Một chuyến du lịch... hơn 40 năm: Những câu chuyện về hòa hợp
Vì nhiều lý do khác nhau họ đã rời bỏ quê hương, nhưng tiếng lòng thôi thúc khiến họ lựa chọn con đường trở về. Về với đất mẹ, về với quê hương nơi 'Chôn rau cắt rốn' để được sống, được yêu thương hay nhiều hơn nữa, họ cùng góp sức cho sự hòa hợp dân tộc.
![](https://photo-baomoi.bmcdn.me/w700_r1/2021_05_27_20_38978391/08bf5b454d07a459fd16.jpg)
Paolo Tuấn trong một lần về biểu diễn
Ca sỹ Paolo Tuấn (tên thật là Đào Thiện Doãn) sinh năm 1946 tại số nhà 48 Hàng Bông, Hà Nội. Năm 1954 anh theo gia đình di cư vào Nam. Có năng khiếu ngoại ngữ (Paolo Tuấn nói tốt cả tiếng Pháp và tiếng Anh) lại đam mê ca hát nên từ nhỏ, Paolo đã tập hát những ca khúc nước ngoài. Khi 16 tuổi, Paolo đã lên sân khấu để hát nhạc rock.
Paolo Tuấn kể lại: “Tôi còn nhớ đêm đầu tiên xuất hiện trên sân khấu là ngày 30/6/1962 khi tôi vừa tròn 16 tuổi. Tôi đã hát ca khúc Little Sister của danh ca Evits Presley và nhận những tràng pháo tay kéo dài của khán giả. Ngày ấy trên thế giới phong trào nhạc rock bắt đầu lan rộng và tại Việt Nam, khán giả đang ao ước đón chờ dòng nhạc này. Vì thế sự xuất hiện của tôi đáp ứng được mong đợi từ khán giả, đó cũng là một điều tự nhiên và tôi trở thành người Việt Nam đầu tiên hát rock”.
Từ đó, khán giả Sài Gòn biết tới một Paolo Tuấn với trang phục là một bộ đồ da hầm hố, cổ đeo sợi dây chuyền bạc to tướng và thể hiện các ca khúc rock của các ban nhạc, ca sỹ nổi tiếng như Rolling Stones, The Beatles, Elvis Presley… trên nhiều vũ trường, phòng trà tại Sài Gòn như Anh Vũ, Ma Cabane, Au Baccara, Nuit D’Orient, La Sirène, Tự Do, Au Chalet...
Nhưng Paolo không chỉ hát rock mà anh còn thể hiện thành công nhiều ca khúc nhạc Pháp, nhạc Anh trữ tình nên trong giới mộ điệu âm nhạc Sài Gòn ngày đó, Paolo Tuấn được coi là một ca sỹ ở đẳng cấp hạng sang, thường chỉ hát ở những quán bar sang trọng, nơi khách hàng là những người giàu và khách nước ngoài hay lui tới. Rồi với vóc dáng điển trai, Paolo Tuấn còn được mời đóng phim. 2 bộ phim Saigon by night và Người cầm súng khiến tên tuổi Paolo Tuấn được biết tới nhiều hơn. Nhưng sau khi tốt nghiệp đại học Kiến trúc Sài Gòn, Paolo Tuấn vẫn lựa chọn đi hát cho thỏa sự đam mê của mình.
Paolo Tuấn khe khẽ hát: “Rồi đây dù lạc ngàn nơi. Ta hướng về chốn xa vời. Tìm mộng xưa lãng quên tháng ngày tàn phai. Nghẹn ngào thương nhớ em... Hà Nội ơi! Ta nhớ thấy em một chiều chớm thu. Dáng yêu kiều của ngày đã qua. Thướt tha bên hồ liễu thu. Lắng tiếng tiêu buồn của ngàn phím tơ...” Giấc mơ hồi hương (Vũ Thành).
Đam mê với âm nhạc, Paolo Tuấn dường như ít quan tâm đến thời cuộc chung quanh, nhưng sự kiện 30/4/1975 đã tác động đến anh. Khi Paolo Tuấn đang đi hát tại một phòng trà thì người bạn kéo anh ra bến Bạch Đằng để xuống tàu rời Tổ quốc. Lúc đó trên người Paolo chỉ có duy nhất bộ đồ vét biểu diễn. “Tôi ra đi mà không biết vì sao tôi đi. Có lẽ sự hoảng loạn của một số người chung quanh khiến tôi đi theo, bỏ lại toàn bộ tài sản, nhà cửa và người thân. Ban đầu tôi cũng nghĩ chắc chỉ là là một chuyến đi ngắn, nào ngờ chuyến đi đó kéo dài suốt mấy chục năm”-Paolo Tuấn kể.
![Paolo Tuấn](https://photo-baomoi.bmcdn.me/w700_r1/2021_05_27_20_38978391/60a831522710ce4e9701.jpg)
Paolo Tuấn
Trên đất Mỹ, ban đầu cộng đồng người Việt chưa nhiều nên Paolo Tuấn phải làm nghề khác để mưu sinh. Ca sỹ nhạc rock nổi tiếng Sài Gòn một thời phải đi rửa chén thuê, làm nail… Nhưng ngọn lửa âm nhạc vẫn âm ỉ cháy trong anh. Vì thế khi có cơ hội, Paolo Tuấn trở lại với âm nhạc. Lần trở lại này Paolo Tuấn không chỉ hát rock, hát nhạc Pháp mà anh còn tìm đến với âm nhạc trữ tình Việt Nam, thể hiện ca khúc của các nhạc sỹ Trịnh Công Sơn, Ngô Thụy Miên, Vũ Thành An… Paolo Tuấn đi hát khắp nước Mỹ, ra CD… anh trở thành giọng hát quen thuộc trong các chương trình âm nhạc hải ngoại. Nhưng Paolo Tuấn bảo: “Tôi vẫn mong được hát trên quê hương mình. Dù được đánh giá là người hướng ngoại nhưng sâu thẳm trong trái tim, trong máu thịt tôi vẫn là người Việt Nam. Tôi thèm được hát ở nơi tôi sinh ra, ở nơi tôi bước những bước chập chững lên sân khấu”.
Một cơ hội đến với Paolo Tuấn khi nhận được lời mời của ca sỹ Khánh Ly về việc tham gia show diễn Như một lời chia tay tại Hà Nội năm 2018. Được trình diễn nơi mảnh đất chôn rau cắt rốn, Paolo Tuấn thực sự xúc động. “Vì lần đầu tiên được đứng trên sân khấu ở quê hương, nơi có tuổi thơ đầy kỷ niệm, tôi chỉ biết nghẹn ngào. Và khi được hát những ca khúc yêu thích, được nghe những lời chia sẻ của khán giả yêu mến tôi trên mảnh đất Thủ đô, tôi thực sự hạnh phúc”.
Paolo Tuấn khe khẽ hát: “Rồi đây dù lạc ngàn nơi. Ta hướng về chốn xa vời. Tìm mộng xưa lãng quên tháng ngày tàn phai. Nghẹn ngào thương nhớ em... Hà Nội ơi! Ta nhớ thấy em một chiều chớm thu. Dáng yêu kiều của ngày đã qua. Thướt tha bên hồ liễu thu. Lắng tiếng tiêu buồn của ngàn phím tơ...” Giấc mơ hồi hương (Vũ Thành).
Cũng trong lần ra mắt khán giả Thủ đô, Paolo Tuấn đã tìm về ngôi nhà ngày xưa. Điều khiến anh cảm động là ngôi nhà trong ký ức của Paolo Tuấn nguyên vẹn như ngày nào. Người chủ mới của ngôi nhà khi biết Paolo Tuấn đã cho phép anh được thăm lại ngôi nhà. “Vẫn cánh cổng gỗ cũ kỹ, vẫn chiếc cầu thang ám màu thời gian. Tôi lần mò đi từng bước trong ngôi nhà mà cảm thấy hình như mình đang sống ở tuổi ấu thơ. Hơn 60 năm xa quê, ngôi nhà vẫn nằm đó như chờ tôi, như gợi lại cho tôi về một tuổi thơ tràn đầy yêu thương và hạnh phúc. Quê hương là đây chứ đâu”.
Năm 2019, trong lần tiếp theo về hát trên quê hương, Paolo Tuấn đã làm điều bất ngờ khi anh quyết định xin trở lại quốc tịch Việt Nam. Nhiều người hỏi lý do thì Paolo Tuấn chỉ nói đơn giản: “Tôi coi chuyến đi xa quê hương mấy chục năm chỉ như là chuyến đi du lịch. Còn Việt Nam là quê hương, nơi sinh ra tôi và cho tôi thành người thì sao tôi rời bỏ. Điều mơ ước từ bấy lâu nay của tôi vẫn là đem tiếng hát của mình để phụng sự nghệ thuật và khán giả tại quê nhà và tôi sẽ hát cho đến hơi thở cuối cùng”.
Giờ đây, Paolo Tuấn đang sống ở Sài Gòn, nơi ngày xưa Paolo Tuấn chập chững con đường tới với âm nhạc. Hàng ngày, Paolo Tuấn đi hát cho một phòng trà nhỏ và khi rảnh rỗi, anh đi lang thang trên những con đường quen thuộc một thuở. Ít ai biết người lữ khách đang bước chầm chậm đó là ca sỹ nổi tiếng một thời.