Mở lối sinh kế cho người trẻ khuyết tật

Từ cảm hứng nghệ thuật đến mong muốn sẻ chia

Sinh năm 1979, lớn lên ở phố cổ Hà Nội, Nguyễn Thị Hồng Vân vẫn nhớ hình ảnh mẹ ngồi đan áo len mỗi khi đông về. Những sợi len mềm mại, ấm áp theo năm tháng trở thành nguồn cảm hứng sáng tạo của chị.

Họa sĩ Nguyễn Thị Hồng Vân hướng dẫn các học viên từng bước hoàn thiện bức tranh thêu len tại lớp học Len Art. Ảnh: Phi Tuấn

Khi theo học Trường Đại học Mỹ thuật Công nghiệp, lựa chọn chuyên ngành thảm, chị bắt đầu thử nghiệm dùng len để tạo nên những bức tranh nghệ thuật. Từ những tác phẩm ban đầu còn giản dị, nữ họa sĩ dần phát triển kỹ thuật thêu len và xây dựng phong cách riêng.

Bước ngoặt đến khi chị tham gia một dự án đào tạo nghề cho cộng đồng yếu thế. Những cuộc gặp gỡ với người khuyết tật khiến chị nhận ra rằng, đôi khi một nghề thủ công giản dị lại có thể mở ra cơ hội cho những người rất khó hòa nhập.

“Tôi nghĩ nếu mình đã tìm được một con đường với len thì tại sao không chia sẻ nó cho những bạn trẻ cần cơ hội hơn”, chị tâm sự.

Ý tưởng ấy sau đó trở thành lớp học thêu len miễn phí tại xưởng Len Art – nơi những sợi len không chỉ làm nên tranh, mà còn dệt nên hy vọng cho nhiều gia đình.

Kiên nhẫn với từng mũi kim đầu tiên

Những ngày đầu mở lớp, thử thách lớn nhất lại nằm ở những điều tưởng như rất nhỏ. Trước khi thêu tranh, các học viên phải học cách cầm kim, xâu chỉ – thao tác đơn giản với nhiều người nhưng lại là trở ngại lớn với các bạn trẻ khuyết tật.

“Có em phải mất hai, thậm chí ba tuần mới dám cầm kim”, họa sĩ Hồng Vân nhớ lại. Cô kiên nhẫn làm mẫu, rồi cầm tay từng học viên tập từng mũi thêu. Có khi tranh bị làm hỏng, có em vì lo lắng mà tự làm đau mình khi thao tác chưa quen.

Họa sĩ Nguyễn Thị Hồng Vân kiên nhẫn chỉ dẫn học viên Nguyễn Gia Huy cách xử lý chi tiết trong bức tranh thêu len. Ảnh: Phi Tuấn

Nhưng sự kiên trì ấy dần mang lại thay đổi.Nguyễn Gia Huy (sinh năm 2008) những ngày đầu gần như không rời tay khỏi cô giáo vì lo lắng. Sau một thời gian làm quen với kim chỉ, Huy có thể ngồi thêu hàng giờ, trở nên điềm tĩnh và tự tin hơn.

Hà Kim Thu từng gần như không nghe, không nói, nay đã có thể giao tiếp rõ ràng và thậm chí hỗ trợ hướng dẫn học viên mới. Nguyễn Minh Châu, trước đây phải có mẹ ngồi bên từng buổi học, giờ đã có thể tự hoàn thành những bức tranh của riêng mình.

Họa sĩ Nguyễn Thị Hồng Vân tại lớp học thêu len miễn phí dành cho các bạn trẻ “đặc biệt” ở Hà Nội. Ảnh: Phi Tuấn

Với gia đình các em, sự thay đổi ấy mang ý nghĩa rất lớn. “Trước đây con chỉ ở nhà, không có mục tiêu rõ ràng. Từ khi đến lớp thêu len, con biết mình cần làm gì mỗi ngày”, mẹ của Châu chia sẻ.

Sau hơn 10 năm, Len Art không chỉ là nơi dạy nghề mà còn trở thành không gian sinh hoạt quen thuộc của nhiều bạn trẻ “đặc biệt”. Ngoài giờ học, các em còn cùng nhau tổ chức Trung thu, Giáng sinh hay những chuyến dã ngoại nhỏ.

Theo họa sĩ Nguyễn Thị Hồng Vân, điều khiến chị xúc động nhất không phải là số lượng bức tranh hoàn thành, mà là khi thấy học viên dần tự tin hơn. “Mỗi khi các bạn hoàn thành một bức tranh, ánh mắt các em sáng lên. Lúc đó tôi hiểu rằng mình đã giúp các em tin rằng mình cũng làm được điều gì đó cho cuộc sống”.

Sau hơn một thập kỷ, nhiều học viên cũ đã có việc làm ổn định, thậm chí xây dựng gia đình riêng. Và lớp học nhỏ của nữ họa sĩ vẫn lặng lẽ duy trì mỗi ngày, nơi những mũi thêu len tiếp tục mở ra cơ hội mới cho những người trẻ kém may mắn.

Mai Khôi