Mới: Sẽ cấm tham gia đấu giá quyền sử dụng đất ở với cá nhân trúng đấu giá nhưng 'bỏ cọc'?

Nâng tỷ lệ tiền đặt trước lên thành từ 20-50% giá khởi điểm

Trong phiên họp sáng nay, 19-10, Quốc hội nghe Tờ trình dự án Luật Đấu giá tài sản (sửa đổi). Trình bày Tờ trình, Bộ trưởng Bộ Tư pháp Hoàng Thanh Tùng cho biết, dự thảo Luật Đấu giá tài sản (sửa đổi) gồm 7 chương, 64 điều với nhiều nội dung mới quan trọng.

Về tiêu chuẩn đấu giá viên, Điều 11 dự thảo Luật quy định các cá nhân có trình độ đại học trở lên trong tất cả các ngành, lĩnh vực đều có thể trở thành đấu giá viên thay vì hạn chế trình độ đại học như Luật hiện hành.

Về trình tự, thủ tục đấu giá tài sản mà pháp luật quy định phải bán thông qua đấu giá, Dự thảo Luật chỉ yêu cầu niêm yết tại UBND cấp xã đối với tài sản là bất động sản; nâng tỷ lệ tiền đặt trước lên thành từ 20-50% giá khởi điểm trong đấu giá quyền sử dụng đất để giao đất ở cho cá nhân trên cơ sở luật hoá quy định của Nghị quyết số 66.11/2026/NQ-CP;

Bộ trưởng Bộ Tư pháp Hoàng Thanh Tùng trình bày tờ trình

Dự thảo cũng bổ sung quy định người tham gia đấu giá đã nộp hồ sơ, tiền đặt trước hợp lệ và tham dự phiên đấu giá thì được coi là đã đồng ý trả giá với giá ít nhất bằng với giá khởi điểm nhằm hạn chế tình trạng “cò mồi”, người không có nhu cầu mua thực sự nhưng vẫn tham dự đấu giá để trục lợi; quy định thủ tục đấu giá rút gọn theo hướng đơn giản, thuận lợi hơn đối với một số tài sản đấu giá có giá khởi điểm nhỏ hoặc phải xử lý nhanh; bổ sung quy định đấu giá bằng hình thức trực tuyến trên Hệ thống đấu giá trực tuyến đối với một số loại tài sản.

Ngoài ra, dự thảo Luật sửa đổi, bổ sung quy định về các hành vi bị nghiêm cấm, quyền, nghĩa vụ của đấu giá viên, tổ chức hành nghề đấu giá tài sản, xem tài sản, địa điểm đấu giá, sử dụng tài khoản định danh khi tham gia đấu giá, sử dụng tài khoản định danh điện tử mức độ 2 khi tham gia đấu giá trực tuyến, đấu giá không thành, quyền, nghĩa vụ của người có tài sản đấu giá, người trúng đấu giá.

Về chế tài xử lý đối với người trúng đấu giá trong một số trường hợp, dự thảo Luật bổ sung quy định cấm tham gia đấu giá quyền sử dụng đất ở đối với cá nhân trúng đấu giá nhưng “bỏ cọc” trên cơ sở luật hoá các quy định của Nghị quyết số 66.11/2026/NQ-CP góp phần khắc phục tình trạng tham gia đấu giá nhằm mục đích trục lợi, gây ảnh hưởng xấu đến thị trường bất động sản.

Đồng thời, bổ sung chế tài người trúng đấu giá có hành vi vi phạm quy định của Luật Đấu giá tài sản hoặc pháp luật có liên quan dẫn đến kết quả đấu giá bị huỷ thì không được nhận lại khoản tiền đặt cọc để đảm bảo việc thực hiện nghĩa vụ bồi thường thiệt hại do kết quả đấu giá bị huỷ.

Làm rõ căn cứ chọn mức tiền đặt trước với quyền sử dụng đất từ 20-50%

Trình bày báo cáo thẩm tra dự án Luật Đấu giá tài sản (sửa đổi), liên quan đến việc lựa chọn tổ chức hành nghề đấu giá tài sản, Chủ nhiệm Uỷ ban Kinh tế và Tài chính (KTTC) của Quốc hội Phan Văn Mãi đề nghị quy định ngay trong Luật các nguyên tắc, tiêu chí cơ bản và phạm vi áp dụng…

Về đăng ký tham gia đấu giá, xác định người trúng đấu giá trong trường hợp không có giá trả hợp lệ, Uỷ ban KTTC đề nghị rà soát các quy định tại Điều 28, Điều 29, Điều 32, Điều 33 và Điều 34 của dự thảo Luật để bảo đảm đồng bộ, thống nhất; phân định rõ các giai đoạn đăng ký tham gia, tham dự phiên đấu giá và thực hiện hành vi trả giá; đồng thời làm rõ hậu quả pháp lý và xử lý tiền đặt trước trong từng trường hợp.

Về tiền đặt trước và xử lý tiền đặt trước, dự thảo Luật đã bổ sung mức tiền đặt trước đối với quyền sử dụng đất để giao đất ở cho cá nhân từ 20-50%, nhằm tăng trách nhiệm của người tham gia và hạn chế tình trạng trả giá cao nhưng không thực hiện nghĩa vụ. Tuy nhiên, mức tối đa 50% là tương đối cao, có thể tác động đến khả năng tiếp cận đấu giá, chi phí vốn và mức độ cạnh tranh.

Do vậy, Uỷ ban KTTC đề nghị bổ sung số liệu, đánh giá cụ thể về tình trạng trả giá cao nhưng không thực hiện nghĩa vụ thanh toán, hiệu quả của việc tăng tiền đặt trước; đồng thời làm rõ căn cứ lựa chọn mức từ 20-50% và tiêu chí để lựa chọn mức cụ thể trong khoảng này.

Chủ nhiệm Uỷ ban Kinh tế và Tài chính của Quốc hội Phan Văn Mãi trình bày báo cáo thẩm tra

Về đấu giá trực tuyến, với quy định bắt buộc đấu giá trực tuyến trên Hệ thống đấu giá trực tuyến đối với tài sản được xác lập quyền sở hữu toàn dân có tổng giá khởi điểm từ 200 triệu đồng trở lên, Uỷ ban KTTC đề nghị tiếp tục làm rõ cơ sở thực tiễn và khoa học của ngưỡng này; đồng thời nghiên cứu cơ chế phòng ngừa việc chia nhỏ tài sản hoặc xác định giá khởi điểm không phù hợp để né tránh quy định.

Về xác định người trả giá liền kề và xử lý trường hợp người trúng đấu giá từ chối kết quả, Uỷ ban KTTC đề nghị tiếp tục hoàn thiện cơ chế xác định người trả giá liền kề, nhất là trường hợp có từ hai người trở lên cùng trả một mức giá trong đấu giá bằng bỏ phiếu hoặc đấu giá trực tuyến.