

Đối với thời kỳ chính đông (tháng 12/2026 đến tháng 2/2027), nhiệt độ trung bình trên phạm vi cả nước, trong đó có khu vực Bắc Bộ, có xu hướng cao hơn trung bình nhiều năm. Vì vậy, mùa đông năm nay được nhận định có khả năng ấm hơn so với trung bình nhiều năm; các đợt rét đậm, rét hại có thể xuất hiện muộn hơn và số ngày rét đậm, rét hại có thể ít hơn so với thông thường.

Phóng viên: Mùa đông 2025-2026 từng được dự báo là một trong những mùa đông ấm nhất trong lịch sử quan trắc. So với mùa đông trước và trung bình nhiều năm, mùa đông 2026-2027 được dự báo có những điểm gì đáng chú ý về nền nhiệt, tần suất, cường độ và thời gian kéo dài của các đợt không khí lạnh, thưa ông?

Ông Hoàng Phúc Lâm, Phó Giám đốc Trung tâm Dự báo Khí tượng Thủy văn quốc gia: Đối với thời kỳ chính đông (tháng 12/2026 đến tháng 2/2027), nhiệt độ trung bình trên phạm vi cả nước, trong đó có khu vực Bắc Bộ, có xu hướng cao hơn trung bình nhiều năm. Vì vậy, mùa đông năm nay được nhận định có khả năng ấm hơn so với trung bình nhiều năm; các đợt rét đậm, rét hại có thể xuất hiện muộn hơn và số ngày rét đậm, rét hại có thể ít hơn so với thông thường.

Mùa đông ấm hơn, nguy cơ rét cực đoan vẫn hiện hữu

Phóng viên: Mùa đông được dự báo ấm hơn trung bình nhiều năm, nhưng liệu miền Bắc vẫn có thể xuất hiện những đợt không khí lạnh mạnh, khiến nhiệt độ giảm nhanh và giảm sâu trong thời gian ngắn? Đặc biệt, nguy cơ rét đậm, rét hại trên diện rộng và băng giá, sương muối ở vùng núi cao được nhận định như thế nào, thưa ông?

Ông Hoàng Phúc Lâm, Phó Giám đốc Trung tâm Dự báo Khí tượng Thủy văn quốc gia: Theo nhận định hiện nay, dưới tác động của hiện tượng El Niño có cường độ rất mạnh, mùa đông năm 2026-2027 ở Việt Nam có khả năng ấm hơn trung bình nhiều năm. Không khí lạnh được dự báo có xu hướng hoạt động yếu hơn so với trung bình nhiều năm, do đó các đợt rét đậm, rét hại có thể xuất hiện muộn hơn, số đợt và số ngày rét đậm, rét hại có khả năng ít hơn so với thông thường.

Tuy nhiên, trong các tháng chính đông, vẫn có khả năng xuất hiện những đợt không khí lạnh có cường độ mạnh, khiến nhiệt độ giảm nhanh và giảm sâu trong thời gian ngắn, thậm chí có thể xảy ra rét đậm, rét hại trên diện rộng.

Người dân, đặc biệt là tại khu vực miền núi và vùng núi cao phía Bắc, vẫn cần chủ động theo dõi các bản tin dự báo, cảnh báo không khí lạnh. Bởi những đợt rét mạnh xảy ra trong thời gian ngắn vẫn có thể gây ảnh hưởng đáng kể đến sức khỏe, sản xuất nông nghiệp và chăn nuôi, cũng như làm gia tăng nguy cơ băng giá, sương muối tại các khu vực vùng núi cao.

Phóng viên: Diễn biến thời tiết mùa đông những năm gần đây có thời điểm khác với kinh nghiệm và cảm nhận thông thường của người dân. Theo ông, biến đổi khí hậu và hiện tượng El Niño đang tác động như thế nào đến nền nhiệt và hoạt động của không khí lạnh trong mùa đông 2026-2027? Những yếu tố này đặt ra thách thức gì đối với công tác dự báo thời tiết?

Ông Hoàng Phúc Lâm, Phó Giám đốc Trung tâm Dự báo Khí tượng Thủy văn quốc gia: Diễn biến mùa đông năm 2026-2027 chịu tác động tổng hợp của nhiều yếu tố khí hậu và khí quyển, trong đó đáng chú ý là biến đổi khí hậu toàn cầu, hiện tượng El Niño.

Thứ nhất, tác động của biến đổi khí hậu. Xu thế nóng lên toàn cầu làm gia tăng nền nhiệt độ trung bình, khiến mùa đông có xu hướng ấm lên, đồng thời gia tăng khả năng xuất hiện những hiện tượng nhiệt độ cực đoan (cao, thấp) bất thường so với trung bình nhiều năm.

Thứ hai, tác động của hiện tượng El Niño. Hiện nay, El Niño đang diễn ra với cường độ rất mạnh. Trong quá khứ, ví dụ năm El Niño rất mạnh như 1997-1998, nhiệt độ trung bình ở nước ta từ mùa năm trước đến mùa hè năm sau thường cao hơn trung bình nhiều năm, có tháng cao hơn từ 1-2 độ. Do đó, El Niño được xem là một trong những yếu tố góp phần khiến mùa đông năm nay có xu hướng ấm hơn trung bình nhiều năm.

Trên đây là các nhận định chung cho mùa đông, các hiện tượng thời tiết trong từng giai đoạn còn chịu ảnh hưởng trực tiếp của các hệ thống thời tiết và sẽ được chúng tôi cập nhật trong các bản tin dự báo thời tiết hàng ngày.

Phóng viên: Từ nay đến hết mùa đông 2026-2027, giai đoạn nào cần đặc biệt lưu ý nguy cơ rét đậm, rét hại trên diện rộng? Đối với người cao tuổi, trẻ nhỏ, người lao động ngoài trời và các địa phương sản xuất nông nghiệp, ông có khuyến cáo gì để chủ động phòng tránh những tác động bất lợi của thời tiết?

Ông Hoàng Phúc Lâm, Phó Giám đốc Trung tâm Dự báo Khí tượng Thủy văn quốc gia: Các đợt rét đậm, rét hại trên diện rộng thường xuất hiện vào thời kỳ chính đông, từ tháng 12/2026 đến tháng 2/2027, gây ra rét đậm, rét hại ở miền Bắc và mưa rét ở miền Trung.

Để chủ động phòng tránh, người dân cần chú ý theo dõi các bản tin dự báo không khí lạnh, đặc biệt là những cảnh báo về rét đậm, rét hại, nhiệt độ giảm sâu và nguy cơ băng giá, sương muối. Đối với người cao tuổi và trẻ nhỏ cần giữ ấm cơ thể, hạn chế ra ngoài khi nhiệt độ xuống thấp; người lao động ngoài trời cần chủ động bố trí thời gian làm việc phù hợp, bảo đảm các biện pháp giữ ấm và an toàn sức khỏe.

Phóng viên: Xin trân trọng cảm ơn ông về những thông tin và phân tích vừa rồi!