Mở rộng thẩm quyền điều tra cho Công an cấp xã

Khoản 2, Điều 41, Dự thảo Bộ luật Tố tụng hình sự (sửa đổi) quy định “Điều tra viên trung cấp, Điều tra viên cao cấp là Trưởng Công an cấp xã hoặc Phó Trưởng Công an cấp xã được Thủ trưởng Cơ quan điều tra cấp tỉnh phân công tiến hành hoạt động khởi tố, điều tra vụ án về tội ít nghiêm trọng, tội nghiêm trọng, vụ án về tội rất nghiêm trọng nhưng tính chất đơn giản, chứng cứ rõ ràng xảy ra trên địa bàn cấp xã có nhiệm vụ, quyền hạn quy định tại khoản 1 Điều này, điểm a, điểm c khoản 1 và khoản 2 Điều 40 của Bộ luật này, trừ quyết định áp dụng, thay đổi, hủy bỏ biện pháp điều tra tố tụng đặc biệt.

Điều tra viên trung cấp, Điều tra viên cao cấp là Trưởng hoặc Phó Trưởng Công an cấp xã được tiến hành điều tra vụ án rất nghiêm trọng có tính chất đơn giản, chứng cứ rõ ràng (Ảnh minh họa)

Cục trưởng Cục Pháp chế và Cải cách hành chính, tư pháp Trung tướng Phạm Công Nguyên cho biết, việc bổ sung thẩm quyền cho Điều tra viên trung cấp, Điều tra viên cao cấp là Trưởng hoặc Phó trưởng công an cấp xã không phải là nội dung mới mà đáp ứng từ thực tiễn phòng, chống đấu tranh tội phạm.

Trước đây, Điều tra viên trung cấp, Điều tra viên cao cấp là Trưởng hoặc Phó trưởng Công an cấp xã được giao nhiệm vụ điều tra những vụ án ít nghiêm trọng, nghiêm trọng xảy ra trên địa xã. Qua hơn một năm triển khai, việc giao nhiệm vụ điều tra đối với các vụ án ít nghiêm trọng, nghiêm trọng xảy ra trên địa bàn cấp xã bước đầu cho thấy rất hiệu quả, góp phần giải quyết vụ việc nhanh chóng, đáp ứng yêu cầu đấu tranh phòng, chống tội phạm ngay từ cơ sở.

Theo Trung tướng Phạm Công Nguyên, từ thực tiễn đó, trong lần sửa đổi luật này, dự thảo đã quy định rõ ràng hơn, bổ sung thẩm quyền cho Điều tra viên trung cấp, Điều tra viên cao cấp là Trưởng hoặc Phó trưởng Công an cấp xã được tiến hành điều tra các vụ án rất nghiêm trọng nhưng có tính tiết đơn giản, chứng cứ rõ ràng. Việc quy định bổ sung này sẽ tạo điều kiện thuận lợi cho các hoạt động tố tụng khi không tổ chức bộ máy chính quyền cấp huyện.

Thực tế cho thấy, sau khi tổ chức chính quyền địa phương theo mô hình mới, nhiều Công an cấp xã quản lý địa bàn rộng, dân cư đông, trong khi khoảng cách từ cơ sở đến cơ quan Công an cấp tỉnh ở một số địa phương rất lớn. Trong khi đó, việc tinh gọn bộ máy tiếp tục theo hướng cơ quan điều tra chỉ ở 2 cấp gồm cấp bộ và cấp tỉnh, không tổ chức cơ quan điều tra ở cấp xã. Vì vậy, nếu mọi hoạt động điều tra đều phải tập trung về cấp tỉnh, có thể phát sinh những khó khăn nhất định về khoảng cách địa lý, hoặc các thủ tục về tố tụng cần phối hợp giữa Thủ trưởng Cơ quan điều tra cấp tỉnh với những Điều tra viên trung cấp, Điều tra viên cao cấp là Trưởng hoặc Phó trưởng Công an cấp xã.

“Nhiệm vụ phòng ngừa và đấu tranh tội phạm cần phải được tiến hành ngay từ cơ sở, nơi tội phạm xảy ra. Do đó, việc quy định rõ ràng hơn, bổ sung thẩm quyền cho Điều tra viên trung cấp, Điều tra viên cao cấp là Trưởng hoặc Phó trưởng Công an cấp xã được xem là bước tiến cải cách mạnh dạn trong việc tổ chức bố trí các hoạt động điều tra tội phạm” Trung tướng Phạm Công Nguyên nhấn mạnh.