Mở lối cho du lịch cộng đồng

Các sản phẩm gốm Phước Tích thu hút du khách tham quan

Có nền tảng nhưng chưa đủ mạnh

Tại Kỳ họp thứ nhất, HĐND thành phố khóa IX, tờ trình của UBND thành phố cho thấy, giai đoạn 2020 - 2025, việc triển khai các chính sách hỗ trợ du lịch cộng đồng đã bước đầu mang lại hiệu quả. Nhiều mô hình du lịch cộng đồng được hình thành tại các làng nghề, làng văn hóa, khu vực sinh thái ven đô, từng bước tạo nên những điểm đến mới, bổ trợ cho du lịch di sản vốn là thế mạnh của Huế.

Dù vậy, thẩm tra tờ trình của UBND thành phố, đồng chí Trần Gia Công, Trưởng ban Kinh tế - Ngân sách HĐND thành phố cho rằng, những kết quả này mới chỉ là bước khởi đầu, chưa tương xứng với tiềm năng sẵn có của địa phương. Thực tế cho thấy, nhiều điểm du lịch cộng đồng vẫn hoạt động ở quy mô nhỏ, thiếu tính liên kết, chưa tạo thành chuỗi sản phẩm hoàn chỉnh. Không ít mô hình mang tính tự phát, thiếu định hướng dài hạn, dẫn đến sản phẩm trùng lặp, thiếu sức cạnh tranh. Hạ tầng tại một số địa bàn chưa đáp ứng yêu cầu ngày càng cao của du khách, đặc biệt là khách quốc tế.

Ở góc độ quản lý, đại diện ngành du lịch địa phương cho rằng, năng lực tổ chức, vận hành và tiếp cận thị trường của cộng đồng dân cư vẫn còn hạn chế. Người dân có lợi thế về tài nguyên bản địa, nhưng thiếu kỹ năng làm du lịch chuyên nghiệp, từ khâu đón tiếp, phục vụ đến xây dựng sản phẩm trải nghiệm. Ngoài ra, công tác quảng bá, xúc tiến chưa theo kịp yêu cầu thực tiễn. Nhiều điểm đến có tiềm năng nhưng vẫn chưa được biết đến rộng rãi, thiếu sự kết nối với các doanh nghiệp lữ hành, dẫn đến lượng khách chưa ổn định.

Kỳ vọng từ chính sách mới

Việc xây dựng và thông qua Nghị quyết về chính sách hỗ trợ phát triển du lịch cộng đồng giai đoạn 2026 - 2030 tại Kỳ họp thứ nhất, HĐND thành phố khóa IX được xem là bước đi cần thiết, nhằm tạo cú hích cho giai đoạn phát triển mới. Nghị quyết không chỉ kế thừa những kết quả đã đạt được mà còn bổ sung nhiều chính sách mang tính đột phá, phù hợp với yêu cầu thực tiễn.

Điểm đáng chú ý là việc nâng mức hỗ trợ ở nhiều hạng mục quan trọng như đầu tư hạ tầng giao thông, xây dựng cơ sở lưu trú, phát triển sản phẩm du lịch và hoạt động quảng bá. Tổng kinh phí dự kiến khoảng 105 tỷ đồng, với cơ cấu phân bổ rõ ràng giữa các nguồn vốn đầu tư và vốn sự nghiệp.

Theo đánh giá của Ban Kinh tế - Ngân sách HĐND thành phố, việc tăng định mức hỗ trợ là cần thiết trong bối cảnh chi phí đầu tư ngày càng tăng, đồng thời đáp ứng yêu cầu nâng cao chất lượng dịch vụ du lịch; bổ sung các chính sách mới như hỗ trợ đóng thuyền du lịch, chỉnh trang cảnh quan, xử lý rác thải hay xây dựng sản phẩm truyền thông cũng mở ra nhiều cơ hội phát triển cho các địa phương.

Trong chiến lược phát triển dài hạn, Huế định hướng trở thành đô thị di sản, văn hóa, sinh thái và thông minh. Du lịch cộng đồng, với đặc trưng gắn liền với thiên nhiên và đời sống bản địa, hoàn toàn phù hợp với định hướng này. Tuy nhiên, bên cạnh các chính sách hỗ trợ, cần có cơ chế giám sát, đánh giá hiệu quả triển khai một cách chặt chẽ, đảm bảo nguồn lực được sử dụng đúng mục tiêu. Nghị quyết mới đặt mục tiêu phát triển từ 20 - 30 điểm du lịch cộng đồng, phấn đấu đến năm 2030, loại hình này chiếm khoảng 30% tổng lượng khách du lịch đến Huế. Đây là mục tiêu đầy tham vọng, đòi hỏi sự vào cuộc đồng bộ của cả hệ thống chính trị, doanh nghiệp và người dân.

Theo Phó Chủ tịch UBND thành phố Trần Hữu Thùy Giang, UBND thành phố Huế đã ban hành Kế hoạch số 188/KH-UBND về phát triển du lịch sinh thái, du lịch cộng đồng giai đoạn 2026 - 2027. Mục tiêu là phát triển du lịch theo hướng xanh, bền vững, nâng cao chất lượng sản phẩm và tạo sinh kế ổn định cho người dân.

Theo đó, thành phố định hình 4 không gian trải nghiệm đặc trưng gồm: Vùng di sản - sông Hương - làng nghề; vùng biển - đầm phá Tam Giang; vùng miền núi sinh thái - văn hóa bản địa; và vùng nông nghiệp sinh thái gắn với sản phẩm OCOP.

Trong giai đoạn 2026 - 2027, dự kiến lựa chọn 10 - 12 địa phương có tiềm năng để đầu tư, xây dựng từ 8 - 10 mô hình điểm đạt chuẩn về hạ tầng, môi trường và khả năng đón khách. Song song đó là chuẩn hóa sản phẩm, xây dựng câu chuyện điểm đến và đào tạo nguồn nhân lực, với mục tiêu khoảng 50% hộ dân tham gia du lịch được bồi dưỡng nghiệp vụ.