Mở rộng bao phủ, bảo đảm quyền lợi

Tư vấn chính sách hỗ trợ bảo hiểm tự nguyện cho người dân. Ảnh: DUNG BÍCH 

Đúng hướng, cần thiết

Hiệu quả của chính sách an sinh xã hội (ASXH), trong đó có BHXH, BHYT và BHTN được thể hiện qua khả năng người dân tiếp cận và thụ hưởng. Đây là điểm tựa bảo vệ sức khỏe, thu nhập và cuộc sống của người lao động khi gặp rủi ro.

Vì vậy, Chỉ thị 15-CT/TU ngày 17/9/2026 của Ban Thường vụ Thành ủy Huế về tăng cường sự lãnh đạo của các cấp ủy Đảng đối với công tác BHXH, BHYT trên địa bàn thành phố giai đoạn 2026 - 2030 là chủ trương cần thiết, đúng hướng khi đặt mục tiêu mở rộng diện tham gia, khắc phục tình trạng chậm đóng, trốn đóng, nâng cao chất lượng khám, chữa bệnh (KCB), ngăn ngừa lạm dụng quỹ…

Trong đó, Chỉ thị 15 xác định, công tác BHXH, BHYT, BHTN phải trở thành nhiệm vụ trọng tâm, thường xuyên của cả hệ thống chính trị. Các chỉ tiêu về bảo hiểm phải được đưa vào nghị quyết, chương trình, kế hoạch phát triển KT-XH hàng năm và từng giai đoạn; người đứng đầu cấp ủy, chính quyền, cơ quan, đơn vị chịu trách nhiệm về kết quả thực hiện tại địa bàn, lĩnh vực quản lý…

Những năm qua, công tác BHXH, BHYT, BHTN tại Huế đạt nhiều kết quả tích cực. Tính đến 30/9/2026, số người tham gia BHXH là 178.754 người, đạt 103% kế hoạch UBND thành phố giao; trong đó, số người tham gia BHXH bắt buộc là 149.829 người, BHXH tự nguyện là 28.925 người, BHTN là 141.360 người và tỷ lệ bao phủ BHYT đạt 98,96% dân số (kế hoạch UBND thành phố giao là 99,3%). Tuy nhiên, tình trạng chậm đóng, trốn đóng hoặc đóng BHXH, BHYT, BHTN không đầy đủ vẫn tồn tại, ảnh hưởng đến quyền lợi của người lao động khi giải quyết chế độ ốm đau, thai sản, thất nghiệp và hưu trí.

Thực tế này cho thấy, mở rộng diện bao phủ phải đi cùng bảo đảm quyền lợi, bởi một chính sách an sinh chỉ thực sự phát huy giá trị khi người tham gia được bảo vệ đúng và đủ quyền lợi. Vì vậy, nếu chỉ tập trung vận động tăng số người tham gia mà chưa xử lý hiệu quả tình trạng chậm đóng, trốn đóng, thì mục tiêu bao phủ rộng vẫn khó tạo được sự an tâm của người dân. Đây chính là một trong những cơ sở thực tiễn cho thấy sự cần thiết của Chỉ thị 15.

Đích đến vẫn là quyền lợi của người dân

Một trong những điểm đáng chú ý của Chỉ thị 15 là yêu cầu rà soát, bổ sung chính sách hỗ trợ đóng BHXH, BHYT từ ngân sách địa phương; mở rộng đối tượng hỗ trợ BHYT và nâng mức hỗ trợ BHXH tự nguyện cho người thuộc hộ nghèo, cận nghèo, đồng bào dân tộc thiểu số và các nhóm yếu thế, cùng với đó là nâng cao chất lượng phục vụ và sử dụng hiệu quả các quỹ bảo hiểm.

Với người thu nhập thấp, khoản đóng bảo hiểm có thể là gánh nặng khi phải cân đối nhiều nhu cầu thiết yếu. Hỗ trợ phù hợp sẽ tạo điều kiện để họ tham gia, duy trì bảo hiểm và có điểm tựa khi tuổi cao hoặc gặp biến cố.

Chỉ thị 15 cũng yêu cầu nâng cao chất lượng KCB bằng BHYT, tăng tỷ lệ KCB tại trạm y tế cấp xã và sử dụng hợp lý thuốc, thiết bị y tế, dịch vụ kỹ thuật. Đây là hướng đi thiết thực, vừa tạo thuận lợi cho người dân tiếp cận dịch vụ y tế gần nơi cư trú, vừa góp phần hạn chế lãng phí nguồn lực.

Đối với BHXH và BHTN, việc giải quyết, chi trả chế độ cần kịp thời, đúng quy định; đồng thời tăng cường kiểm tra doanh nghiệp chậm đóng, trốn đóng và cơ sở KCB có chi phí BHYT tăng cao bất hợp lý. Chỉ thị cũng đặt ra yêu cầu ứng dụng trí tuệ nhân tạo, dữ liệu lớn và liên thông dữ liệu để nâng cao hiệu quả giám sát, phòng ngừa gian lận, trục lợi quỹ, giảm thủ tục và tăng tính minh bạch.

Đến năm 2030, Chỉ thị 15 đặt mục tiêu 100% người dân tham gia BHYT; 60% lực lượng lao động trong độ tuổi tham gia BHXH bắt buộc; 45% tham gia BHTN; 60% số người sau độ tuổi nghỉ hưu hưởng lương hưu, trợ cấp BHXH hàng tháng hoặc trợ cấp hưu trí xã hội. Chỉ số hài lòng của người tham gia BHXH phấn đấu đạt trên 90%, đồng thời giảm tình trạng chậm đóng và kiểm soát chặt chẽ các quỹ.

Những mục tiêu trên cho thấy, Chỉ thị 15 không chỉ hướng đến tăng số người tham gia, mà còn chú trọng chất lượng thụ hưởng và tính bền vững của hệ thống bảo hiểm. Đây là định hướng đúng đắn, giúp người lao động được bảo vệ quyền lợi, người yếu thế có thêm cơ hội tham gia, người bệnh được tiếp cận dịch vụ y tế chất lượng và các quỹ được quản lý minh bạch, từ đó, BHXH, BHYT, BHTN thực sự trở thành điểm tựa an sinh bền vững cho người dân TP. Huế.