Một quốc gia Đông Nam Á vừa gia nhập 'câu lạc bộ' tàu sân bay

Tàu ITS Giuseppe Garibaldi rời Portsmouth (Anh) để tham gia các cuộc tập trận hải quân của NATO vào tháng 2/2024. Con tàu này đã được chuyển giao cho Indonesia, trở thành tàu sân bay đầu tiên của đất nước vạn đảo, với tên mới là KRI Sriwijaya trong tuần này. Ảnh: N.I

Theo National Interest, sau nhiều tháng chuẩn bị, Indonesia đã chính thức tiếp nhận và đưa vào biên chế tàu sân bay hạng nhẹ Giuseppe Garibaldi của Hải quân Italy, đổi tên thành KRI Sriwijaya (100), qua đó trở thành quốc gia thứ hai ở Đông Nam Á sở hữu tàu sân bay sau Thái Lan.

Con tàu từng là kỳ hạm của Hải quân Italy được Indonesia tiếp nhận hồi đầu tháng 9/2026. Trong lễ tái biên chế ngày 24/9, cờ Italy được hạ xuống và thay bằng quốc kỳ Indonesia. Tàu được đặt tên theo Sriwijaya, vương quốc hàng hải từng kiểm soát phần lớn quần đảo Indonesia và giữ vai trò một cường quốc biển ở Đông Nam Á từ thế kỷ VII đến XIII.

Người phát ngôn Hải quân Indonesia Tunggul cho biết con tàu, vốn từng phục vụ trong Hải quân Italy, nay mang tên KRI Sriwijaya và hoạt động dưới quốc kỳ Indonesia, thể hiện chủ quyền và phục vụ đất nước.

Con tàu sân bay đã 41 năm tuổi

KRI Sriwijaya được đóng và đưa vào hoạt động năm 1985 với tên Giuseppe Garibaldi. Tàu dài 180,2 m, rộng 33,4 mét, lượng giãn nước khoảng 14.150 tấn và có tốc độ tối đa khoảng 30 hải lý/giờ.

Tàu sử dụng hệ thống động lực turbine khí COGAG với 4 turbine FiatAvio LM2500, tổng công suất khoảng 81.000 mã lực. Boong và nhà chứa máy bay có thể tiếp nhận tối đa 18 máy bay, trong khi thủy thủ đoàn của tàu trước đây khoảng 400 người.

Con tàu đã phục vụ Hải quân Italy gần 40 năm trước khi được cho nghỉ hoạt động vào năm 2024. Rome sau đó chuyển giao tàu cho Jakarta trong khuôn khổ quan hệ hợp tác rộng hơn giữa hai nước, trong đó có khả năng bao gồm các thương vụ tàu ngầm và máy bay.

Sau hành trình kéo dài 25 ngày, tàu đi qua kênh đào Suez, Biển Đỏ và Ấn Độ Dương trước khi tới Indonesia.

Điểm đáng chú ý là KRI Sriwijaya sẽ không vận hành máy bay chiến đấu cánh cố định. Do Indonesia hiện chưa có máy bay cánh cố định có khả năng hoạt động trên tàu sân bay, không đoàn trên tàu sẽ chủ yếu gồm từ 10 đến 18 trực thăng. Hải quân Indonesia dự kiến sử dụng tàu như một trung tâm chỉ huy và hỗ trợ cơ động, có khả năng triển khai trực thăng và UAV trong các hoạt động trên biển quanh quần đảo.

Tổng thống Indonesia Prabowo Subianto cho biết nhiệm vụ chính của con tàu có thể không phải tác chiến. Jakarta dự kiến sử dụng tàu cho các hoạt động ứng phó cháy rừng và cháy đất than bùn, vấn đề ngày càng đáng chú ý tại Đông Nam Á. Tuy nhiên, con tàu vẫn có thể tham gia các nhiệm vụ quân sự khi cần thiết.

“Món quà miễn phí” không đồng nghĩa với chi phí thấp

Việc Italy chuyển giao tàu cho Indonesia không đồng nghĩa Jakarta không phải bỏ ra khoản kinh phí đáng kể. Theo National , chi phí cải tạo, nâng cấp và trang bị lại tàu theo tiêu chuẩn Indonesia có thể lên tới khoảng 16.000 tỷ rupiah, tương đương 900 triệu USD, cao gấp đôi mức 450 triệu USD mà Bộ Tài chính Indonesia ban đầu phê duyệt cho chương trình.

Khoản chi phí này còn bao gồm kinh phí bổ sung cho trực thăng vận tải hạng nặng, trực thăng đa dụng và UAV hải quân Bayraktar TB3 của Thổ Nhĩ Kỳ. Một số ý kiến chỉ trích cho rằng chi phí chuyển đổi có thể chiếm tỷ trọng đáng kể trong ngân sách hải quân Indonesia, trong khi thời gian khai thác còn lại của con tàu có thể chỉ khoảng 15-20 năm.

Indonesia là quốc gia thứ hai ở Đông Nam Á đưa tàu sân bay vào biên chế, sau Thái Lan với tàu HTMS Chakri Naruebet được đưa vào hoạt động năm 1997. Tuy nhiên, hai trường hợp có điểm khác biệt: Thái Lan đặt đóng tàu tại Tây Ban Nha, trong khi Indonesia tiếp nhận một tàu đã qua gần 4 thập kỷ phục vụ trong Hải quân Italy.

Việc Jakarta lựa chọn một tàu sân bay đã qua sử dụng cho thấy cách tiếp cận từng bước trong việc mở rộng năng lực hải quân, song cũng đặt ra yêu cầu về chi phí duy trì, nâng cấp và thời gian khai thác còn lại của một nền tảng đã có hơn 40 năm tuổi.