'Minh họa trên báo': Sự gắn kết giữa báo chí, văn học và mỹ thuật

Triển lãm 'Minh họa trên báo' tại trụ sở Báo Nhân Dân (71 Hàng Trống, phường Hoàn Kiếm, Hà Nội) là một hoạt động văn hóa thiết thực nhằm tôn vinh những đóng góp của các họa sĩ đối với đời sống báo chí, đồng thời khẳng định những giá trị văn hóa đã đồng hành cùng nền báo chí cách mạng Việt Nam trong suốt hơn một thế kỷ qua.

Nhân kỷ niệm 101 năm Ngày Báo chí Cách mạng Việt Nam (21/6/1925 – 21/6/2026), chiều 18-6, Ban Chuyên đề (Báo Nhân Dân) tổ chức triển lãm “Minh họa trên báo”, giới thiệu hơn 90 tác phẩm của 23 họa sĩ nhiều thế hệ, nhiều vùng miền, những người đã và đang đồng hành với Báo Nhân Dân cũng như các cơ quan báo chí, tạp chí văn nghệ trong cả nước.

Khai mạc triển lãm "Minh họa trên báo". Ảnh: K.Minh

Khai mạc triển lãm "Minh họa trên báo". Ảnh: K.Minh

Phát biểu khai mạc triển lãm, nhà báo Lê Quốc Minh, Ủy viên Trung ương Đảng, Tổng Biên tập Báo Nhân Dân, Phó Trưởng ban Tuyên giáo và Dân vận Trung ương, Chủ tịch Hội Nhà báo Việt Nam khẳng định, triển lãm “Minh họa trên báo” là hoạt động văn hóa thiết thực nhằm tôn vinh những đóng góp của các họa sĩ đối với đời sống báo chí, đồng thời khẳng định những giá trị văn hóa đã đồng hành cùng nền báo chí cách mạng Việt Nam trong suốt hơn một thế kỷ qua.

Nhà báo Lê Quốc Minh, Ủy viên Trung ương Đảng, Tổng Biên tập Báo Nhân Dân, Phó Trưởng ban Tuyên giáo và Dân vận Trung ương, Chủ tịch Hội Nhà báo Việt Nam phát biểu khai mạc. Ảnh: K.Minh

Nhà báo Lê Quốc Minh, Ủy viên Trung ương Đảng, Tổng Biên tập Báo Nhân Dân, Phó Trưởng ban Tuyên giáo và Dân vận Trung ương, Chủ tịch Hội Nhà báo Việt Nam phát biểu khai mạc. Ảnh: K.Minh

Theo nhà báo Lê Quốc Minh, bên cạnh nhiệm vụ thông tin, định hướng nhận thức và tạo đồng thuận xã hội, báo chí còn góp phần bồi đắp đời sống tinh thần, lan tỏa các giá trị nhân văn và nâng cao trình độ thẩm mỹ của công chúng. Trong hành trình đó, mỹ thuật luôn có vị trí quan trọng. Nhiều thế hệ họa sĩ đã góp phần làm phong phú ngôn ngữ biểu đạt của báo chí và tạo nên bản sắc riêng cho các ấn phẩm.

“Trong bối cảnh đời sống báo chí đang có nhiều thay đổi sâu sắc, việc duy trì không gian cho sáng tạo mỹ thuật trên mặt báo là một nỗ lực đáng trân trọng. Điều đó thể hiện sự tôn trọng đối với lao động sáng tạo của các nghệ sĩ, sự trân trọng đối với bạn đọc và cũng là trách nhiệm của cơ quan báo chí trong việc gìn giữ, phát huy các giá trị văn hóa”, Tổng Biên tập Báo Nhân Dân nhấn mạnh.

Trưng bày bức tranh Tổng Biên tập Báo Nhân Dân qua các thời kỳ, do các họa sĩ minh họa vẽ tặng. Ảnh: K.Minh

Trưng bày bức tranh Tổng Biên tập Báo Nhân Dân qua các thời kỳ, do các họa sĩ minh họa vẽ tặng. Ảnh: K.Minh

Triển lãm “Minh họa trên báo” quy tụ nhiều tên tuổi tiêu biểu của mỹ thuật Việt Nam qua các thời kỳ. Từ thế hệ họa sĩ trưởng thành trước thời kỳ Đổi mới như Phó Giáo sư, Nhà giáo nhân dân Lê Anh Vân đến những gương mặt góp phần tạo nên diện mạo mỹ thuật đương đại như Đào Hải Phong, Phạm An Hải, Đặng Tiến. Cùng với đó là các họa sĩ được giới chuyên môn và công chúng quan tâm như Bùi Tiến Tuấn, Nguyễn Dương Đính (Inh Nguyễn), Vũ Đình Tuấn, Nguyễn Nghĩa Cương, Võ Lương Nhi… và nhiều tác giả trẻ đang tiếp tục làm giàu ngôn ngữ thị giác của báo chí hôm nay.

Một số tác giả tham gia triển lãm từng hoặc đang công tác tại các cơ quan báo chí với nhiều vị trí khác nhau như Đặng Tiến, Đỗ Hữu Khôi, Lê Tâm, Nguyễn Minh, Kim Duẩn… Điều đó cho thấy mối quan hệ gắn bó lâu dài giữa nghề báo và mỹ thuật, giữa người làm nội dung và người kiến tạo ngôn ngữ hình ảnh.

Thưởng lãm các tác phẩm. Ảnh: K.Minh

Thưởng lãm các tác phẩm. Ảnh: K.Minh

Chia sẻ tại triển lãm, Phó Giáo sư, Nhà giáo nhân dân, họa sĩ Lê Anh Vân đánh giá, đây là một ý tưởng hay và thú vị bởi công chúng có cơ hội nhìn lại những tác phẩm minh họa từng xuất hiện trên mặt báo qua nhiều giai đoạn khác nhau.

“Nhờ triển lãm này mà chúng ta có thể xem lại những minh họa của họa sĩ cho báo. Trước đây nhiều tác phẩm chỉ xuất hiện trên mặt báo, còn bây giờ được xem lại bản gốc do họa sĩ thực hiện luôn cảm nhận rất khác”, họa sĩ Lê Anh Vân bày tỏ.

Trước câu hỏi liệu trí tuệ nhân tạo có thể thay thế họa sĩ minh họa hay không, họa sĩ Lê Anh Vân cho rằng, công nghệ có thể tạo ra những hình ảnh đẹp, nhưng rất khó thay thế vai trò đặc biệt của nghệ sĩ.

Thưởng lãm các tác phẩm. Ảnh: K.Minh

Thưởng lãm các tác phẩm. Ảnh: K.Minh

Theo ông, họa sĩ minh họa là cầu nối giữa văn chương, báo chí và nghệ thuật. Họ phải đọc nhanh, cảm nhanh, suy nghĩ nhanh và thể hiện ý tưởng trong thời gian ngắn để đáp ứng yêu cầu xuất bản. Quá trình đó đòi hỏi sự am hiểu văn học, báo chí cùng khả năng sáng tạo mang dấu ấn cá nhân. Để đáp ứng kỳ vọng của độc giả hiện đại, họa sĩ minh họa hiện nay cần đầu tư nhiều hơn cho tư duy sáng tạo, kỹ năng nghề nghiệp và chất lượng tác phẩm.

Triển lãm diễn ra đến hết ngày 23-6.

Một số tác phẩm tại triển lãm:

Yên Nga

Nguồn Hà Nội Mới: https://hanoimoi.vn/minh-hoa-tren-bao-su-gan-ket-giua-bao-chi-van-hoc-va-my-thuat-1208142.html