Mong mỏi dòng tiền đổi hướng ngay từ đầu năm mới

Nếu ví nền kinh tế như một cơ thể sống vươn lên mạnh mẽ trong mùa xuân mới thì tài chính – tiền tệ chính là những mạch máu nuôi dưỡng từng tế bào. Tăng trưởng, suy cho cùng, chỉ là "nhiệt độ" của dòng vốn, còn hướng xây dựng mới là yếu tố quyết định sức sống và sự bền vững của cả hệ thống.

"Nhiệt độ" tăng, nhưng "sức khỏe" cần ổn định

Nhìn lại năm qua, thị trường tiền tệ đã có những chuyển biến đáng chú ý. Sau giai đoạn hỗ trợ phục hồi với "tiền rẻ", lãi suất đang bước vào một chu kỳ mới với những gam màu thực tế hơn.

Lãi suất tăng không chỉ là con số trên bảng niêm yết, mà là sức ép hiện hữu trong từng quyết định đầu tư, từng kế hoạch sản xuất của doanh nghiệp.

Cuối năm 2025, nhu cầu tín dụng tăng cao đã đẩy lãi suất liên ngân hàng và lãi suất huy động rục rịch đi lên. Sự chênh lệch giữa tốc độ tăng trưởng tín dụng (15-16%) và huy động vốn (7-8%) đã tạo nên áp lực không nhỏ, buộc các nhà băng phải điều chỉnh để giữ chân người gửi tiền.

Tuy nhiên, trong cái khó ló cái khôn, cộng đồng doanh nghiệp vẫn giữ một tâm thế vững chắc.

Ông Phạm Văn Xô, Chủ tịch Hiệp hội Xuất nhập khẩu TP.HCM, chia sẻ một góc nhìn lạc quan rằng mặt bằng lãi suất năm qua vẫn ở mức "chấp nhận được". Điều mà cộng đồng doanh nghiệp kỳ vọng trong năm Bính Ngọ và hơn thế nữa là sự ổn định. Doanh nghiệp cần một nền tảng lãi suất ít biến động để yên tâm cho những kế hoạch dài hạn, thay vì nơm nớp sự điều chỉnh có thể đến bất cứ lúc nào.

Ở góc độ doanh nghiệp vừa và nhỏ, bà Phạm Thị Minh Huệ, Giám đốc Tài chính Công ty Xuất nhập khẩu và Thương mại Ánh Dương (TP.HCM), ghi nhận những chuyển biến tích cực của chính sách tiền tệ trong năm 2025, khi lãi suất cho vay giảm khoảng 0,3–0,6 điểm phần trăm trong nửa đầu năm.

Tuy nhiên, bà Huệ thẳng thắn cho rằng, lãi suất giảm không đồng nghĩa với dễ tiếp cận vốn hơn. Sau những biến động kinh tế, các ngân hàng trở nên thận trọng, đặc biệt với các khoản vay trung và dài hạn – phân khúc then chốt cho đầu tư mở rộng sản xuất.

“Vay ngắn hạn 3–6 tháng thì vẫn có thể xoay xở, nhưng để đầu tư bài bản, doanh nghiệp cần vốn dài hơi. Trong khi đó, yêu cầu về dòng tiền, tài sản bảo đảm và khả năng chịu rủi ro ngày càng cao, khiến nhiều doanh nghiệp không còn đủ điều kiện vay”, bà Huệ chia sẻ.

Khi dòng vốn tư nhân còn đang thận trọng trước những "khúc cua" của chi phí tài chính thì dòng vốn đầu tư công nổi lên như một chủ lực, một đòn bẩy mạnh mẽ cho giai đoạn 2026–2030.

Với chính sách tiền tệ, thước đo thành công của năm 2026 không nằm ở việc lãi suất thấp hay cao, mà ở khả năng giữ ổn định, đồng thời nuôi dưỡng động lực tăng trưởng cho nhiều mùa xuân phía trước.

Nếu doanh nghiệp nhỏ và vừa vướng ở “cửa vào” tín dụng, thì doanh nghiệp sản xuất quy mô lớn lại chịu áp lực từ chi phí vốn.

Ông Nguyễn Thanh Nghĩa, Chủ tịch HĐQT kiêm Tổng Giám đốc Công ty Cổ phần Đại Thiên Lộ (TP.HCM), cho biết ngành thép có tỷ trọng nguyên vật liệu nhập khẩu cao, nhu cầu vốn vay lớn. Với hạn mức vay trên 1.000 tỉ đồng, chỉ cần lãi suất tăng thêm 1 điểm phần trăm mỗi năm cũng đủ làm chi phí tài chính đội lên đáng kể, ảnh hưởng trực tiếp đến hiệu quả kinh doanh.

Thực tế này cho thấy, lãi suất tăng không chỉ là con số trên bảng niêm yết, mà là sức ép hiện hữu trong từng quyết định đầu tư, từng kế hoạch sản xuất của doanh nghiệp.

Với dự án tổng chi đầu tư phát triển trong giai đoạn 2026-2030 đạt kỷ lục 8,5 triệu tỉ đồng, hình hài của đất nước sẽ thay đổi mạnh mẽ. Hàng loạt dự án trọng điểm quốc gia sẽ được triển khai: đường sắt cao tốc Bắc – Nam, các cảng hàng không quốc tế, hệ thống cao tốc hướng tới mục tiêu 5.000km vào năm 2030, cùng mạng lưới metro, cầu cảng quy mô lớn tại các đô thị đầu tàu.

Nhưng, như ông Võ Tân Thành, Phó chủ tịch VCCI đã nhấn mạnh đầy tâm huyết: "Đầu tư công không thể chỉ được đo bằng tỉ lệ giải ngân hay coi là công cụ kích cầu ngắn hạn, mà phải được nhìn nhận như một đòn bẩy nâng cao năng suất tổng hợp của nền kinh tế, tạo nền tảng cho tăng trưởng nhanh nhưng bền vững”. Nói cách khác, từng đồng vốn công bỏ ra phải như những viên gạch vững chắc, xây dựng nên hạ tầng để dòng vốn tư nhân nương theo đó mà sinh sôi.

Năm 2026: điều hành vượt ra ngoài câu chuyện lãi suất

Mùa xuân là mùa của hy vọng, nhưng cũng là lúc nhìn thẳng vào những “điểm kích” đang còn tắc nghẽn. Câu chuyện của bà Phạm Thị Minh Huệ hay trăn trở của ông Nguyễn Thanh Nghĩa là tiếng lòng chung của nhiều doanh nghiệp sản xuất.

Dù lãi suất có giảm nhẹ ở một số thời điểm, nhưng cánh cửa tiếp theo là việc tiếp cận vốn vay trung và dài hạn vẫn còn thu hẹp. “Chiếc áo” tài sản bảo đảm đang trở nên chật chội so với nhu cầu lớn mạnh của doanh nghiệp. Các doanh nghiệp nhỏ và vừa, dù có đơn hàng, có dòng tiền tốt, vẫn khó khăn tiếp cận nguồn vốn rẻ nếu thiếu tài sản thế chấp.

Năm 2026 vì thế đặt ra yêu cầu cao hơn cho Ngân hàng Nhà nước trong việc điều hành chính sách tiền tệ. Không còn nhiều dư địa cho các biện pháp nới lỏng mạnh tay, trọng tâm cần dịch chuyển từ “kích thích bằng giá vốn” sang “nâng cao chất lượng phân bổ vốn”. Đó là sự chuyển đổi từ điều hành theo chiều rộng sang điều hành theo chiều sâu.

Trong bức tranh ấy, vai trò dẫn dắt của chính sách càng trở nên quan trọng. Khi dòng vốn được định hướng rõ ràng, kết hợp hài hòa với đầu tư công và các kênh dẫn vốn dài hạn, áp lực lên hệ thống ngân hàng sẽ được giảm bớt, tạo nền tảng ổn định cho toàn bộ nền kinh tế.

Bính Ngọ là năm của chuyển động mạnh mẽ, nhưng cũng là lời nhắc về sự bền bỉ. Với chính sách tiền tệ, thước đo thành công của năm 2026 không nằm ở việc lãi suất thấp hay cao, mà ở khả năng giữ ổn định, đồng thời nuôi dưỡng động lực tăng trưởng cho nhiều mùa xuân phía trước.

Khi dòng vốn chảy đúng mạch, nền kinh tế sẽ không chỉ chạy nhanh hơn, mà còn đi xa hơn. Và đó chính là tinh thần điều hành cần được gìn giữ trong hành trình bước vào một chu kỳ phát triển mới.

Thanh Hoa