Mở cống Tha La, Trà Sư điều tiết lũ vùng Tứ giác Long Xuyên

Vận hành mở cống Tha La và Trà Sư góp phần điều tiết dòng nước, đưa phù sa vào đồng ruộng, tháo chua, rửa phèn và vệ sinh đồng ruộng vùng Tứ giác Long Xuyên.

Theo ông Tô Hoài Phong, Phó Chi cục trưởng Chi cục Thủy lợi tỉnh An Giang, năm nay mực nước thượng lưu và hạ lưu hai cống đều ở mức cao, cao hơn cùng kỳ năm 2025. Việc mở cống nhằm chủ động điều tiết lũ từ thượng nguồn Campuchia thoát ra biển Tây, hạn chế lũ đổ về phía Nam Quốc lộ 91, góp phần bảo đảm an toàn sản xuất vụ Thu Đông tại các địa phương vùng Tứ giác Long Xuyên. Đồng thời, việc xả lũ tạo điều kiện đưa nguồn nước giàu phù sa từ sông Hậu vào đồng ruộng, góp phần cải tạo đất, tháo chua, rửa phèn và bổ sung nguồn nước tự nhiên phục vụ sản xuất nông nghiệp.

Trước khi vận hành, UBND tỉnh An Giang đã thống nhất thời gian xả lũ với thành phố Cần Thơ; đồng thời thông báo trước 3 ngày trên các phương tiện thông tin đại chúng để chính quyền địa phương và người dân chủ động phương án bảo vệ sản xuất, cơ sở hạ tầng.

Tại thời điểm mở cống, mực nước thượng lưu cống Tha La đạt 3,56m, hạ lưu 2,2 m; cao hơn cùng kỳ năm trước lần lượt 0,38 m và 0,12 m. Tại cống Trà Sư, mực nước thượng lưu đạt 3,58m, hạ lưu 2,37m, cao hơn cùng kỳ năm trước 0,45 m và 0,32 m; chênh lệch cột nước 1,21 m.

Sau khi mở cống, mực nước nội đồng khu vực tỉnh An Giang dự kiến tăng khoảng 0,5 m, khu vực thành phố Cần Thơ tăng khoảng 0,3 m. Theo ngành chức năng, mức tăng này không ảnh hưởng lớn đến hoạt động sản xuất tại vùng hạ du.

Theo Sở Nông nghiệp và Môi trường tỉnh An Giang, vụ lúa Hè Thu năm 2026 tại vùng Tứ giác Long Xuyên xuống giống khoảng 344.896 ha; đến nay cơ bản đã thu hoạch xong, năng suất ước đạt 6,12 tấn/ha, sản lượng hơn 1,1 triệu tấn.

Đối với các xã khu vực hạ nguồn cụm công trình kiểm soát lũ biên giới, nơi sản xuất 2 vụ lúa và sử dụng đê bao kiểm soát lũ tháng 8, nhiều tuyến đê bao không còn bảo đảm an toàn để kiểm soát lũ chính vụ từ cuối tháng 9 đến cuối tháng 10. Do đó, việc vận hành cống Tha La và Trà Sư được thực hiện gắn với tiến độ thu hoạch lúa Hè Thu và lịch xuống giống vụ tiếp theo.

Để bảo đảm an toàn cho người dân, tài sản và diện tích sản xuất vùng hạ lưu, ngành chức năng yêu cầu các địa phương thường xuyên kiểm tra hệ thống đê bao, bờ bao, chủ động phát hiện và xử lý kịp thời các sự cố. Trường hợp cần đóng cống để bảo vệ an toàn đê bao tiểu vùng sản xuất, địa phương báo cáo cơ quan chức năng để tham mưu UBND tỉnh chỉ đạo xử lý.

Cống Trà Sư (thuộc phường Thới Sơn, tỉnh An Giang) giúp ngăn lũ ở bờ Nam kênh Vĩnh Tế, bảo vệ an toàn sản xuất cho vùng Tứ giác Long Xuyên.

Cống Tha La và Trà Sư được xây dựng tại vị trí các đập tràn cao su Tha La, Trà Sư trên tuyến đê ngăn lũ bờ Nam kênh Vĩnh Tế, thuộc phường Thới Sơn. Công trình khởi công ngày 1/10/2018, hoàn thành, đưa vào khai thác ngày 20/5/2022, thay thế hai đập cao su xuống cấp, với tổng mức đầu tư khoảng 232 tỷ đồng.

Hai cống có nhiệm vụ kiểm soát, điều tiết nước lũ từ thượng nguồn Campuchia thoát ra biển Tây; đồng thời đưa phù sa từ sông Hậu vào cải tạo đồng ruộng, lấy nước tưới cho khoảng 17.500 ha đất tự nhiên trong mùa khô, phục vụ giao thông thủy, bộ và bảo đảm an toàn sản xuất.

Hệ thống công trình góp phần kiểm soát lũ, phục vụ sản xuất cho hơn 498.000 ha đất của 48 phường, xã thuộc tỉnh An Giang và thành phố Cần Thơ.

Theo quy trình vận hành, đầu mùa lũ, khi mực nước thượng lưu cống trên 1,5 m, các cửa cống được đóng để kiểm soát lũ. Sau ngày 30/8, khi các địa phương cơ bản thu hoạch xong lúa Hè Thu, cống được mở theo trình tự. Đến cuối tháng 10 hoặc trong tháng 11, trước khi xuống giống vụ Đông Xuân từ 5-10 ngày, hai cống sẽ được đóng trở lại nhằm bảo đảm an toàn cho sản xuất.