Miễn thuế nhưng không 'đứng ngoài' quản lý: 4 việc hộ kinh doanh bắt buộc phải làm

Theo Thuế cơ sở 4 tỉnh Gia Lai, việc xác định ngưỡng miễn thuế căn cứ trên doanh thu cộng dồn của cả năm dương lịch, không tính riêng theo tháng hay theo từng đơn hàng.

Dù được miễn thuế, hộ kinh doanh vẫn là đối tượng quản lý của cơ quan thuế và phải thực hiện các thủ tục hành chính tối thiểu theo quy định. Đây là điểm các hộ còn cách hiểu chưa đầy đủ, dễ dẫn tới rủi ro pháp lý về sau.

Từ năm 2026, hộ kinh doanh có doanh thu dưới 500 triệu đồng/năm được miễn thuế thu nhập cá nhân, không phải nộp thuế giá trị gia tăng.

Để hạn chế rủi ro, cơ quan thuế khuyến nghị hộ kinh doanh cần thực hiện đầy đủ 4 việc quan trọng. Trước hết là thông báo doanh thu thực tế đúng hạn, thực hiện một lần mỗi năm, trước ngày 31/1 năm sau, để cơ quan thuế có căn cứ xác nhận diện miễn thuế.

Bên cạnh đó, hộ kinh doanh cần ghi chép và lưu trữ chứng từ tối thiểu theo hướng dẫn tại Thông tư 152/2025/TT-BTC. Việc này nhằm chứng minh doanh thu thực tế khi cơ quan Thuế kiểm tra hoặc đối chiếu dữ liệu.

Một yêu cầu không thể bỏ qua là đăng ký hộ kinh doanh và mã số thuế đầy đủ. Với hộ kinh doanh thường xuyên hoạt động tại địa điểm cố định, mã số thuế được xem là “tấm khiên” pháp lý, giúp hạn chế rủi ro xử phạt hành chính.

Đặc biệt, hộ kinh doanh cần theo dõi sát doanh thu khi phát sinh xuất hóa đơn. Nếu có hoạt động bán hàng cho khách và xuất hóa đơn, cần kiểm soát chặt chẽ để không “vô tình” vượt ngưỡng 500 triệu đồng/năm; trường hợp vượt ngưỡng, bắt buộc phải tự kê khai cuối quý đó.

Lưu ý quan trọng liên quan đến hóa đơn

Cơ quan thuế cũng nhấn mạnh, một số lưu ý quan trọng liên quan đến hóa đơn. Theo quy định, hộ kinh doanh không được xuất hóa đơn VAT khấu trừ (áp dụng cho tất cả các nhóm), mà chỉ được sử dụng hóa đơn bán hàng. Khách hàng doanh nghiệp vẫn được hạch toán chi phí hợp lý từ loại hóa đơn này.

Việc xin cấp hóa đơn lẻ từ cơ quan thuế cũng cần được theo dõi sát. Mọi giao dịch xuất hóa đơn đều được ghi nhận trên hệ thống dữ liệu, dễ dẫn đến việc vượt ngưỡng miễn thuế và phát sinh nghĩa vụ thuế ngoài ý muốn.

Cơ quan thuế khuyến cáo, kinh doanh không đăng ký hoặc kinh doanh “chui” tiềm ẩn rủi ro lớn, có thể bị truy thu thuế và xử phạt vi phạm hành chính.

“Đừng để quy mô nhỏ trở thành điểm yếu pháp lý. Làm đúng ngay từ đầu không chỉ giúp bà con an tâm kinh doanh mà còn dễ dàng hưởng các chính sách hỗ trợ của Nhà nước khi cần”, cơ quan thuế nhấn mạnh.

Phó Cục trưởng Cục Thuế ông Mai Sơn cho biết, qua các kênh tiếp xúc với hộ kinh doanh, nhiều ý kiến còn bày tỏ băn khoăn, lo lắng rằng sẽ khó tránh khỏi việc kê khai sai, lo không nắm chắc quy định, lo nộp thuế chưa đúng, lo bị xử phạt vi phạm hành chính...

Trước tình hình này, Cục Thuế chỉ đạo cơ quan thuế các cấp, đặc biệt là cấp cơ sở tiếp tục tăng cường công tác tiếp xúc trực tiếp với bà con HKD để tiếp tục nắm bắt tâm tư và những đề xuất kiến nghị của bà con; tăng cường đồng hành, hỗ trợ hộ kinh doanh sau khi chuyển đổi sang phương pháp tự kê khai,

Theo đó, cơ quan thuế sẽ tiếp tục chuẩn hóa và đa dạng hóa kênh hỗ trợ trên môi trường số: Đăng tải video hướng dẫn thao tác theo từng tình huống, bộ câu hỏi - đáp ngắn gọn, tài liệu “cầm tay chỉ việc”; cập nhật thông tin thường xuyên trên các kênh chính thống để bà con dễ tra cứu, dễ đối chiếu. Khi bà con phát sinh vướng mắc trong quá trình thực hiện, cơ quan thuế sẽ tăng cường các kênh tiếp nhận và hỗ trợ từ xa để giải đáp nhanh, đúng và thống nhất.

Mới đây, Cục thuế (Bộ Tài chính) đã ban hành Công văn 307/CT-PC năm 2026 về việc không xử lý vi phạm khi chuyển đổi mô hình từ thuế khoán sang kê khai. Theo đó, nhằm hỗ trợ hộ kinh doanh, cá nhân kinh doanh tránh các trường hợp bị xử phạt vi phạm hành chính trong quá trình chuyển đổi từ phương pháp khoản sang phương pháp kê khai theo các quy định nêu trên, Cục Thuế đã hướng dẫn nội dung liên quan đến việc không xử lý vi phạm hành chính.

Cụ thể, trường hợp các hộ kinh doanh, cá nhân kinh doanh đã nộp thuế theo phương thức khoán trong năm 2025, trở về trước và đã được cơ quan thuế thực hiện ấn định doanh thu và xác định mức thuế khoán, khi chuyển sang hình thức kê khai thuế từ ngày 1-1-2026, cơ quan thuế không thực hiện kiểm tra thuế, không sử dụng doanh thu khai thuế của hộ kinh doanh năm 2026 để xử lý hồi tố.

Việc không kiểm tra, hồi tố xử phạt nêu trên áp dụng cả với trường hợp hộ kinh doanh, cá nhân kinh doanh có thay đổi về quy mô sản xuất, kinh doanh dẫn đến doanh thu khoản thuế thay đổi từ 50% trở lên trong năm 2026.

Theo Cục Thuế, điều này không áp dụng đối với trường hợp các cơ quan có thẩm quyền phát hiện hộ kinh doanh, cá nhân kinh doanh có hành vi gian lận, che giấu doanh thu dẫn đến thiếu số thuế phải nộp. Trường hợp này hộ kinh doanh cá nhân kinh doanh sẽ bị xử phạt vi phạm hành chính về hành vi trốn thuế theo quy định tại Điều 17 Nghị định số 125/2020/NĐ-CP hoặc trường hợp vi phạm nghiêm trọng có thể xử lý hình sự về tội trốn thuế theo quy định tại Điều 200 Bộ luật Hình sự năm 2015 (sửa đổi, bổ sung năm 2017).

Diệp Diệp/VOV.VN