Một đời lính, hai hành trình nghĩa tình

Cựu chiến binh Phạm Quang Thư viếng mộ đồng đội.

Tìm đồng đội trên đất bạn Lào

Sau chiến tranh, những vết thương trên cơ thể vẫn thường nhức buốt mỗi khi trái gió trở trời nhưng với cựu chiến binh Phạm Quang Thư, điều khiến ông day dứt hơn cả là đồng đội vẫn nằm lại giữa đại ngàn đất bạn, chưa thể trở về với quê hương.

Suốt những năm tháng kháng chiến chống Mỹ cứu nước, cựu chiến binh Phạm Quang Thư đã có mặt ở nhiều chiến trường, từ Tây Nguyên, Nam Bộ đến những địa bàn ác liệt trên đất bạn Campuchia, Lào. Ông đã cùng đồng đội đi qua những năm tháng chiến đấu khốc liệt, nơi sự sống và cái chết chỉ cách nhau trong gang tấc.

Năm 1985, ông về công tác tại Bộ Chỉ huy Quân sự tỉnh Thanh Hóa. Gần 40 năm phục vụ trong quân đội thì có tới 20 năm ông gắn bó với công tác chính sách. Chính từ công việc ấy, ông bắt đầu một hành trình đặc biệt, cùng đồng đội băng rừng, vượt núi, tìm kiếm và đưa những người lính đã hy sinh trên đất bạn trở về với đất mẹ.

Trong vai trò là cán bộ chính sách, ông đã sát cánh cùng cán bộ, chiến sĩ Đội Quy tập hài cốt liệt sĩ (Bộ CHQS tỉnh Thanh Hóa) trực tiếp lăn lộn khắp những nơi rừng sâu, nước độc. Dấu chân của người lính thương binh ấy đã in trên 227 bản làng thuộc 6 huyện của tỉnh Hủa Phăn (nước bạn Lào). Dù địa hình hiểm trở, thời tiết khắc nghiệt, ông cùng đơn vị đã tìm kiếm, đưa gần 1.000 bộ hài cốt quân tình nguyện và chuyên gia Việt Nam hy sinh trên đất bạn về với quê nhà.

Ông Thư xúc động nhớ lại: "Những vất vả, gian khổ khi đi tìm mộ liệt sĩ ở Lào không thể nói hết bằng lời, nhưng chúng tôi đã quên đi mệt nhọc. Lúc nào trong lòng cũng chỉ mong sao nhanh chóng tìm được các anh... Tìm thấy các anh, tôi thấy lòng mình ấm lại, vì bản thân tôi cũng là một người lính”.

Có lẽ chính tình đồng đội đã trở thành nguồn sức mạnh để người thương binh 65% vượt qua những cung đường hiểm trở, những cánh rừng hun hút và cả những giới hạn của tuổi tác. Với ông, mỗi lần tìm thấy một đồng đội là thêm một lần lời hứa năm xưa thành hiện thực. Bởi, với những người lính từng vào sinh ra tử như ông, không bao giờ bỏ lại đồng đội phía sau, dù chiến tranh đã lùi xa bao nhiêu năm tháng.

Trọn vẹn nghĩa tình với nạn nhân chất độc da cam

Năm 2005, ông Phạm Quang Thư về nghỉ hưu, khép lại chặng đường dài cống hiến trong quân ngũ. Thế nhưng, tâm nguyện phụng sự Nhân dân của người lính vẫn chưa dừng lại. Năm 2006, ông tiếp tục nhận nhiệm vụ mới với tư cách Phó Chủ tịch Hội Nạn nhân chất độc da cam/dioxin tỉnh Thanh Hóa.

Cựu chiến binh Phạm Quang Thư (áo trắng) thăm hỏi nạn nhân nhiễm chất độc da cam/dioxin.

Nhiều lần tận mắt chứng kiến hoàn cảnh xót xa, thương tâm của những gia đình cựu chiến binh, cựu thanh niên xung phong mang trong mình di chứng chất độc hóa học, ông không khỏi trăn trở. Lại một lần nữa, trách nhiệm và tình đồng chí thúc giục ông hành động. Ông Thư miệt mài, tích cực nghiên cứu, nắm vững từng văn bản, chính sách của Đảng và Nhà nước. Từ nền tảng pháp lý chắc chắn ấy, ông chủ động tham mưu cho cấp ủy, chính quyền địa phương thực hiện tốt công tác hội.

Không dừng lại ở vai trò quản lý, ông trực tiếp tư vấn, bảo vệ và hỗ trợ thủ tục pháp lý cho hàng trăm cựu chiến binh, cựu thanh niên xung phong, giúp họ được thụ hưởng đúng, đủ các chế độ, chính sách dành cho người hoạt động kháng chiến bị nhiễm chất độc hóa học. Sự tận tụy, chính xác và đầy trách nhiệm của ông đã mang lại niềm tin, sự động viên lớn lao cho hàng trăm gia đình nạn nhân chất độc da cam trên địa bàn tỉnh.

Với ông, đó không phải là những việc làm lớn lao. Đơn giản, bởi ông từng là người lính và hiểu hơn ai hết giá trị của hai chữ “đồng đội”. Chiến tranh đã lùi xa, nhưng nghĩa tình của những người cùng chung chiến hào vẫn còn đó, thôi thúc ông đi tiếp, làm thêm những việc có ích khi sức lực vẫn còn cho phép.