Mốc son định hình giai đoạn phát triển mới quan hệ Việt Nam-Vương quốc Bỉ

Đó là nhận định của Phó Giáo sư, Tiến sĩ Phạm Mạnh Hùng, Chủ tịch Hội hữu nghị Việt Nam-Bỉ trong cuộc trao đổi với phóng viên Báo Nhân Dân nhân chuyến thăm cấp Nhà nước tới Vương quốc Bỉ của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm cùng Phu nhân và đoàn đại biểu cấp cao Việt Nam.

Phóng viên: Sau hơn 50 năm thiết lập quan hệ ngoại giao, Việt Nam và Vương quốc Bỉ duy trì quan hệ hữu nghị và hợp tác trên nhiều lĩnh vực. Đặc biệt, quan hệ song phương có thêm động lực mới sau chuyến thăm cấp Nhà nước của Nhà vua Philippe và Hoàng hậu Mathilde tới Việt Nam năm 2025. Vậy theo ông, chuyến thăm cấp Nhà nước tới Vương quốc Bỉ của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm có ý nghĩa như thế nào trong việc thúc đẩy quan hệ Việt Nam-Vương quốc Bỉ?

Phó Giáo sư, Tiến sĩ Phạm Mạnh Hùng: Đây là chuyến thăm mang ý nghĩa đặc biệt quan trọng, tiếp nối thành công của chuyến thăm cấp Nhà nước tới Việt Nam của Nhà vua Philippe và Hoàng hậu Mathilde vào năm 2025.

Nhìn lại lịch sử, Nhà vua Bỉ đã dành tình cảm yêu mến đặc biệt cho Việt Nam qua các chuyến thăm từ năm 1993, 2003, 2012 (trên cương vị Thái tử) và năm 2025. Việc duy trì các chuyến thăm cấp cao có ý nghĩa bổ trợ sâu sắc, khẳng định sự coi trọng và quyết tâm chính trị mạnh mẽ của lãnh đạo hai nước trong việc nâng tầm quan hệ song phương.

Về phía Hội hữu nghị Việt Nam-Bỉ, với đặc thù tập hợp đông đảo trí thức, chuyên gia từng được đào tạo tại Bỉ, chúng tôi tin rằng chuyến thăm sẽ là mốc son định hình giai đoạn phát triển mới. Đó là sự chuyển dịch từ hợp tác hỗ trợ truyền thống sang quan hệ đối tác đồng kiến tạo, thực chất, gắn với chiến lược lâu dài trên các lĩnh vực bổ trợ như thương mại, logistics cảng biển, chuyển đổi xanh, nông nghiệp công nghệ cao và giáo dục.

Chuyến thăm cấp Nhà nước tới Vương quốc Bỉ của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm sẽ tạo động lực to lớn để các tổ chức hữu nghị, viện nghiên cứu và cộng đồng doanh nghiệp biến cơ hội thành các dự án hợp tác cụ thể.

Hội hữu nghị Việt Nam-Bỉ thường xuyên tổ chức tọa đàm giao lưu nhân dân, góp phần thúc đẩy quan hệ hữu nghị, hợp tác nhiều mặt giữa nhân dân hai nước. (Ảnh: Hội hữu nghị Việt Nam-Bỉ cung cấp)

Phóng viên: Cùng với quan hệ hợp tác chính trị-ngoại giao, kinh tế-thương mại… quan hệ ngoại giao nhân dân cũng được coi là một trong những nền tảng quan trọng, góp phần thúc đẩy quan hệ song phương Việt Nam-Bỉ. Với tư cách là Chủ tịch Hội hữu nghị Việt Nam-Bỉ, ông có thể cho biết một số kết quả nổi bật trong hoạt động giao lưu nhân dân giữa hai nước trong thời gian qua?

Phó Giáo sư, Tiến sĩ Phạm Mạnh Hùng: Phát huy vai trò trụ cột của đối ngoại nhân dân, Hội hữu nghị Việt Nam-Bỉ đã chủ động phát huy vai trò cầu nối, gắn kết giới học thuật, doanh nghiệp và các tổ chức xã hội hai nước qua ba dấu ấn cốt lõi:

Một là, tăng cường đối thoại và phối hợp đối ngoại nhân dân. Hội duy trì phối hợp chặt chẽ với Đại sứ quán Bỉ, Cơ quan Xúc tiến thương mại và Đầu tư vùng Flanders (FIT) và Phái đoàn Wallonie-Bruxelles International (WBI). Minh chứng tiêu biểu là việc phối hợp cùng mạng lưới cựu du học sinh trao tặng 30.000 khẩu trang y tế cho Đại sứ quán Bỉ hỗ trợ phòng chống dịch Covid-19 (tháng 5/2020).

Hai là, thúc đẩy đào tạo nguồn nhân lực chất lượng cao. Phát huy lợi thế nền giáo dục hàng đầu của Vương quốc Bỉ, Hội đồng hành cùng chương trình liên kết hơn 20 năm giữa Đại học Kinh tế Quốc dân và Trường Kinh tế-Quản lý Solvay Brussels (ULB), đào tạo hơn 3.000 thạc sĩ tại Hà Nội. Đồng thời, thông qua mạng lưới hội viên, Hội liên tục kết nối, triển khai hàng chục đề án nghiên cứu và trao đổi học thuật mỗi năm.

Ba là, hiện thực hóa tri thức phục vụ cộng đồng, điển hình là dự án nghiên cứu giữa Đại học Phenikaa, Đại học Xây dựng Hà Nội và Đại học Liège (Bỉ), kết hợp cùng Đại sứ quán Bỉ trao tặng "Ngôi nhà nhân ái" thích ứng thiên tai cho người dân vùng cao tại tỉnh Hòa Bình.

Bên cạnh đó, các hội viên luôn chủ động duy trì trao đổi học thuật, kết nối mạng lưới cựu sinh viên từng học tập tại Bỉ và các hiệp hội nghề nghiệp, địa phương của Bỉ, tạo nên nền tảng xã hội vững chắc và lâu dài cho quan hệ hai nước.

Thành quả lớn nhất mà Hội là xây dựng được sự tin cậy chân thành, chuyển hóa tình hữu nghị thành các công trình, sáng kiến và cơ hội phát triển chung cho cả hai nước.

Phóng viên: Về kinh tế, Bỉ hiện là đối tác thương mại lớn thứ sáu của Việt Nam trong Liên minh châu Âu (EU). Với vị trí là “thủ đô” của EU, Bỉ có vai trò quan trọng trong việc kết nối hàng hóa Việt Nam với thị trường EU, đặc biệt trong khuôn khổ Hiệp định Thương mại tự do Việt Nam-EU (EVFTA). Để tận dụng các thế mạnh, tiềm năng của Bỉ, chúng ta phải làm gì để thúc đẩy hơn nữa hợp tác kinh tế-thương mại song phương, thưa ông?

Phó Giáo sư, Tiến sĩ Phạm Mạnh Hùng: Bỉ là "thủ đô" của EU và là trung tâm khởi xướng các giải pháp kinh tế châu Âu. Theo tôi, để khai thác hiệu quả thị trường này, bên cạnh kênh quản lý nhà nước, cần phát huy mạnh mẽ vai trò của đối ngoại nhân dân.

Hội hữu nghị không thay thế các tổ chức xúc tiến thương mại, nhưng sẽ đóng góp bằng thế mạnh riêng: xây dựng kế hoạch hợp tác dài hạn về khoa học kỹ thuật, tổ chức các diễn đàn kinh tế và kết nối đúng đối tác. Điều cốt lõi là phải có cơ chế theo đuổi kết quả đến cùng; mỗi diễn đàn hay chuyến thăm đều phải hướng tới những chương trình hợp tác hoặc hợp đồng thương mại cụ thể, thực chất.

Phóng viên: Mặc dù số lượng không nhiều song cộng đồng người Việt Nam tại Bỉ được đánh giá là tiềm năng và luôn phát huy vai trò cầu nối, góp phần tăng cường hiểu biết và thúc đẩy hợp tác giữa hai nước, vậy thưa ông, Hội hữu nghị Việt Nam-Bỉ dự kiến triển khai những hoạt động gì để vận động, kêu gọi sự chung tay của cộng đồng người Việt tại Bỉ vào công cuộc xây dựng và phát triển đất nước trong kỷ nguyên phát triển mới theo tinh thần của Nghị quyết số 23/NQ-TW?

Chủ tịch Hội hữu nghị Việt Nam-Bỉ Phạm Mạnh Hùng trao tặng khẩu trang cho nhân dân Bỉ trong thời gian dịch Covid-19 diễn ra phức tạp. (Ảnh: Hội hữu nghị Việt Nam-Bỉ cung cấp)

Phó Giáo sư, Tiến sĩ Phạm Mạnh Hùng: Cộng đồng người Việt Nam tại Vương quốc Bỉ tuy quy mô không lớn nhưng hội tụ nhiều trí thức, nhà khoa học trình độ cao trong các lĩnh vực công nghệ nguồn và đội ngũ doanh nhân am hiểu luật pháp châu Âu. Để hiện thực hóa tinh thần Nghị quyết số 23-NQ/TW và biến nguồn lực trí tuệ quý giá này thành sức mạnh đối ngoại nhân dân, Hội sẽ tập trung vào ba hướng hành động cụ thể:

Thứ nhất, tăng cường kết nối thương mại: Phát huy mạng lưới kiều bào để hỗ trợ doanh nghiệp trong nước nắm bắt thông tin thị trường, tiêu chuẩn hàng hóa và trực tiếp xúc tiến đầu tư.

Thứ hai, phát huy nguồn lực tri thức: Tiếp tục kết nối các chuyên gia, nhà khoa học tại Bỉ với các cơ sở nghiên cứu trong nước nhằm thúc đẩy chuyển giao công nghệ và đào tạo nhân lực chất lượng cao.

Thứ ba, thiết lập cơ chế đồng hành theo dự án: Phối hợp xây dựng kênh "đặt hàng" các bài toán thực tiễn từ trong nước, để kiều bào có thể trực tiếp tham gia giải quyết. Mục tiêu cốt lõi của Hội là làm cầu nối vững chắc, giúp trí thức và doanh nhân người Việt tại Bỉ chuyển hóa tâm huyết hướng về quê hương thành những công trình, sáng kiến đóng góp cụ thể và đo đếm được cho sự phát triển của đất nước.

Phóng viên: Xin trân trọng cảm ơn Phó Giáo sư, Tiến sĩ Phạm Mạnh Hùng!