Miễn thuế đất giáo dục, đất ở cần rõ đối tượng và điều kiện

Bộ trưởng Bộ Tài chính Ngô Văn Tuấn phát biểu tiếp thu, giải trình ý kiến ĐBQH nêu. Ảnh: Đoàn ĐBQH thành phố cung cấp

Rõ địa bàn, tránh miễn thuế trùng lặp

Tham gia thảo luận, đại biểu Nguyễn Thị Sửu, Phó Trưởng đoàn đại biểu Quốc hội (ĐBQH) chuyên trách TP. Huế thống nhất chủ trương miễn thuế sử dụng đất phi nông nghiệp đối với đất giáo dục, đào tạo và đất ở trong hạn mức của đồng bào dân tộc thiểu số tại vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi. Tuy nhiên, đại biểu đề nghị làm rõ đối tượng, điều kiện và phạm vi miễn thuế, bảo đảm chính sách được thực hiện công bằng, minh bạch, đúng mục tiêu.

Đối với đất sử dụng vào mục đích giáo dục, đào tạo, đại biểu cho rằng việc miễn thuế phải căn cứ vào mục đích sử dụng thực tế, không chỉ dựa trên tư cách pháp lý của cơ sở giáo dục.

Theo đại biểu, một cơ sở giáo dục có thể sử dụng đất để xây dựng giảng đường, phòng thí nghiệm, thư viện, ký túc xá, nhà ăn, nhưng cũng có thể dành một phần diện tích cho thuê hoặc kinh doanh thương mại, dịch vụ. Nếu miễn thuế toàn bộ diện tích chỉ vì chủ thể sử dụng đất là cơ sở giáo dục sẽ không bảo đảm công bằng.

Đại biểu dẫn ví dụ, một trường đại học có 10 ha đất, trong đó 7 ha phục vụ giảng dạy, nghiên cứu và các hoạt động giáo dục, còn 3 ha cho thuê kinh doanh thương mại. Trường hợp này không thể miễn thuế toàn bộ 10 ha. Ngược lại, cũng không nên quy định quá hẹp, loại trừ ký túc xá, nhà ăn, khu sinh hoạt và các công trình phụ trợ thực sự phục vụ người học.

Từ đó, đại biểu đề nghị chỉnh lý khoản 10 Điều 9 theo hướng chỉ miễn thuế đối với đất sử dụng hợp pháp, trực tiếp vào mục đích giáo dục, đào tạo, gồm đất xây dựng công trình phục vụ giảng dạy, học tập, nghiên cứu khoa học, thực hành, thí nghiệm và các công trình phụ trợ trực tiếp phục vụ hoạt động giáo dục.

Với thửa đất sử dụng vào nhiều mục đích, chỉ miễn thuế phần diện tích thực tế phục vụ giáo dục, đào tạo; phần diện tích kinh doanh thương mại, cho thuê hoặc sử dụng vào mục đích khác không thuộc diện miễn thuế. Đại biểu cũng đề nghị giao Chính phủ quy định tiêu chí xác định diện tích được miễn, phương pháp phân định đất sử dụng hỗn hợp và trách nhiệm xác nhận của cơ quan quản lý giáo dục, đất đai.

Về chính sách miễn thuế đất ở trong hạn mức của đồng bào dân tộc thiểu số tại vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi, đại biểu Nguyễn Thị Sửu đánh giá đây là chính sách cần thiết, có ý nghĩa an sinh xã hội. Tuy nhiên, dự thảo cần làm rõ hơn đối tượng thụ hưởng và phạm vi áp dụng.

Đại biểu đặt vấn đề: Người được miễn thuế phải là người dân tộc thiểu số có nơi cư trú tại địa bàn hay chỉ cần có đất ở tại địa bàn? Trường hợp một người có nhiều thửa đất ở thì được miễn đối với thửa nào? Nếu nhiều người cùng có quyền sử dụng một thửa đất, trong đó chỉ một người là đồng bào dân tộc thiểu số, việc xác định quyền miễn thuế được thực hiện ra sao?

Theo đại biểu, nếu không quy định rõ phạm vi địa lý và nguyên tắc lựa chọn địa điểm được miễn thuế, có thể phát sinh cách hiểu rằng mọi thửa đất của người dân tộc thiểu số đều thuộc diện ưu đãi, kể cả đất ở ngoài địa bàn được hưởng chính sách.

Đại biểu đề nghị chỉnh lý khoản 11 Điều 9 theo hướng xác định rõ đất ở trong hạn mức của người nộp thuế là người dân tộc thiểu số, có quyền sử dụng đất hợp pháp tại vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi theo danh mục địa bàn do cơ quan có thẩm quyền quyết định.

Đoàn ĐBQH TP. Huế tham gia phiên họp sáng 6/11. Ảnh: Đoàn ĐBQH thành phố cung cấp 

Các trường hợp có nhiều thửa đất hoặc nhiều người cùng có quyền sử dụng đất cần được quy định cụ thể, bảo đảm thống nhất với các quy định liên quan. Đồng thời, cần sử dụng thống nhất thuật ngữ “vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi”, xác định rõ tiêu chí địa bàn theo danh mục chính thức, tránh tình trạng mỗi địa phương hiểu và áp dụng khác nhau.

Đại biểu cũng lưu ý nguyên tắc người nộp thuế chỉ được miễn thuế đất ở tại một địa điểm do mình lựa chọn theo quy định hiện hành, không để một cá nhân có nhiều thửa đất được miễn thuế trùng lặp, vượt mục tiêu chính sách.

Tiếp tục hoàn thiện dự thảo luật

Phát biểu tiếp thu, giải trình ý kiến ĐBQH Bộ trưởng Bộ Tài chính Ngô Văn Tuấn cho biết, tại phiên thảo luận tổ đã có 73 lượt ý kiến phát biểu và nhiều ý kiến bằng văn bản của các Đoàn ĐBQH. Tại phiên thảo luận hội trường, có 12 đại biểu phát biểu. Cơ quan soạn thảo sẽ phối hợp với cơ quan thẩm tra nghiên cứu, tiếp thu các ý kiến để hoàn thiện dự thảo luật.

Làm rõ chính sách miễn thuế thu nhập doanh nghiệp đối với cơ sở giáo dục công lập và cơ sở giáo dục tư thục hoạt động không vì mục tiêu lợi nhuận, Bộ trưởng cho biết tiêu chí xác định cơ sở giáo dục không vì mục tiêu lợi nhuận đã được quy định trong Luật Giáo dục. Cơ quan thuế căn cứ giấy chứng nhận đầu tư, giấy chứng nhận đăng ký kinh doanh và xác nhận của cơ quan có thẩm quyền để thực hiện chính sách miễn thuế.

Đối với thu nhập từ hoạt động cung cấp suất ăn cho cơ sở giáo dục và cơ sở y tế, Bộ trưởng cho biết quy định miễn thuế nhằm tạo điều kiện chăm sóc tốt hơn cho học sinh và người bệnh. Các khoản thu nhập thuộc diện ưu đãi phải được hạch toán riêng để xác định rõ phần được miễn thuế.

Kết luận phiên thảo luận, Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Hồng Diên cho biết, các đại biểu đã đề nghị làm rõ phạm vi miễn thuế đối với đất giáo dục, đào tạo; đối tượng, địa bàn và hạn mức miễn thuế đất ở của đồng bào dân tộc thiểu số, nhất là trường hợp đất có nhiều người cùng đứng tên hoặc người nộp thuế có nhiều thửa đất.

Phó Chủ tịch Quốc hội đề nghị Chính phủ chỉ đạo cơ quan soạn thảo phối hợp với cơ quan thẩm tra tiếp tục rà soát, tiếp thu, giải trình đầy đủ ý kiến đại biểu, hoàn thiện hồ sơ dự án luật, báo cáo Ủy ban Thường vụ Quốc hội xem xét trước khi trình Quốc hội thông qua tại kỳ họp này.