Mở rộng dư địa huy động vốn dài hạn, nâng sức cạnh tranh của doanh nghiệp và nền kinh tế

Mở rộng dư địa huy động vốn

Trong bối cảnh nhu cầu vốn phục vụ tăng trưởng kinh tế ngày càng lớn, việc tái cấu trúc các kênh dẫn vốn và nâng cao hiệu quả phân bổ nguồn lực tài chính được các chuyên gia đánh giá là giải pháp quan trọng nhằm giảm chi phí vốn và mở rộng khả năng huy động nguồn vốn dài hạn cho nền kinh tế.

Chia sẻ tại Hội thảo “Tái cấu trúc các kênh dẫn vốn” do Báo Tài chính - Đầu tư tổ chức ngày 15/7, ông Nguyễn Thế Minh - Giám đốc Khối Ngân hàng Đầu tư, Thành viên Ban Điều hành Công ty cổ phần Chứng khoán An Bình (ABS) nhấn mạnh, các giải pháp Chính phủ đang triển khai hiện nay về cơ bản đều hướng tới xử lý bài toán chi phí vốn - một yếu tố quan trọng trong định giá doanh nghiệp và cổ phiếu. Trong bối cảnh chi phí vốn của doanh nghiệp Việt Nam vẫn ở mức cao do cơ cấu nguồn vốn còn mất cân đối, việc tái cấu trúc các kênh dẫn vốn và phát triển thị trường vốn sẽ góp phần giảm chi phí huy động vốn trong dài hạn, tạo điều kiện để doanh nghiệp nâng cao hiệu quả hoạt động và năng lực cạnh tranh.

Các diễn giả tại phiên thảo luận với nội dung "Tìm cơ hội trong kỷ nguyên tăng trưởng mới". Ảnh: Đức Thanh.

Theo ông Minh, một trong những vấn đề cần được quan tâm hiện nay là nâng cao xếp hạng tín nhiệm quốc gia. Xếp hạng tín nhiệm không chỉ ảnh hưởng đến chi phí huy động vốn của doanh nghiệp, mà còn tác động tới khả năng tiếp cận các nguồn tín dụng quốc tế, kể cả đối với những doanh nghiệp có nền tảng tài chính tốt. Việc cải thiện xếp hạng tín nhiệm sẽ giúp Việt Nam mở rộng khả năng tiếp cận các nguồn vốn quốc tế với chi phí hợp lý hơn, đồng thời tạo điều kiện để doanh nghiệp và hệ thống ngân hàng đa dạng hóa nguồn vốn.

“Khi chi phí vốn trong nước còn ở mức thấp, doanh nghiệp chủ yếu huy động vốn trong nước. Tuy nhiên, khi chi phí vốn trong nước tăng và tiệm cận với mặt bằng quốc tế, nhiều doanh nghiệp đã chuyển sang phát hành trái phiếu quốc tế. Vì vậy, việc nâng cao xếp hạng tín nhiệm sẽ góp phần mở rộng khả năng huy động vốn với chi phí cạnh tranh hơn” - ông Minh phân tích.

Bên cạnh đó, ông Minh cũng cho rằng, việc phát triển tài chính xanh và huy động vốn theo các tiêu chuẩn môi trường, xã hội và quản trị (ESG) vẫn còn nhiều khó khăn. Mặc dù doanh nghiệp đã từng bước tiếp cận các chương trình đào tạo và triển khai ESG, song việc thu hút dòng vốn từ các nhà đầu tư theo tiêu chuẩn này vẫn còn hạn chế. Hiện nay, phần lớn các thương vụ huy động vốn ESG vẫn được thực hiện dưới hình thức phát hành riêng lẻ với các nhà đầu tư đã có sẵn cấu trúc tài chính và điều kiện đầu tư phù hợp.

Để tiếp cận hiệu quả hơn các nguồn vốn ưu đãi từ tổ chức quốc tế như Ngân hàng Thế giới (World Bank), Quỹ Tiền tệ quốc tế (IMF)..., theo ông Minh, Việt Nam cần xây dựng lộ trình triển khai ESG rõ ràng, đáp ứng các tiêu chuẩn quốc tế và thể hiện cam kết trong quá trình thực hiện. Khi các cam kết được cụ thể hóa bằng hành động và kết quả, niềm tin của nhà đầu tư quốc tế sẽ được củng cố, qua đó tạo điều kiện thuận lợi hơn cho hoạt động huy động vốn.

Hướng dòng vốn vào ngành ưu tiên

Về định hướng phân bổ nguồn lực, ông Minh nhận định, năng lượng sẽ tiếp tục là một trong những lĩnh vực có nhu cầu vốn lớn khi nền kinh tế hướng tới mục tiêu tăng trưởng cao.

Bên cạnh đó, ngành bán dẫn cũng được đánh giá có nhiều tiềm năng nhờ xu hướng chuyển giao công nghệ và khả năng thu hút nguồn vốn quốc tế. Tuy nhiên, các doanh nghiệp trong lĩnh vực này hiện vẫn gặp khó khi niêm yết, do phải đáp ứng các điều kiện về thời gian hoạt động, hiệu quả kinh doanh và các tiêu chuẩn niêm yết hiện hành.

Từ thực tế đó, ông Minh đề xuất nghiên cứu cơ chế linh hoạt hơn đối với các doanh nghiệp hoạt động trong lĩnh vực công nghệ cao và bán dẫn, tương tự cơ chế hỗ trợ doanh nghiệp khởi nghiệp đổi mới sáng tạo. Theo đó, có thể xem xét điều chỉnh một số điều kiện về thời gian hoạt động hoặc khả năng sinh lời đối với các doanh nghiệp có tiềm năng tăng trưởng và thuộc lĩnh vực ưu tiên.

“Giải pháp này sẽ góp phần đa dạng hóa hàng hóa trên thị trường vốn, đồng thời tạo thêm điều kiện để dòng vốn được phân bổ vào các lĩnh vực chiến lược” - ông Minh nhấn mạnh.

Không chỉ mở rộng khả năng huy động vốn, việc phân bổ hiệu quả dòng vốn vào các lĩnh vực ưu tiên cũng được các chuyên gia đánh giá là yếu tố quan trọng nhằm nâng cao hiệu quả sử dụng nguồn lực của nền kinh tế.

Trên bình diện thị trường chứng khoán, ông Nguyễn Anh Khoa - Giám đốc Phân tích, Công ty cổ phần Chứng khoán Agribank (Agriseco) cho rằng, trong bối cảnh dòng vốn dài hạn được huy động nhằm phục vụ mục tiêu tăng trưởng kinh tế ở mức hai con số, những ngành hưởng lợi trực tiếp sẽ là các lĩnh vực đáp ứng đồng thời 3 tiêu chí: có triển vọng tăng trưởng dài hạn, có nhu cầu sử dụng vốn lớn và thuộc nhóm ngành được Nhà nước ưu tiên phát triển.

Theo ông Khoa, các lĩnh vực đáp ứng các tiêu chí trên gồm hạ tầng, cảng biển, logistics, công nghệ thông tin và chuyển đổi số. Đây là những ngành được kỳ vọng sẽ hưởng lợi trực tiếp từ quá trình phân bổ dòng vốn trong thời gian tới.

Bên cạnh đó, nhiều nhóm ngành khác cũng có thể hưởng lợi gián tiếp từ quá trình này. Trong đó, ngành ngân hàng tiếp tục giữ vai trò cung cấp tín dụng cho nền kinh tế, còn các công ty chứng khoán là trung gian tài chính tham gia huy động vốn, tư vấn tái cấu trúc doanh nghiệp và hỗ trợ phát hành cổ phiếu.

Đối với lĩnh vực bất động sản, ông Khoa đánh giá, việc triển khai các dự án hạ tầng và đầu tư công quy mô lớn có thể tạo tác động tích cực đối với giá trị bất động sản tại các khu vực lân cận. Riêng bất động sản khu công nghiệp sẽ có nhiều dư địa hưởng lợi khi hệ thống hạ tầng giao thông được cải thiện, góp phần giảm chi phí logistics và nâng cao sức hấp dẫn của môi trường đầu tư. Khi chi phí logistics giảm, khả năng thu hút vốn đầu tư nước ngoài cũng sẽ được cải thiện, qua đó tạo thêm động lực phát triển cho các doanh nghiệp bất động sản khu công nghiệp.

“Đây là những nhóm ngành có triển vọng hưởng lợi trực tiếp và gián tiếp từ quá trình huy động và phân bổ dòng vốn phục vụ các mục tiêu phát triển kinh tế trong thời gian tới” - ông Khoa chia sẻ./.