Nông nghiệp vững - Tổ quốc bền

Vững vàng trong an sinh xã hội

Những năm 2020 - 2025, thế giới có nhiều xáo trộn: Đại dịch Covid-19 bùng phát trên phạm vi toàn cầu; kinh tế suy giảm; chuỗi cung ứng đứt gãy; cạnh tranh chiến lược giữa các nước lớn gia tăng; biến đổi khí hậu, thiên tai, dịch bệnh diễn biến phức tạp - Việt Nam không nằm ngoài vòng xoáy đó. Và quá trình phục hồi, phát triển kinh tế - xã hội đối mặt nhiều thách thức chưa từng có.

Trong bối cảnh đó, nhiều ngành, lĩnh vực chịu tác động nặng nề. Nhưng, nông nghiệp Việt Nam vẫn duy trì được tốc độ tăng trưởng bình quân 3,5%/năm, bảo đảm an ninh lương thực quốc gia, cung ứng đầy đủ thực phẩm cho hơn 100 triệu dân; đà và nhịp xuất khẩu tăng tiến, thặng dư thương mại của ngành năm sau luôn cao hơn năm trước, cân đối vĩ mô và ổn định xã hội. Nếu như kim ngạch xuất khẩu của ngành nông nghiệp Việt Nam năm 2020 mới chỉ đạt con số 41,25 tỷ USD thì năm 2025 đã đạt 70,09 tỷ USD, xuất siêu 20,7 tỷ USD. Đây là đóng góp nổi bật nhất, có ý nghĩa chiến lược của nông nghiệp trong nhiệm kỳ Đại hội Đảng lần thứ XIII (2020-2025).

Nông dân thành phố Hải Phòng thu hoạch lúa. Ảnh NGUYỄN KIỂM

Thực tiễn cho thấy, trong những thời điểm khó khăn nhất, nông nghiệp luôn là lĩnh vực “giữ nền”, tạo dư địa cho công nghiệp, thương mại dịch vụ phục hồi. Ổn định của nông nghiệp không chỉ có ý nghĩa kinh tế, mà còn là yếu tố quan trọng bảo đảm ổn định chính trị - xã hội, củng cố niềm tin của nhân dân vào sự lãnh đạo của Đảng và quản lý của Nhà nước.

Không chỉ là lĩnh vực sản xuất, nông nghiệp và nông thôn giữ vị trí đặc biệt quan trọng trong chiến lược quốc phòng, an ninh của đất nước. Nông thôn ổn định là nền tảng của ổn định quốc gia; nông dân yên tâm sản xuất là điều kiện quan trọng để xây dựng và củng cố thế trận lòng dân vững chắc từ cơ sở.

Nhiệm kỳ qua, dưới sự lãnh đạo của Đảng, quản lý và điều hành của Chính phủ, việc duy trì sản xuất nông nghiệp liên tục, bảo đảm đời sống của đại bộ phận dân cư đã góp phần giữ vững trật tự, an toàn xã hội, hạn chế phát sinh các vấn đề phức tạp. Ở nhiều địa bàn, nhất là vùng sâu, vùng xa, biên giới, hải đảo, nông nghiệp phát triển đã tạo điều kiện để kết hợp chặt chẽ phát triển kinh tế với củng cố quốc phòng, an ninh; gắn xây dựng nông thôn mới với xây dựng khu vực phòng thủ vững chắc.

Thực tiễn cho thấy, khi nông nghiệp ổn định, nông thôn bình yên, đời sống nhân dân được bảo đảm, thì thế trận quốc phòng toàn dân và an ninh nhân dân càng được củng cố vững chắc, từ sớm, từ xa, tạo sức mạnh tổng hợp để đất nước chủ động ứng phó với các tình huống.

Đóng góp nổi bật nhất của nông nghiệp trong giai đoạn 2020-2025 được thể hiện rõ nét trong cuộc chiến phòng, chống đại dịch Covid-19. Khi nhiều trung tâm kinh tế, đô thị lớn và khu công nghiệp phải thực hiện giãn cách xã hội kéo dài; hoạt động sản xuất, kinh doanh bị đình trệ; hàng triệu lao động mất việc làm, thì nông nghiệp vẫn duy trì sản xuất, bảo đảm nguồn cung lương thực, thực phẩm cho toàn xã hội.

Từ những chuyến xe chở nông sản vượt qua tâm dịch, đặc biệt thời điểm đỉnh dịch thực hiện giãn cách xã hội có sự tham gia tích cực của lực lượng vũ trang, trong đó có quân đội khi trực tiếp vận chuyển lương thực, thuốc men đã góp phần làm ấm lòng dân ở các vùng tâm dịch từ Bắc-Trung-Nam: Bắc Ninh, Đà Nẵng, Thành phố Hồ Chí Minh, Đồng Nai... Những bao gạo, bó rau, thùng mì tôm... từ Thanh Hóa, Nghệ An và các địa phương miền Bắc “chi viện” cho đồng bào miền Nam lúc đỉnh dịch gợi nhớ đến hình ảnh “tất cả vì miền Nam ruột thịt” trong cuộc kháng chiến chống Mỹ năm xưa.

Vườn cam Cao Phong, tỉnh Phú Thọ. Ảnh NGUYỄN KIỂM

Chợt nhớ ngày 29-7-2021, Đảng bộ, chính quyền và nhân dân tỉnh Thanh Hóa hỗ trợ 1.765 tấn lương thực, thực phẩm trị giá hơn 72 tỷ đồng giúp nhân dân Thành phố Hồ Chí Minh vượt qua khó khăn trong những thực hiện ngày giãn cách phòng, chống dịch Covid-19. Những hình ảnh ấy càng tô thắm tình quân dân, nghĩa đồng bào cùng sẻ chia, giúp đỡ trong lúc hoạn nạn, khó khăn. Và nó cũng là minh chứng cho sức mạnh của dân tộc Việt Nam chính là sự đoàn kết đã, đang sẽ vượt qua biết bao khó khăn, gian nan, thử thách để đánh đuổi giặc ngoại xâm giành độc lập, thống nhất đất nước, bảo vệ và xây dựng đất nước ngày càng phồn vinh, ấm no, hạnh phúc.

Để chống dịch hiệu quả, đồng thời đảm bảo cuộc sống của người dân, các “luồng xanh” vận tải, đến sự tham gia tích cực của nông dân, hợp tác xã, doanh nghiệp nông nghiệp trong hỗ trợ nhân dân vùng khó khăn, nông nghiệp đã thực sự trở thành “hậu phương” vững chắc của cả nước trong đại dịch.

Không chỉ vậy, nông thôn đã trở thành nơi tiếp nhận, ổn định đời sống cho hàng triệu lao động hồi hương, góp phần giảm áp lực xã hội, hạn chế phát sinh bất ổn trong bối cảnh dịch bệnh kéo dài. Vai trò này có ý nghĩa rất lớn, không chỉ về kinh tế, mà còn về chính trị, xã hội và quốc phòng - an ninh.

Có thể khẳng định, thành công của Việt Nam trong phòng, chống đại dịch Covid-19 là kết quả vào cuộc đồng bộ của cả hệ thống chính trị và toàn dân. Trong đó, nông nghiệp giữ vai trò đặc biệt quan trọng trong bảo đảm hậu cần xã hội và củng cố niềm tin của nhân dân.

Suốt nhiệm kỳ 2020-2025, nông nghiệp tiếp tục khẳng định vai trò là bệ đỡ của nền kinh tế. Xuất khẩu nông, lâm, thủy sản duy trì đà tăng trưởng; nhiều mặt hàng giữ vững vị trí trên thị trường quốc tế. Quan trọng hơn, nông nghiệp tiếp tục tạo sinh kế cho hàng chục triệu lao động, góp phần giảm nghèo, thu hẹp chênh lệch vùng miền và bảo đảm an sinh xã hội.

Chương trình xây dựng nông thôn mới được triển khai theo hướng thực chất, bền vững hơn; kết cấu hạ tầng nông thôn được cải thiện; đời sống vật chất và tinh thần của nông dân từng bước nâng lên. Những kết quả đó không chỉ nâng cao chất lượng sống của nhân dân, mà còn tạo nền tảng xã hội vững chắc cho phát triển lâu dài.

Điểm tựa vững chắc của kinh tế, xã hội

Bước vào giai đoạn phát triển mới, với mục tiêu đến năm 2050 - Việt Nam trở thành nước phát triển, thu nhập cao, nông nghiệp cần tiếp tục được xác định là lĩnh vực có vị trí chiến lược trong phát triển bền vững đất nước.

Trước hết, cần đẩy mạnh chuyển đổi từ tư duy sản xuất sang tư duy kinh tế nông nghiệp, nâng cao giá trị gia tăng, hiệu quả và sức cạnh tranh của nông sản. Phát triển nông nghiệp công nghệ cao, nông nghiệp sinh thái, nông nghiệp tuần hoàn gắn với bảo vệ môi trường và thích ứng với biến đổi khí hậu là yêu cầu tất yếu.

Thứ hai, coi trọng xây dựng đội ngũ nông dân mới - có tri thức, kỹ năng, kỷ luật lao động và tư duy thị trường. Người nông dân vừa là chủ thể phát triển kinh tế, vừa là lực lượng quan trọng trong xây dựng thế trận lòng dân, góp phần giữ vững ổn định chính trị - xã hội từ cơ sở.

Thứ ba, phát triển nông thôn theo hướng hiện đại, văn minh, gắn chặt với củng cố quốc phòng - an ninh, xây dựng khu vực phòng thủ vững chắc. Nông thôn không chỉ là không gian sản xuất, mà còn là địa bàn chiến lược về an ninh lương thực, an ninh sinh thái và an ninh con người.

Trưng bày, giới thiệu xoài tại lễ công bố xoài Việt Nam được phép xuất khẩu sang thị trường Mỹ. Ảnh NGUYỄN KIỂM

Trong bối cảnh hội nhập quốc tế sâu rộng, nông nghiệp Việt Nam cần chủ động tham gia chuỗi giá trị toàn cầu, đồng thời giữ vững quyền tự chủ, bảo đảm lợi ích quốc gia - dân tộc, góp phần nâng cao vị thế đất nước trên trường quốc tế.

Nhìn lại nhiệm kỳ Đại hội Đảng lần thứ XIII (2020-2025), có thể khẳng định: nông nghiệp Việt Nam đã hoàn thành tốt vai trò trụ cột ổn định, điểm tựa vững chắc của kinh tế, xã hội và thế trận lòng dân; đặc biệt thể hiện rõ vai trò trong phòng, chống đại dịch Covid-19, bảo đảm an ninh lương thực quốc gia. Và xuất sắc trong thương mại xuất khẩu, tạo nguồn lực tài chính cho kinh tế vĩ mô, đóng góp quan trọng vào sự nghiệp xây dựng và bảo vệ Tổ quốc, hiện thực hóa mục tiêu phát triển đất nước để bước vào kỷ nguyên phát triển phồn vinh, hạnh phúc, hùng cường.