Minh bạch từng khoản thu trong năm học

 Giờ học của học sinh Trường THCS Thanh Thủy.

Khoản thu ngoài học phí vẫn là áp lực

Những ngày này, các trường học trên địa bàn thành phố đang triển khai các khoản thu đầu năm học. Dù không phải đóng học phí, nhiều gia đình vẫn phải cân đối một khoản không nhỏ cho các dịch vụ, hoạt động và những khoản đóng góp khác trong năm học. Anh H.T., một phụ huynh có con học tiểu học ở phường Hương Thủy, chia sẻ: “Con tôi không phải đóng bảo hiểm y tế nhưng tiền đóng quỹ lớp, quỹ trường, hoạt động Đội, hỗ trợ vệ sinh, học tiếng Anh, STEM cộng lại cũng hơn 3 triệu đồng. Mức thu này tôi thấy khá nhiều”.

Trong các khoản thu, quỹ lớp và khoản đóng góp của Ban đại diện cha mẹ học sinh (quỹ trường) là nội dung khiến nhiều phụ huynh băn khoăn. Để có kinh phí tổ chức các hoạt động cho học sinh, một số trường triển khai các khoản đóng góp này với mức 600 - 900 nghìn đồng/học sinh/năm học. Trong khi đó, một số trường chưa triển khai thu khoản đóng góp này do Bộ Giáo dục và Đào tạo (GD&ĐT) đang lấy ý kiến dự thảo Thông tư thay thế Thông tư số 55/2011/TT-BGDĐT về Điều lệ Ban đại diện cha mẹ học sinh.

Theo tìm hiểu, hầu hết các trường thực hiện những khoản thu dịch vụ phục vụ, hỗ trợ hoạt động giáo dục theo đúng quy định. Các khoản như bán trú, tiền nước uống, vệ sinh trường học, giáo dục ngoài giờ chính khóa… được thực hiện theo Quyết định số 84/2026/QĐ-UBND ngày 24/8/2026 của UBND thành phố, quy định danh mục các khoản thu, mức thu tối đa và cơ chế quản lý thu, chi đối với các dịch vụ phục vụ, hỗ trợ hoạt động giáo dục tại các cơ sở giáo dục công lập trên địa bàn.

Ông Phan Văn Công, Hiệu trưởng Trường THCS Thanh Thủy (phường Thanh Thủy) cho biết, nhà trường thực hiện các khoản thu theo quy định, công khai với phụ huynh trước khi triển khai. Hiện trường thu bảo hiểm y tế; khoản hỗ trợ giấy kiểm tra theo mức quy định 65 nghìn đồng nhưng trường thu 50 nghìn đồng/học sinh; hỗ trợ vệ sinh theo mức quy định 15 nghìn đồng/tháng nhưng trường thu 8 nghìn đồng/tháng.

Với các khoản đóng góp, Trường THCS Thanh Thủy yêu cầu đưa ra trao đổi, thống nhất tại cuộc họp phụ huynh trước khi thực hiện. Riêng khoản đóng góp của Ban đại diện cha mẹ học sinh, trường tạm thời chưa triển khai trong thời gian chờ quy định mới của Bộ GD&ĐT. Các năm học trước, khoản đóng góp của Ban đại diện cha mẹ học sinh tại trường khoảng 80 - 120 nghìn đồng/học sinh/năm, chủ yếu để tổ chức các hoạt động và khen thưởng. Theo ông Công, nếu nguồn đóng góp này không có, các hoạt động sẽ được cân đối trong khả năng ngân sách, nhà trường không đặt thêm các khoản thu ngoài quy định.

Công khai, minh bạch để tránh “lạm thu”

Trước thềm năm học mới, Sở GD&ĐT đã ban hành văn bản hướng dẫn công tác chuẩn bị và triển khai các nhiệm vụ đầu năm học 2026 - 2027. Trong đó, Sở yêu cầu các cơ sở giáo dục thực hiện nghiêm các quy định về quản lý, sử dụng ngân sách và tài sản công; công khai, minh bạch các khoản thu, chi đầu năm học, tuyệt đối không để xảy ra tình trạng lạm thu hoặc thu không đúng quy định.

Tại Trường THCS Chu Văn An (phường Vỹ Dạ), việc triển khai các khoản thu năm học 2026 - 2027 được thực hiện theo Kế hoạch số 182/KH-THCSCVA ngày 7/9/2026, căn cứ Công văn số 4956/SGDĐT-VP ngày 27/8/2026 của Sở GD&ĐT TP. Huế. Theo đó, kế hoạch được trường thông qua tại Hội nghị cha mẹ học sinh cấp trường, sau đó gửi về các chi hội lớp kèm thông báo dự kiến thu - chi để công khai tại các cuộc họp phụ huynh.

Bà Lê Thị Hồng Giang, Hiệu trưởng Trường THCS Chu Văn An thông tin, trong cuộc họp Ban đại diện cha mẹ học sinh đầu năm học 2026 - 2027 ngày 13/9, nhà trường thống nhất nguyên tắc quỹ hoạt động của Ban đại diện cha mẹ học sinh được xây dựng trên cơ sở tự nguyện, công khai, minh bạch, không cào bằng mức đóng góp. Nội dung này được ghi nhận bằng biên bản có chữ ký đồng ý của 100% phụ huynh tại 61 chi hội lớp.

Từ nguồn đóng góp tự nguyện của cha mẹ học sinh, cùng sự hỗ trợ của mạnh thường quân và giáo viên, dịp Tết Trung thu, Trường THCS Chu Văn An đã trao 97 thẻ bảo hiểm y tế, trị giá gần 67 triệu đồng và 19 suất quà Trung thu, trị giá 5 triệu đồng cho học sinh có hoàn cảnh khó khăn. Những khoản hỗ trợ này cho thấy, nguồn đóng góp tự nguyện được nhà trường sử dụng cho các hoạt động hỗ trợ học sinh.

Để kiểm soát các khoản thu ở lớp, Trường THCS Thanh Thủy yêu cầu giáo viên chủ nhiệm dự kiến các hoạt động trong học kỳ, trao đổi với phụ huynh và lập dự toán theo số học sinh thực tế, bảo đảm nguyên tắc thu đến đâu, chi đến đó, không tự ý đặt ra các khoản thu. Mức đóng tùy thuộc hoạt động của từng lớp, không cào bằng. Theo ông Phan Văn Công, những lớp tổ chức một số hoạt động cho học sinh có mức thu khoảng 100 - 300 nghìn đồng/học sinh.

Từ thực tế tại các trường, việc công khai khoản thu ngay từ đầu, thống nhất với phụ huynh và kiểm soát chặt quá trình thu - chi là những khâu quan trọng để hạn chế phát sinh khoản thu không phù hợp. Khi mỗi khoản đóng góp đều được thông tin rõ mục đích, mức thu và cách sử dụng, phụ huynh có cơ sở để giám sát, nhà trường cũng tránh được những khoản thu gây băn khoăn, áp lực cho gia đình học sinh.