Miễn thuế giáo dục, y tế cần rõ tiêu chí để thực thi hiệu quả
Chính sách miễn thuế cho các tổ chức hoạt động trong lĩnh vực giáo dục, cũng như ưu đãi thuế đối với các cơ sở cung cấp suất ăn cho trường học, bệnh viện cần được thiết kế đủ rõ để xác định đúng đối tượng thụ hưởng và hạn chế phát sinh vướng mắc khi thực hiện. Đây là một trong những nội dung được các đại biểu, chuyên gia góp ý tại Hội nghị lấy ý kiến về các dự thảo luật do Đoàn đại biểu Quốc hội Thành phố Hồ Chí Minh tổ chức, chiều 24/9.

Ông Nguyễn Ngọc Tịnh, Phó Chủ tịch Hội Tư vấn và Đại lý Thuế TP Hồ Chí Minh góp ý về Luật Thuế thu nhập doanh nghiệp.
Tại hội nghị, ông Nguyễn Ngọc Tịnh, Phó Chủ tịch Hội Tư vấn và Đại lý Thuế Thành phố Hồ Chí Minh đánh giá cao các nội dung sửa đổi liên quan đến chính sách thuế đối với lĩnh vực giáo dục.
Theo ông Nguyễn Ngọc Tịnh, việc đề xuất miễn thuế thu nhập doanh nghiệp cho các tổ chức phi lợi nhuận hoạt động trong lĩnh vực giáo dục, bao gồm cả giáo dục công lập và tư thục, là nội dung phù hợp với bối cảnh hiện nay. Tuy nhiên, để chính sách có thể triển khai trên thực tế, cần làm rõ nhiều vấn đề liên quan đến điều kiện và tiêu chí xác định tổ chức phi lợi nhuận.
Trước hết, về mặt pháp lý, Hội Tư vấn và Đại lý Thuế Thành phố Hồ Chí Minh cho rằng cần có hồ sơ pháp lý để công nhận một tổ chức hoạt động theo mô hình phi lợi nhuận. Cùng với đó là quy định về quyền điều hành, quản lý và quyền biểu quyết của các thành viên trong tổ chức.
Đối với tổ chức hoạt động phi lợi nhuận, cần có cơ chế quản lý phù hợp, trong đó các thành viên có quyền tham gia quyết định và điều hành. Trong khi đó, với doanh nghiệp hoạt động vì lợi nhuận, quyền biểu quyết thông thường gắn với phần vốn góp của thành viên.
Bên cạnh đó, cần xác định rõ tiêu chí đối với việc thành lập mới, chia, tách, hợp nhất, sáp nhập cũng như các tiêu chuẩn để một tổ chức được xác định là hoạt động trong lĩnh vực giáo dục, đào tạo với tư cách phi lợi nhuận.
Đại diện Hội Tư vấn và Đại lý Thuế Thành phố Hồ Chí Minh cũng lưu ý yêu cầu về hồ sơ, sổ sách, kê khai và quản lý tài chính phải được thực hiện đầy đủ, minh bạch. Đây là cơ sở để xác định đúng đối tượng được hưởng chính sách miễn thuế.
Một nội dung khác được Hội Tư vấn và Đại lý Thuế Thành phố Hồ Chí Minh đề cập là đề xuất miễn thuế thu nhập doanh nghiệp đối với các cơ sở kinh doanh cung cấp suất ăn cho trường học, cơ sở y tế và cơ sở khám, chữa bệnh.
Theo ông Nguyễn Ngọc Tịnh, chính sách này cần được xem xét không chỉ đối với doanh nghiệp mà cả hộ kinh doanh, cá nhân kinh doanh hoạt động trong lĩnh vực này, qua đó tạo sự thống nhất và công bằng về chính sách thuế. Tuy nhiên, việc miễn thuế cần gắn với các tiêu chí, tiêu chuẩn cụ thể, đặc biệt trong bối cảnh chất lượng và an toàn thực phẩm tại một số đơn vị cung cấp suất ăn cho trường học, bệnh viện còn là vấn đề cần quan tâm. Sau khi các quy định được thể chế hóa trong luật, Chính phủ và Bộ Tài chính cần có hướng dẫn cụ thể về điều kiện, thủ tục và hồ sơ để hoàn thiện cơ chế thực thi.
Dưới góc nhìn của đại biểu Quốc hội, Phó Giáo sư, Tiến sĩ Trần Hoàng Ngân cho rằng, việc sửa đổi chính sách thuế lần này cần được đặt trong yêu cầu chuyển đổi mô hình tăng trưởng, với khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và giáo dục, đào tạo là những nền tảng quan trọng.

PGS.TS Trần Hoàng Ngân, đại biểu Quốc hội tham dự và phát biểu tại hội nghị.
Ông Trần Hoàng Ngân đánh giá việc mở rộng chính sách đối với các cơ sở giáo dục tư thục là bước mở rộng phạm vi chính sách, qua đó tạo thêm điều kiện để khu vực ngoài nhà nước tham gia đầu tư vào giáo dục, đào tạo cũng như khoa học, công nghệ.
Theo vị đại biểu Quốc hội này, cần phân biệt rõ giữa khái niệm “không vì mục tiêu lợi nhuận” và “phi lợi nhuận”. Một cơ sở “không vì mục tiêu lợi nhuận” vẫn có thể phát sinh lợi nhuận, nhưng định hướng hoạt động không đặt mục tiêu tối đa hóa lợi nhuận mà ưu tiên cho các hoạt động cộng đồng, xã hội. Do đó, hai khái niệm này cần được quy định rõ để tránh cách hiểu và áp dụng khác nhau trong thực tế.
Phó Giáo sư, Tiến sĩ Trần Hoàng Ngân cũng đề nghị Chính phủ xây dựng dự thảo nghị định quy định chi tiết song song với quá trình sửa đổi luật. Nếu luật quy định các nội dung thực hiện theo quy định của Chính phủ thì việc chuẩn bị trước dự thảo nghị định sẽ giúp các cơ quan, tổ chức có thêm cơ sở góp ý cụ thể, đồng thời thuận lợi hơn khi chính sách được triển khai.
Một đề xuất khác được ông Ngân đưa ra là nghiên cứu khả năng miễn thuế thu nhập cá nhân đối với đội ngũ y, bác sĩ và giáo viên. Đây có thể là chính sách hỗ trợ đáng kể đối với hai nhóm nhân lực này, song cần đánh giá cụ thể tác động đến nguồn thu ngân sách trước khi xem xét mở rộng chính sách.
“Điều này sẽ là một động viên rất lớn đối với đội ngũ y, bác sĩ cũng như các thầy cô giáo. Tuy nhiên, cần đánh giá việc này sẽ tác động đến nguồn thu ngân sách như thế nào, mức độ ảnh hưởng có lớn hay không”, ông Trần Hoàng Ngân nêu.
